อาการติดเชื้อเอดส์แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ดังน
ี้


ระยะที่ 1

          ระยะไม่ปรากฎอาการ (Asymptomatic stage) หรือระยะติดเชื้อโดยไม่มีอาการ ในระยะนี้ ผู้ติดเชื้อจะไม่แสดงอาการผิดปกติใดๆ ออกมา จึงดูเหมือนคนมีสุขภาพแข็งแรง เหมือนคนปกติ แต่อาจ จะเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ จากระยะแรกเข้าสู่ระยะต่อไปโดยเฉลี่ยใช้เวลาประมาณ 7-8 ปี แต่บางคน อาจไม่มีอาการนานถึง 10 ปี จึงทำให้ผู้ติดเชื้อสามารถแพร่เชื้อต่อไปให้กับบุคคลอื่นได้ เนื่องจาก ส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าตนเองติดเชื้อ


ระยะที่ 2

                     
          ระยะมีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ (Aids Related Complex หรือ ARC) หรือระยะเริ่มปรากฎอาการ (Symptomatic HIV Infection) ในระยะนี้จะตรวจพบผลเลือดบวก และมีอาการผิดปกติเกิดขึ้นในเห็น เช่น ต่อมน้ำเหลืองโตหลายแห่งติดต่อกันนานกว่า 3 เดือน , มีเชื้อราในปากบริเวณกระพุ้งแก้ม และ เพดานปาก, เป็นงูสวัด หรือแผลเริมชนิดลุกลาม และมีอาการเรื้อรังนานเกิน 1 เดือน โดยไม่ทราบสาเหตุ เช่น มีไข้ ท้องเสีย ผิวหนังอักเสบ น้ำหนักลด เป็นต้น ระยะนี้อาจเป็นอยู่นานเป็นปีก่อนจะกลายเป็น เอดส์ระยะเต็มขึ้นต่อไป

ระยะที่ 3
         
          ระยะเอดส์เต็มขั้น (Full Blown AIDS) หรือ ระยะโรคเอดส์ ในระยะนี้ภูมิคุ้มกันของ ร่างกาย จะถูกทำลายลงไปมาก ทำให้เป็นโรคต่าง ๆ ได้ง่าย หรือที่เรียกว่า "โรคติดเชื้อฉวยโอกาส" ซึ่งมีหลาย ชนิด แล้วแต่ว่าจะติดเชื้อชนิดใด และเกิดที่ส่วนใดของ ร่างกาย หากเป็นวัณโรคที่ปอดจะมีอาการไข้ เรื้อรัง ไอเป็นเลือด ถ้าเป็นเยื่อหุ้มสมอง อักเสบจากเชื้อ Cryptococcus จะมีอาการปวดศรีษะอย่างรุนแรง คอแข็ง คลื่นไส้อาเจียน หากเป็นโรคเอดส์ ของระบบประสาทก็จะมีอาการความจำเสื่อม ซึมเศร้า แขนขา อ่อนแรงเป็นต้น ส่วนใหญ่เมื่อผู้ เป็นเอดส์ เข้าสู่ระยะสุดท้ายนี้แล้วโดยทั่วไปจะมีชีวิตอยู่ได้เพียง 1-2 ปี



          
     โรคเอดส์สามารถป้องกันได้ถ้ามีความระมัดระวัง หลีกเลี่ยงการมีพฤติกรรมเสี่ยง ซึ่ง พฤติกรรม เสี่ยงนั้นเกิดขึ้น ได้ทั้งในเพศชายและเพศหญิง โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่เอื้อ ต่อการมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งวิธีที่จะป้องกันให้ปลอดภัย จากการติดเชื้อเอชไอวี มีหลายวิธีเช่น การไม่มีเพศสัมพันธ์ จนกว่าจะสามารถรับผิดชอบผลจากการมีเพศสัมพันธุ์ได้ ควรละเว้นการใช ้สารเสพติดทุกชนิด

