ฉาบ

 

 

          ฉาบ เป็นเครื่องตีอีกชนิดหนึ่งทำด้วยโลหะเหมือนกันรูปร่างคล้ายฉิ่งแต่หล่อบางกว่าฉิ่ง มีขนาดใหญ่กว่าและกว้างกว่า ตอนกลางมีปุ่มกลม ทำเป็นกระพุ้งขนาดวางลงในอุ้งมือ ๕ นิ้ว ขอบนอกแบราบออกไปโดยรอบและเจาะรูตรงกลางกระพุ้งไว้ร้อยเส้นเชือกหรือเส้นหนังสำหรับถือ ต่อมาคิดทำขึ้นเป็น ๒ ขนาด ขนาดเล็กเรียกว่า "ฉาบเล็ก" ขนาดใหญ่เรียกว่า "ฉาบใหญ่" ขนาดเล็กวัดผ่านศูนย์กลางราว ๑๒-๑๔ ซม. ขนาดใหญ่วัดผ่านศูนย์กลางราว ๒๔-๒๖ ซม. ใช้ขนาดละ ๒ อันหรือขนาดละคู่ ตีกระทบกันให้เกิดเสียงตามจังหวะที่ต้องการ ที่เรียกว่า "ฉาบ" ก็เข้าใจว่าเรียกตามเสียงที่กระทบกันขณะที่ตีประกบ แต่ถ้าตีเปิดจะได้ยินเป็นเสียงคล้าย "แฉ่ง แฉ่ง,แฉ่ง แฉ่ง" เครื่องตีชนิดนี้กระมังที่พูดถึงไว้ในหนังสือไตรภูมิพระร่วงสมัยสุโขทัยคู่กับ"ฉิ่ง" ว่า "ฉิ่ง แฉ่ง" และไม่พูดถึงฉาบเลยถ้าเป็นดังนั้น แฉ่งกับฉาบอาจเป็นชนิดเดียวกันก็ได้ กล่าวคือ คงจะเป็นว่าในครั้งสุโขทัยเรียกชื่อตามเสียงขณะตีเปิดว่า "แฉ่ง" แต่ต่อมาเราเรียกกันตามเสียงขณะตีประกบว่า "ฉาบ" ดังนี้ก็อาจเป็นได้ หรือแฉ่งอาจเป็นชนิดใหญ่ในจำพวกม้อล่ออย่างฉาบใหญ่ของจีนชาวกวางตุ้ง ส่วนฉาบมีขนาดเล็กกว่าสะดวกแก่การตี ซึ่งเป็นคนละชนิดก็ได้