มะกรูด

                                                    มะกรูดเป็นได้ทั้งพืชเครื่องเทศและสมุนไพร

                            ชื่อท้องถิ่น :  มะขุน มะขูด (ภาคเหนือ) มะหูด (หนองคาย) ส้มกรูด ส้มมั่วผี (ภาคใต้)

                                                 โกรยเซียด (เขมร) มะขู (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน)

                              ชื่อสามัญ :   Porcupine Orange, Kiffir Lime, Leech Lime

                    ชื่อวิทยาศาสตร์ :   Citrus hystrix DC.

                              ส่วนที่ใช้ :   ผล ผิวของผล น้ำของผล ใบ และราก (รุ่งรัตน์, 2535)

                                                                            คุณสมบัติ  

                           ใช้เป็นยาหรือส่วนผสมของยาต่าง ๆ คือ น้ำในผลแก้อาการท้องอืด ช่วยให้เจริญอาหาร น้ำมะกรูดใช้

ดองยาเพื่อใช้ฟอกเลือด และบำรุงโลหิตสตรี เนื้อของผลใช้เป็นยาแก้อาการปวดศีรษะ ใบมะกรูดใช้เป็นยาขับลมในลำ

ไส้แก้จุกเสียด ผลมะกรูดที่คว้านไส้ออกนำมหาหิงส์ ใส่แทนใช้เป็นยาขับลมแก้ปวดท้องในเด็กอ่อนใช้ในอุตสาหกรรม

 เครื่องหอมและเครื่องสำอางค์ต่าง ๆ  กรด Citric ช่วยขจัดคราบสบู่ (ด่าง) ที่หลงเหลืออยู่ ทำให้ผมหวีง่าย น้ำมันจากผิว

มะกรูดช่วยให้ผมดกเป็นเงางามใช้ปรุงแต่งกลิ่นรสอาหาร ในดับกลิ่นคาวของอาหาร    ใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องแกง

ต่าง ๆ (รุ่งรัตน์, 2535)

                                                                            ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

                                                    มะกรูดเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ต้นสูง 2 8 เมตร ประกอบไปด้วย

            1.ใบ มีใบย่อยเพียงใบเดียว ใบค่อนข้างหนา มีสีเขียวแก่ มีกลิ่นหอม

            2.ดอกมีสีขาว ออกเดี่ยวๆ อยู่เป็นกระจุก 3-5 ดอก กลีบดอกร่วงง่าย

            3.ผล เป็นผลเดี่ยวค่อนข้างกลม บางพันธุ์มีผิวขรุขระ มีจุกที่หัวผล (เชษฐา, 2525)

                                                                                   สรรพคุณทางยา

ขับลมแก้จุกเสียด  วิธีใช้  ตัดจุกผลมะกรูด คว้านไส้กลางออก เอามหาหิงส์ใส่แล้วปิดจุก นำไปเผาไฟจนดำเกรียม บดเป็นผง

ละลายกับน้ำผึ้งรับประทาน จะช่วยขับลม แก้ปวดท้องหรือป้ายลิ้นเด็กอ่อน เป็นยาขับขี้เทาได้น้ำมะกรูดใช้ถูกฟัน แก้เลือด

ออกตามไรฟัน เอาผลมะกรูดมาดอง เป็นยาดองเปรี้ยวรับประทานขับลมขับระดูเปลือกผลฝานบาง ๆ ชงน้ำเดือดใส่การะบูร

เล็กน้อย รับประทานแก้ลมวิงเวียนเปลือกฝนใช้ผสมในเครื่องสำอางบางชนิด เช่น แชมพู สบู่ (เชษฐา, 2525)

                                                                ขนาดการใช้และผลที่ได้รับจากการรักษาโรค

                แก้ลม บำรุงหัวใจ ใช้ผิวสดหั่นเป็นชิ้น ผสมการะบูรหนึ่งหยิบมือ ชงน้ำเดือด คนให้ละลาย ปิดฝาทิ้งไว้ 3 5 นาที

 ดื่มเอาแต่น้ำ  ช่วยให้ระบบไหลเวียนของโลหิตดี   ยาขับเสมหะ แก้ไอ ใช้ผลมะกรูดผ่าซีกเติมเกลือ ลนไฟให้เปลือกนิ่ม บีบน้ำ

มะกรูดลงในคอทีละน้อย ๆ เป็นยาสระผม หรืออาบ นำมะกรูดผ่าซีกลงในหม้อ ต้มอาบได้น้ำมันหอมระเหยอยู่บนผิว ทำให้ผิว

ไม่แห้ง และรสเปรี้ยวของมะกรูดช่วยให้อาบสะอาด นอกจากนี้ใช้มะกรูดผ่าซีกเอาน้ำมาสระผม

                                                                                           สรุป

        มะกรูดเป็นพืชเครื่องเทศและพืชสมุนไพร มนุษย์ได้รู้จักนำเอาประโยชน์ที่ได้รับจากมะกรูดเป็นยารักษาโรคหรือส่วน

ผสมของยา ช่วยแก้อาการท้องอืด ช่วยให้เจริญอาหาร ใช้ดองยาเพื่อใช้ฟอกเลือด และบำรุงโลหิตสตรี เนื้อของผลใช้เป็นยาแก้

อาการปวดศีรษะ และระงับการไอ ส่วนใบใช้ในการดับกลิ่นคาวในอาหาร ใช้เป็นยาขับลมในลำไส้ แก้จุกเสียด และผลมะกรูด

ที่คว้านไส้ออกนำมหาหิงค์ใส่แทน ใช้เป็นยาแก้ปวดท้องในเด็กอ่อน ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องหอมและเครื่องสำอาง และน้ำ

ของมะกรูดมีกรด Citric ช่วยขจัดคราบสบู่ (ด่าง) ที่หลงเหลืออยู่ น้ำมันจากผิวมะกรูดช่วยให้ผมดกเป็นเงางาม นอกจากนี้ผิว

มะกรูดจะมีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์ต่าง ๆได้ พื่อกำจัดรังแคที่มาจากเชื้อรา