          
      โรคเอดส์มิได้ติดต่อกันได้ง่าย ๆ จากการใช้ชีวิตประจำวันร่วมกันแต่ติดต่อจากพฤติกรรม หรือการกระทำ บางอย่าง ไม่ควรตื่นตระหนกจนเกินไปสามารถป้องกันได้ ถ้ามีความระมัดระวัง หลีกเลี่ยงการมีพฤติกรรมเสี่ยง พฤติกรรมวิธีที่จะป้องกันให้ปลอดภัย จากการติดเชื้อเอชไอวี ดังต่อไปนี้

          
           ไม่มีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะสามารถรับผิดชอบผลจากการมีเพศสัมพันธ์ได้ เช่น ปัญหา ครอบครัว ปัญหาทาง เศรษฐกิจและสังคม การตั้งครรภ์เมื่อยังไม่พร้อม การติดเชื้อ โรคติดต่อ ทางเพศสัมพันธ์และเอดส์

           ควรละเว้นการใช้สารเสพติดทุกชนิด รวมทั้ง เหล้าและเครื่องดื่มที่มีอัลกอฮอล์ เพราะ อาจนำไปสู่การขาดสติ ไม่สามารถป้องกันตัวได้อย่างถูกต้อง
           ควรศึกษาข้อมูลความรู้เกี่ยวกับโรคเอดส์ และวิธีป้องกันจนเข้าใจ และสามารถนำไป ปฏิบัติได้จริง
           หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์แบบฉายฉวย ไม่ควรมีคู่นอนหลายคน
           เมื่อมีเพศสัมพันธ์กับบุคคลที่มิใช่สามีภรรยาต้องใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง
           หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก เพราะมีโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อ เอชไอวี สูงกว่าทางช่องคลอด เนื่องจากฉีกขาดได้ง่ายและรับเชื้อได้มากกว่า หากเป็นการมีเพศสัมพันธ์ ระหว่างชายกับชายควรใช้ถุงยาง อนามัยทุกครั้ง
           ต้องมีการตรวจสุขภาพและตรวจเลือดก่อนแต่ง/ก่อนท้อง ในกรณีที่ตัดสินใจจะมี ครอบครัว เพื่อจะได้ทราบสถานะสุขภาพ ของตนเองและคู่รักก่อนมีเพศสัมพันธ์รวมทั้งเพื่อ ประกันความปลอดภัยของทารกที่จะเกิดใหม่ด้วย
           หลีกเลี่ยงการใช้เข็มฉีดยา กระบอกฉีดยาและของมีคมร่วมกัน
           การมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย เช่น การสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง การกอดรัด การ เสียดสี ร่างกายซึ่งกันและกัน การจูบเป็นต้น
           การใช้ถุงยางอนามัยในการร่วมเพศทุกรูปแบบ เช่น ร่วมเพศด้วยปาก ทางช่องคลอด หรือทางทวารหนัก
           การใช้ถุงยางอนามัยที่ถูกวิธี เช่น การใช้ถุงยางอนามัยที่มีเครื่องหมายรับรองคุณภาพ การใช้ถุงยางอนามัย ที่ไม่หมดอายุ การเก็บรักษาที่ถูกต้อง การสวมใส่อย่างถูกวิธี
           การพูดคุยเรื่องเอดส์และเพศระหว่างบุคคลในครอบครัว จะสามารถช่วยลดความเข้าใจผิด ๆ ในเรื่องเพศ และให้แนวทางที่ถูกต้องในการป้องกัน
           หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ เมื่อแต่ละคนมีแผลที่อวัยวะเพศหรือเป็นโรคทางเพศ สัมพันธ์
           งดเว้นการ่วมเพศอย่างรุนแรง หรือการทำร้ายร่างกายจนเกิดบาดแผล เลือดตก ยางออก
           หลีกเลี่ยงการใช้ปากกับอวัยวะเพศ เมื่อมีแผลในปากหรืออวัยวะเพศ
           ควรมีการสร้างทัศนคติให้ผู้ชายมีบทบาทรับผิดชอบในการป้องกันดรคไม่ให้เข้าสู่ บุคคล หรือสมาชิกในครอบครัว



