| |
 |
|
| |
การแบ่งเซลล์เป็นการเพิ่มจำนวนเซลล์
ผลของการแบ่งเซลล์ทำให้เซลล์มีขนาดเล็กลง
ทำให้สิ่งมีชีวิตชนิดนั้นเจริญเติบโต
เซลล์โพรคาริโอต เช่น
เซลล์แบคทีเรียมีการแบ่งเซลล์แบบไบนารีฟิชชัน
(binary fission) คือเป็นการแบ่งแยกตัวจาก 1
เป็น 2 เซลล์พวกยูคาริโอต ประกอบด้วย 2
ขั้นตอน คือ การแบ่งนิวเคลียส (karyokinesis)
และการแบ่งไซโทพลาซึม (cytokinesis)
การแบ่งนิวเคลียสสามารถแบ่งออกได้เป็น
2 แบบคือ
1.
การแบ่งนิวเคลียสแบบไมโทซิส (mitosis)
เป็นการแบ่งเซลล์เพื่อการสืบพันธุ์ในสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว
และสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์บางชนิด
ในสิ่งมีชีวิตทั่วไป
การแบ่งเซลล์แบบไมโทซิศจะเกิดขึ้นที่เซลล์ของร่างกาย
(somatic cell)
ทำให้จำนวนเซลล์ของร่างกายมีจำนวนมากขึ้น
สิ่งมีชีวิตนั้นๆ จึงเจริญเติบโตขึ้น
|
|
| |
 |
การแบ่งเซลล์เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นต่อเนื่องกัน
ก่อนที่จะมีการแบ่งเซลล์
เซลล์จะมีการเตรียมตัวให้พร้อมก่อน
ระยะเวลาที่เซลล์เตรียมความพร้อมก่อนการแบ่ง
จนถึงการแบ่งนิวเคลียสและไซโทพลาซึมจนเสร็จสิ้น
เรียกว่า วัฏจักรของเซลล์ (cell
cycle)
ซึ่งพบเฉพาะการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส
วัฏจักรของเซลล์ประกอบด้วยขั้นตอน 2
ขั้นตอน คือ
1) ระยะอินเตอร์เฟส (interphase)
เป็นระยะที่เซลล์เตรียมตัวให้พรอ้มก่อนที่จะแบ่งนิวเคลียสและไซโทพลาซึม
เซลล์ในระยะนี้ มีนิวเคลียสขนาดใหญ่
และเห็นนิวคลีโอลัสชัดเจนเมื่อย้อมสี
แบ่งเป็นระยะย่อยได้ 3 ระยะ คือ
- ระยะก่อนสร้าง DNA หรือระยะ จี1
- ระยะสร้าง DNA หรือระยะเอส
- ระยะหลังสร้าง DNA หรือระยะ จี2
2) ระยะที่มีการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส
(mitotic phase หรือ M phase)
เป็นระยะที่มีการแบ่งนิวเคลียส
เกิดขึ้นในช่วงสั้นๆ
แล้วตามด้วยการแบ่งของไซโทพลาซึม
การแบ่งนิวเคลียสแบบไมโทซิส
อาจแบ่งได้เป็น 4 ระยะคือ
- ระยะโพรเฟส (prophase)
เป็นระยะที่นิวเคลียสยังมีเยื่อหุ้มอยู่
- ระยะเมทาเฟส (metaphase)
เป็นระยะที่เยื่อหุ้มนิวเคลียสสลายตัว
- ระยะแอนาเฟส (anaphase)
เป็นระยะที่โครโมโซมแยกกันเป็น 2
กลุ่ม
- ระยะเทโลเฟส (telophase)
เกิดการแบ่งของไซโทพลาซึมขึ้น |
|
|
| |
|
|
| |
2.
การแบ่งนิวเคลียสแบบไมโอซิส (meiosis)
การแบ่งเซลล์แบบนี้นิวเคลียสมีการเปลี่ยนแปลงโดยลดจำนวนโครโมโซมลงครึ่งหนึ่ง
เป็นการแบ่งเพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์
เซลล์ร่างกายของคนมีโครโมโซมอยู่ 46
โครโมโซม หรือ 23 คู่
แต่ละคู่มีรูปร่างลักษณะเหมือนกัน
เรียกโครโมโซมที่เป็นคู่กันว่า
ฮอมอโลกัสโครโมโซม (homologous
chromosome)
และเซลล์ที่มีโครโมโซมเข้าคู่กันได้เรียกว่า
เซลล์ดิพลอยด์ (diploid cell)
การแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสนี้
นิวเคลียสมีการเปลี่ยนแปลง 2 รอบ |
|
| |
 |
|
| |
รายละเอียดของการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส
มีดังนี้
ระยะอินเตอร์เฟส I => ระยะไมโอซิส I
ประกอบด้วย ระยะโพรเฟส I ระยะเมทาเฟส
I ระยะแอนาเฟส I ระยะเทโลเฟส I =>
ระยะอินเตอร์เฟส II => ระยะไมโอซิส II
ประกอบด้วย ระยะโพรเฟส II ระยะเมทาเฟส
II ระยะแอนาเฟส II ระยะเทโลเฟส II |
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
| แหล่งที่มา |
|
|
http://school.obec.go.th/saneh/cell/cell/main4.htm |
|
|