กลุ่มดาว 12 ราศี (ZODIAC)
          การหมุนรอบตัวเองของโลก ทำให้เกิดกลางวัน กลางคืน การโคจรของโลก รอบดวงอาทิตย์ ทำให้เวลาและฤดูกาลผ่านไป โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์หนึ่งรอบ กินเวลา 1 ปี ขณะที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ จากทิศตะวันตกไปทาง ทิศตะวันออกนั้น เมื่อเราสังเกตดูการเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์ เราจะเห็น ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่ไปตามกลุ่มดาวกลุ่มต่าง ๆ กลางท้องฟ้า เส้นทางที่ ดวงอาทิตย์ปรากฏโคจรไปบนท้องฟ้าผ่านกลุ่มดาวต่าง ๆ ในรอบปีหนึ่งนั้น เรียกว่า เส้นอี่คลิพติค (Ecliptic) เส้นนี้พาดจากขอบฟ้าทิศตะวันออก ผ่านกลาง ฟ้าเหนือ ศีรษะไป ทางขอบฟ้าทิศตะวันตก บรรดาดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และ ดวงนพเคราะห์ ต่างก็เคลื่อนที่ในแนวแถบเส้น Ecliptic นี้ทั้งสิ้น

 


           กลุ่มดาว 12 ราศี คือกลุ่มดาวฤกษ์ 12 กลุ่มที่ปรากฏอยู่ตามแนวเส้น Ecliptic โดยแบ่งแถบเส้น Ecliptic ซึ่งเป็นแถบกว้าง 16 องศา (กว้างวัดจากเส้น Ecliptic ไปข้างละ 8 องศา ) รอบท้องฟ้าออกเป็น 12 ส่วน แต่ละส่วนกว้าง 30 องศา ทุกราศีมีดาวฤกษ์ประจำอยู่ 1 กลุ่ม จึงเรียกกลุ่มดาว 12 ราศี เวลาดูในท้องฟ้า จะเห็นกลุ่มดาว 12 ราศีเรียงตามลำดับ จาก ทิศตะวันตก ไปทิศตะวันออก กลุ่มดาว 12 ราศีนี้ เป็นจักรวงกลมของสัตว์ เพราะว่า 11 กลุ่ม เป็นกลุ่มดาวที่ แทนสัตว์จริง หรือสัตว์สมมุติ มีกลุ่มดาวที่ไม่ใช้สัตว์ คือกลุ่มดาวราศีตุลย์หรือ กลุ่มดาวคันชั่ง (Libra) อันหมายถึงตราชูแห่งความเที่ยงธรรม
เมื่อประมาณ 150 ปีก่อนคริสตศักราช นักดาราศาสตร์ชาติกรีกชื่อ ฮิปปาวัส (Hipparchus) ได้แบ่งกลุ่มดาวแถบเส้น Ecliptic ออกเป็น 12 กลุ่ม โดยตั้งแต่ จากจุด Vernal Equinox ซี่งเป็นจุดตัดจุดแรกของเส้น Ecliptic กับศูนย์สูตร ท้องฟ้า (Celestial Equator) เมื่อนับจากจุด Vernal Equinox ตามแถบแนวเส้น Ecliptic ไปทางทิศตะวันออก ช่องละ 30 องศา จะได้ 12 ช่องพอดี ช่องแรก คือ ราศีที่ 1 คือ ราศีเมษ กลุ่มดาวแกะ ซึ่งกลุ่มดาวกลุ่มนี้ได้ชื่อว่า “ผู้นำแห่งกลุ่มดาว 12 ราศี”  กลุ่มดาวราศีที่ 12 คือ กลุ่มดาวปลา หรือ ราศีมีน

1.กลุ่มดาวแกะ (Aries or Ram)
          กลุ่มดาวกลุ่มแรกใน 12 ราศี คือ กลุ่มดาวแกะตัวผู้ เรียก ราศีเมษ ดาวกลุ่มนี้สังเกตได้ง่าย มีดาวสว่างสุกปลั่งอยู่ตรงหัวแกะ 3 ดวง มีรูปคล้ายสามเหลี่ยมมุมป้าน
กลุ่มดาวราศีเมษหรือกลุ่มดาวแกะ จะเห็นอยู่ตรงศีรษะเมื่อเวลา 3 ทุ่ม ในวันที่ 10 ธันวาคมของทุกปี มีหลักการสังเกตง่าย ๆ สำหรับหาดาวกลุ่มนี้ คือ ดูจากกลุ่มดาวลูกไก่ เมื่อเห็นกลุ่มดาวลูกไก่แล้วมองไปทางทิศตะวันตก ใกล้ ๆ กลุ่มดาวลูกไก่จะเห็นกลุ่มดาวสามเหลี่ยมมุมป้าน ซึ่งเป็นหัวแกะได้ โดยง่าย และเมื่อมองไปทางทิศตะวันตกจะเห็นกลุ่มดาวม้า
ตามหลักโหราศาสตร์สากล ถือว่าดวงอาทิตย์ยกเข้าสู่ราศีเมษ ในวันที่ 21 มีนาคม แต่ดังที่ได้กล่าวแล้วว่า เนื่องจากการโคจรส่ายไปมา ของโลก ดวงอาทิตย์จึงจะมาปรากฏอยู่ในกลุ่มดาวนี้ ช้าไปราว 1 เดือน แต่ ในวันที่ 21 มีนาคม ก็เป็นวันที่น่าสนใจและน่าจดจำ อย่างยิ่งสำหรับ นักเรียนนักศึกษา และครูอาจารย์ คือ

