
ประกอบด้วย อวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกและภายใน ดังนี้
อวัยวะเพศสืบพันธุ์ภายนอก ประกอบด้วย
เนิน มีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยมปลายแหลมลง ตั้ง
อยู่บนกระดูกหัวหน่าว ประกอบด้วยไขมันจำนวนมาก
ปกคลุมด้วยผิวหนัง เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นจะมีขนเกิดขึ้นปก
คลุมบริเวณนี้
-
แคมใหญ่ มีลักษณะเป็นกลีบเนื้อนูนทอด จากเนิน
ลงมาทั้ง 2 ข้าง เรียวลงมาจรดกันที่บริเวณฝีเย็บ
ปกติกลีบเนื้อทั้งสองข้างนี้ี้จะอยู่ติดกัน และปิด
อวัยวะสืบพันธุ์ภายในทั้งหมด
-
แคมเล็ก มีลักษณะเป็นกลีบเนื้อเช่นเดียวกัน แต่
เล็กกว่า ซ้อนอยู่ด้านในลงมาจรดกันที่บริเวณอวัยวะ
เพศ
-
ปุ่มกระสัน เนินตุ่มเล็กๆ ที่ประกอบด้วยกล้ามเนื้อที่
ยืดหดได้ มีเส้นประสาทมาหล่อเลี้ยงมาก จึงเป็นจุด
ที่ไวต่อความรู้สึกมาก
-
ช่องคลอด ช่องปัสสาวะและรูเปิดของต่อมบาโธลิน
จะเปิดบริเวณที่เรียกว่า เวสติบูล ต่อมบาโธลินที่มี
อยู่
จำนวนมากในบริเวณนี้
จะทำำหน้าที่ขับน้ำเมือก
ออกมาหล่อลื่นช่องคลอด
-
เยื่อพรหมจารี เป็นเนื้อเยื่อบางๆ อยู่รอบปากเปิดของช่องคลอด มีรูเปิดตรงกลาง เยื่อนี้จะฉีกขาดได้จาก การร่วมเพศหรือการออก
กำลังกายที่โลดโผน
-
ฝีเย็บ คือบริเวณส่วนล่างของช่องคลอดลงมาถึงทวาร บริเวณนี้จะฉีกขาดได้ในระหว่างการคลอด ปัจจุบัน จึงตัดบริเวณนี้แทนการ
ปล่อยให้ฉีกขาดเอง
อวัยวะสืบพันธุ์ภายใน ประกอบด้วย
-
ช่องคลอด เป็นท่อยาวจากปากช่องคลอดถึงปากมดลูก ประมาณ 8-10 เซนติเมตร แต่ผนังด้านหน้าจะสั้นกว่าด้านหลัง 2-3 เซนติ
เมตร มีท่อปัสสาวะเปิดอยู่ด้านบนผนังด้านในของช่องคลอด ประกอบด้วยกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อพังผืด มีลักษณะเป็นรอยย่น มีเส้น
เลือดและเส้นประสาทหล่อเลี้ยงมาก และมีเยื่อบุที่สลายตัวอยู่ตลอดเวลา ซึ่งจากการสลายตัวของเยื่อบุนี้เมื่อผสมกับจุลินทรีย์ จะทำ
ให้เกิดปฏิกิริยาเป็นกรดอ่อนๆ สามารถต่อต้านเชื้อโรคบางอย่างได้ ภายในช่องคลอดจะชุ่มชื้นเสมอจากน้ำเมือกของต่อมปากมดลูก
และต่อมบาโธลินช่องคลอดนี้เป็นทางผ่านของประจำเดือนออกสู่ภายนอก เป็นช่องทางร่วมเพศและเป็นช่องทางผ่านของเชื้ออสุจิ
เข้าไปภายใน และยังเป็นช่องทางให้ทารกคลอดออกมาด้วย
-
มดลูก มีลักษณะคล้ายลูกชมพู่คว่ำเอาหัวลงอยู่ด้านหลังกระเพาะปัสสาวะ และด้านหน้าของทวารหนัก ตัวมดลูกมีขนาดประมาณเท่า
ผลชมพู่ผ่าซีก ประกอบด้วยกล้ามเนื้อ 3 ชั้น ชั้นในจัดเป็นชั้นที่มีการเปลี่ยนแปลง และเกิดการสลายตัวตามวงจรของประจำเดือนภาย
ในสุดเป็นโพรงมดลูกมีความจะประมาณ 3-4 ลูกบาศก์เซนติเมตร และสามารถขยายเพิ่มขึ้นได้เมื่อตั้งครรภ์ ซึ่งโพรงมดลูกนี้ด้านบนจะ
เปิดต่อกับรูของท่อรังไข่
-
ท่อรังไข่หรือปีกมดลูก เป็นท่อต่อจากตอนบนของมดลูกทอดออกไปทางด้านข้างทั้ง 2 ข้าง ภายใน มีรู
กลวงเปิดต่อกับโพรงมด
ลูก และทางด้านปลายบานออก มีลักษณะเป็นแฉกๆ คล้ายนิ้วมืออยู่ชิดกับรังไข่
ภายในท่อรังไข่นี้จะเปิดบริเวณที่เชื้ออสุจิผสมกับไข่
สุก แล้วจึงเดินทางไปฝังตัวที่ผนังของมดลูกต่อไป
-
รังไข่ ลักษณะคล้ายเมล็ดมะม่วงหิมพานต์ อยู่ชิดตรงปลายของท่อรังไข่ยึดติดกับมดลูก โดยเอ็นยึดติดด้านหน้าและด้านหลังของรังไข่
ติดกับผนังช่องท้อง รังไข่มีหน้าที่สร้างไข่ และผลิตฮอร์โมนภายในรังไข่ เต็มไปด้วยฟอลลิเคิลจำนวนมาก ซึ่งจะผลิตฮอร์โมนที่ทำให้
อวัยวะสืบพันธุ์เจริญขึ้น เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นจะทีฟอลลิเคิล ที่เจริญเต็มที่และแตกปริปล่อยไข่ออกมาเดือนละ 1 ฟอง เรียกว่า มีการสุกหรือ
การตกไข่ ซึ่งพร้อมที่จะถูกผสมและมีการปฏิสนธิต่อไป ถ้าไข่ไม่ถูกผสมจะสลายไปเอง
วัยรุ่นเป็นวัยแห่งการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายอย่างเห็นได้ชัด หากวัยรุ่นไม่รู้จักการปรับตัวทางเพศ
อาจก่อให้เกิดปัญหาสุข
อนามัยทางเพศ และก่อให้เกิดผลเสียทางสุขภาพตามมา