การรักษา

                 การดูแลรักษาผู้ที่ติดเชื้อ และผู้ป่วยโรคเอดส์ ประกอบด้วยวิธีการรักษาที่มีจุดประสงค์ และ เทคโนโลยี แตกต่างกันดังนี้
           การดูแลสุขภาพด้วยวิธีการทางการแพทย์แผนปัจจุบัน ยาที่ใช้ในการรักษาผู้ติดเชื้อ หรือ ผู้ป่วยเอดส์มี 2 ลักษณะ คือ (กองโรคเอดส์.  2547)  ยาต้านไวรัสเอดส์ หมายถึง ยาที่สังเคราะห์ ขึ้นมาเพื่อหยุดยั้งหรือออกฤทธิ์ต้านการแบ่งตัว การยับยั้งการเกาะจับและเข้าเซลล์ (Interference  With  Attachment  and Entry)
           ยาต้านไวรัสเอดส์ที่มีใช้ทางคลินิกในปัจจุบัน (Current  Antiretroviral  Drug in Clinical Use) ในปัจจุบัน ยาต้านไวรัสเอดส์ที่ได้รับการ จดทะเบียนโดย USFDA มีทั้งหมด 11 ชนิด ประกอบด้วยยา 3 กลุ่ม คือ
           กลุ่ม Nucleoside Analongues Reverse Transcriptase Inhibitors :: ได้แก่ AZT , ddC , ddI , d4T , 3TC เป็นยาที่สร้างด้วยการทดแทน หรือเปลี่ยนแปลง Side  Chain ของ Nucleosides (Thymidine, Adenosine, Cytidine) การออกฤทธิ์ของยากลุ่มนี้ ต้องผ่านขบวนการ Phosphorylation ภายในเซลล์ให้กลายเป็น mono-, di-, และ Triphosphate  Compound ในที่สุดจึงจะออกฤทธิ์ได้ กลไกการออกฤทธิ์ ที่สำคัญ คือ การแย่ง จับกับ HIV-RT (Inhibitory Competitor) และการหยุดยั้งการเรียงต่อ ของลำดับเบสของDNA (Chain Terminator) ในกรณีที่ใช้ยากลุ่มนี้เป็นยาเดี่ยวในการรักษา (Monotherapy) จะสามารถลดจำนวนเชื้อในพลาสมาลงได้เพียง 0.3-0.7 log10 หรือ น้อยกว่า 10 เท่า ยกตัวอย่างเช่น หากผู้ป่วยมีเชื้อ 100,000 ตัวต่อลบ.ซม.การรักษาด้วยnucleoside RTI Monontherapy (เช่น AZT หรือ ddI) ณ ประสิทธิภาพสูงสุดของยา ผู้ป่วยรายนี้ก็ยังคง มีจำนวนเชื้ออยู่ใน ระดับ ที่มากกว่า 10,000 ตัวต่อลบ.ซม. และประกอบกับปัญหาการดื้อยา ที่จะเกิดขึ้นในที่สุด จึงไม่สามารถ ลดอัตราการเกิดเอดส์และอัตราตายได้
           กลุ่ม Nonnucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors (NNRTIs)      ได้แก่ Nevirapine, Efaviren ยาในกลุ่ม Nonnucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors หรือ NNRTIs นี้เป็นยาที่มีโครงสร้าง และสูตรทางเคมีที่แตกต่างกันแต่มีฤทธิ์แรง (Potent) ในการยับยั้งอย่างจำเพาะต่อ Revers Transcriptase (RT) ของ HIV-1 เท่านั้น ไม่มีผลยับยั้ง เอนไซม์ของ HIV-2 Hepatitis, Herpes virus และเอนไซม์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมแต่อย่างใด และกลไกการออกฤทธิ์แตกต่างจากยาในกลุ่ม Nucleoside Analogue RT Inhibitors (NRTIs) หลายประการ เช่น NNRTIs เป็น Active Compounds ที่ออกฤทธิ์ได้เลยโดยไม่ต้องผ่านขบวน การ Phosphorylation หรือ Metabolism อื่นใดอีก การออกฤทธิ์ของ NNRTIs เป็นแบบ noncompetitive คือไม่มีการแย่งจับแข่งกับ Native