วันนี้เป็นวันตั้งต้น ฤดูใบไม้ผลิ ในวันนี้มีปรากฏการณ์ธรรมชาติ 2 ประการที่ควรสนใจเป็นพิเศษ คือ
         - ประการแรก ในวันนี้ กลางวันและกลางคืน จะเท่ากันพอดี ดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลา 6.00 น. และตก 18. 00 น.
         - ประการที่สอง ในวันนี้ดวงอาทิตย์จะขึ้นที่จุดทิศตะวันออก ปรากฏโคจรไปกลางท้องฟ้า แล้วไปตกที่จุดทิศตะวันตกพอดี เมื่อวันเวลาผ่านไปกลางวันและกลางคืนไปเท่ากัน ดวงอาทิตย์ก็ จะขึ้นและตกเฉไปจากบริเวณเดิม คือ หลังจากวันที่ 21 มีนาคมไป กลางวันจะมากกว่ากลางคืน คือดวงอาทิตย์จะขึ้นก่อนเวลา 6.00 น. และตกภายหลัง 18.00 น. และถ้าสังเกตดูการขึ้นการตกของดวงอาทิตย์ จะเห็นได้ว่า ดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และตกทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ในวันที่ 21 มิถุนายน กลางวันจะนานว่ากลางคืนมากที่สุด แล้วจะค่อย ๆ ลดลง ดวงอาทิตย์ก็จะค่อย ๆ เคลื่อนปรากฏมาที่เดิม จนวันที่ 23 กันยายน ในวันนี้กลางวันจะเท่ากับกลางคืนพอดี และ ดวงอาทิตย์ ก็จะปรากฏขึ้นที่จุดขอบฟ้าทิศตะวันออกและตกที่จุดตะวันตก เมื่อเวลาผ่านไปกลางคืนจะมากกว่ากลางวัน ในวันที่ 21 ธันวาคม กลางคืนจะนานกว่ากลางวันมากที่สุด ในฤดูหนาว เราเห็นตะวันอ้อมข้าว เพระดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ และตกทางทิศ ตะวันตกเฉียงใต้ เมื่อเวลาเทียงดวงอาทิตย์อยู่ต่ำจากกลางท้องฟ้ามาก

      

           กลุ่มดาวราศีเมษหรือกลุ่มดาวแกะ ชาวอาหรับเรียกว่า “ เจ้าชายแห่งสิบสองราศี” หรือ “ เจ้าชายแห่งท้องฟ้า” หรือ “ ผู้นำของกลุ่มดาว 12 ราศี”ตามตำนานนิยายดาวของกรีกกล่าวแกะตัวนี้ คือ เทพเจ้าซูส (Zeus อ่านว่า ซูสหรือเซอุส ชื่อนี้ทางโรมันเรียก Jupiter ) ซึ่งเป็นเทพเจ้าที่มีอำนาจอันยิ่งใหญ่ ในสมัยนั้น ได้แปลงตัวเป็นแกะ เพื่อหนียักษ์ร้ายที่ติดตามนิยายดาวที่มีชื่อเสียงและกล่าวถึงกันมากที่เกี่ยวกับกลุ่มดาวนี้ เล่าว่า กลุ่มดาวแกะเป็นสัญลักษณ์แทนแกะ ซึ่ง ฟรีซัส (Pheixus ) และ เฮเล (Helle) ลูกของกษัตริย์แห่งนครเทสสาลี (Thessaly) ซึ่งถูกแม่เลี้ยง เลี้ยงดูอย่างทารุณโหดร้าย พระพุธ (Mercury) ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งการสื่อสาร และความเร็ว มีความสงสารในเด็ก 2 คนนี้มาก จึงได้ส่งแกะตัวผู้ ซึ่งมีขนเป็น ทองคำอันอ่อนนุ่นมาให้เด็กทั้ง 2 คนขี้ เพื่อหนีแม่เลี้ยงผู้ชั่วร้าย เด็กทั้งสอง ได้ขี่แกะไปบนอากาศ แต่ Helle โชคร้ายมาก ตกจากหลังแกะตรงช่องแคบ ที่แบ่งยุโรปกับทวีปอาเซีย เพื่อเป็นสัญลักษณ์และอนุสรณ์ในเรื่องนี้ ช่องแคบนี้ จึงได้ชื่อว่า “Helles Pont” ในปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของช่องแคบ ดาร์ดาเนลส ์ (Dar-danelles) ฟรีซัสได้ขี่แกะต่อไปโดยปลอดภัย จนถึงเมือง Colchis ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกของทะเลดำ ฟรีซัสจึงฆ่าแกะบูชายัญ และได้เอา ขนแกะ ทองคำให้กษัตริย์ผู้ครองนครนั้น จอมเทพพฤหัสบดีได้นำแกะผู้ซื่อสัตย์นี้ ขึ้นไปไว้ บนกลางท้องฟ้า ระหว่างดาวฤกษ์ต่าง ๆ เป็นกลุ่มดาวหนึ่งในกลุ่มดาว 12 ราศี