ดาว12ราศี

 

กลุ่มดาว 12 ราศี หรือ กลุ่มดาวจักราศี ( Zodiac ) เป็นกลุ่มดาวฤกษ์ 12 กลุ่มที่อยู่บนเส้นสุริยะวิถี ( Ecliptic ) เราทราบว่าโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์รอบละ 1 ปี ดังนั้นถ้าเราสังเกตดวงอาทิตย์จากโลกโดยถือว่าโลกหยุดนิ่ง เราจะเห็นดวงอาทิตย์โคจรรอบโลก โดยดวงอาทิตย์จะปรากฏเปลี่ยนตำแหน่งไปตามกลุ่มดาวฤกษ์ 12 กลุ่ม ได้แก่

1. กลุ่มดาวราศีเมษ ( Aries )
2. กลุ่มดาวพฤษภ ( Taurus )
3. กลุ่มดาวมิถุน ( Gemini )
4. กลุ่มดาวกรกฏ ( Cancer )
5. กลุ่มดาวสิงห์ ( Leo )
6. กลุ่มดาวกันย์ ( Virgo )

7. กลุ่มดาวตุล ( Libra )
8. กลุ่มดาวพฤศจิก ( Scorpio )
9. กลุ่มดาวธนู ( Sagittarius )
10. กลุ่มดาวมกร ( Capricorn )
11. กลุ่มดาวกุมภ์ ( Aquarius )
12. กลุ่มดาวมีน ( Pisces )

และจะเปลี่ยนตำแหน่งครบรอบในเวลา 1 ปี พอดี ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้วดวงอาทิตย์จะใช้เวลาประมาณ 1 เดือน ตามกลุ่มดาวจักราศีแต่ละกลุ่ม เช่น ดวงอาทิตย์จะอยู่บริเวณราศีเมษในราวเดือนเมษายน เป็นต้น

ฮิปปาร์คัส ( Hipparchus ) แบ่งแถบแนวเส้นสุริยวิถี ออกเป็น 12 ส่วนเท่ากัน โดยแต่ละส่วนมีความกว้าง 16 องศา (วัดจากเส้นสุริยวิถีออกไปข้างละ 8 องศา) และยาวส่วนละ 30 องศา และจะมีชื่อเรียกตามกลุ่มดาวที่อยู่ในแถบนั้น เรียกแถบแนวเส้นสุริยวิถีนี้ว่า " เครื่องหมายจักราศี ( Sign of the Zodiac ) " ส่วนแรกจะเป็นราศีเมษ ซึ่งถือว่าเป็นราศีที่ 1 ของจักราศี และส่วนสุดท้ายเป็น ราศีมีน จัดเป็นกลุ่มดาวราศีที่ 12 เนื่องจากแกนหมุนของโลกมีการส่าย อันเนื่องมาจากผลของแรงดึงดูดของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์อื่น ๆ ในขณะที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้ตำแหน่งปรากฏของวัตถุท้องฟ้าเมื่อสังเกตจากโลกมีความคลาดเคลื่อน เมื่อเวลาผ่านไป ดังนั้นในปัจจุบันการปรากฏของดวงอาทิตย์ในกลุ่มดาวจักราศีจึงต่างไปจากในสมัยของฮิปปาร์คัส เมื่อประมาณ 2,000 กว่าปีมาแล้ว ตัวอย่างเช่น ในวันที่ 21 มีนาคม ซึ่งเป็นวันแรกที่ดวงโคจรเข้าสู่ราศีเมษ ณ ตำแหน่งจุดเวอร์นอล อิควินอกซ์ เลื่อนมาอยู่ที่กลุ่มดาวราศีมีน ห่างจากตำแหน่งเดิมประมาณ 30 องศา ซึ่งสอดคล้องกับอัตราการส่ายของแกนหมุนของโลกพอดี

นอกจากดวงอาทิตย์แล้ว ยังพบว่า ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์ อื่น ๆ ยังมีตำแหน่งปรากฏในแต่ละวันอยู่บริเวณเส้นสุริยะวิถีด้วย ซึ่งทำให้สามารถระบุตำแหน่งของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์ ในแต่ละวันในกลุ่มดาว 12 ราศีได้ ไม่ว่าจะโดยวิธีสังเกตการณ์ หรือ การคำนวณ ตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้าดังกล่าวในแต่ละวัน นำมาใช้มากในวิชาโหราศาสตร์ ( Astrology )

เครื่องหมายของจักราศี กำหนดเป็น “ สัญลักษณ์ “ สากลที่ใช้กันทั่วไปทางดาราศาสตร์ ดังแสดงในตารางต่อไปน

ราศี

ชื่อสามัญ

สัญลักษณ์

เมษ

แกะ

พฤษภ

วัว

มิถุน

คนคู่

กรกฏ

ปู

สิงห์

สิงโต

กันย์

หญิงสาว

ตุล

คันชั่ง

พฤศจิก

แมงป่อง

ธนู

คนยิงธนู

มกร

แพะทะเล

กุมภ์

คนแบกหม้อน้ำ

มีน

ปลา