Nucleotidesแต่เป็นการจับHIV-1 RT ตรงบริเวณล่างลงมา (Downsteam) จาก catalytic site ยาในกลุ่ม NNRTIs นี้จะถูก metabolize เกือบทั้งสิ้นที่ตับ ข้อดีของยาในกลุ่ม NNRTIs ส่วนใหญ่มีฤทธิ์ยาว สามารถ รับประทานเพียงวันละ 1-2 ครั้งได้เป็นการง่าย (Favorable  Adherence) แต่ข้อเสียคือเกิดการ ดื้อยารวดเร็วมากโดยเฉพาะเมื่อใช้เดี่ยว ๆ หรือร่วมกับยาในสูตรที่อ่อน หรือล้มเหลวในการรักษา มาก่อน และเมื่อเกิดเชื้อดื้อยาจะเกิดการดื้อต่อยาอื่น ๆ ในกลุ่มนี้ด้วย ทั้งนี้เนื่องจากยาในกลุ่มนี้ มีสูตรโครงสร้างทางเคมีที่แตกต่างกันจริงแต่ตำแหน่งที่จับ (Binding   Pocket) กับเอนไซม์ RTเป็นตำแหน่งเดียวกันหมดนั่นเอง ความน่าสนใจของกลุ่มนี้ นอกจากจะใช้เป็นยาตัวหนึ่ง ในสูตรยาร่วม 3 ชนิด (Triple Herapy) โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ยังไม่มีอาการมาก (Not Advanced) (เพื่อเก็บ Protease Inhibitors ไว้ใช้ทีหลัง) แล้ว ยา NNRTIs กลุ่มนี้ เช่น Nevirapine และ DMP-226 ยานี้อาจมีประโยชน์ในสูตรรักษาแบบระยะสั้น (Short course) ในการป้องกันการติดเชื้อ HIV จากแม่ไปสู่ลูกได้ซึ่งต้องรอผลการศึกษาที่กำลังดำเนินในต่าง ประเทศต่อไป
           กลุ่ม HIV-1 Protease Inhibitors : ได้แก่ Saquinavir (Hard Capsule, Soft Gel Capsule), Indinavir, Ritonavir และ Nelfinavir HIV-1 Protease เป็น Enzyme ของเชื้อ HIV-1 ซึ่งประกอบด้วยโปรตีน 2 สายที่เหมือนกัน (Symmetrical   Isomer)  คือ  กรดอะมิโน (Amino Acids) 99 ตัว มีหน้าที่สำคัญ เกี่ยวกับการตัดย่อย Gag-Pol  Polypeptide Precursor เพื่อทำให้ Immature HIV-1 กลายเป็น Mature  Infectious ภายหลังการประกอบรูปร่างไวรัส แล้ว หลายปีที่ผ่านมาจึงมีการพยายามคิดค้นยาเพื่อยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อ HIV โดยออกฤทธิ์ ยับยั้ง HIV-1 Protease เรียกยากลุ่มนี้ว่า Protease Inhibitors (PI) ทั้งโดยอาศัยความรู้ เกี่ยวกับโครงสร้าง 3 มิติ (3-Dimensional Tructure) ของ HIV-1 Protease และการออกแบบ โครงสร้าง Inhibitor ด้วยโปรแกรม คอมพิวเตอร์ (Computer   Modeling) ทำให้มียา Protease  Inhibitors เกิดขึ้นหลายตัว อย่างไรก็ตามยารุ่นแรก ๆ ส่วนใหญ่เป็น Petide-Based Compounds ทำให้มีปัญหาเรื่องการดูดซึม (Oral Absorption), Rapid Biliary Clearance, Poor Stability และค่าใช้จ่ายสูงในการผลิต ปัจจุบันยา Protease Inhibitors รุ่นที่ 2 (second-generation) จะเน้นโครงสร้างเป็น Partially Peptidic หรือ Nonpeptidic  ทั้งนี้เพื่อเพิ่ม การดูดซึม  (Bioavailability)   นั่นเอง

 

กลับขึ้นข้างบน

 



จัดทำโดย
teamhertfood

โรงเรียนชุมชนบ้านกลับ(สราญราษฎร์)
114 หมู่ 7 ตำบลบ้านกลับ อำเภอหนองโดน จังหวัดสระบุรี
e-mail : sukhan_tawipad@hotmail.com
กลับขึ้นข้างบน