ตำรวจ

พระปิยมหาราช พระมหากษัตริย์ผู้สร้าง “ความเป็นปึกแผ่นแก่กิจการตำรวจ”
ภายหลังจากที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ เสด็จขึ้นครองราชย์
ต่อจากพระราชบิดา พระองค์ได้ทรงพัฒนากิจการตำรวจในด้านต่าง ๆ มากมายหลายด้าน
ได้แก่
พ.ศ.๒๔๑๔ โปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์ให้ กัปตันแซมมวล โจเซฟ เบิร์ด เอมส์
เป็น หลวงรัฐยาธิบาลบัญชา และรับสั่งให้ปรับปรุงกิจการตำรวจให้เจริญก้าวหน้าขึ้น ในปี
พ.ศ.๒๔๑๘ โปรดเกล้าฯ ให้ตรา “กฎหมายโปลิสรักษาพระนคร ๕๓ ข้อ” ซึ่งเป็นกฎหมาย
เกี่ยวกับขนบธรรมเนียมหน้าที่ของโปลิสจึงพึงปฏิบัติและข้อบังคับการรับสมัครบุคคลเข้าเป็น
โปลิสหรือตำรวจ โดยกฎหมายดังกล่าวใช้บังคับภายในภายนอกพระนคร ต่อมาในปี พ.ศ.
๒๔๑๙ ทรงจัดตั้ง “ตำรวจภูธร” ขึ้นในรูป “ทหารโปลิส” เพื่อเป็นกำลังรักษาความสงบ
เรียบร้อยในส่วนภูมิภาค และให้สามารถปฏิบัติการทางทหารได้ด้วย แต่ต่อมาได้เปลี่ยนเป็น
“กรมกองตระเวนหัวเมือง”
พ.ศ.๒๔๓๕ พระยาอรรคราชวราทร (ภัสดา บุรณศิริ) ซึ่งเข้ารับราชการในช่วงปลายสมัย
รัชกาลที่ ๕ ได้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้ากรมกองตะเวน ผู้บังคับการกรมกองตระเวน หรืออธิบดี
กรมพลตระเวน ตามลำดับ ท่านได้ปรับปรุงแก้ไข ขยายหน่วยงานกิจการตำรวจให้เจริญก้าว
หน้าต่อจากกัปตัน แซมมวล โจเซฟ เบิร์ด เอมส์
พ.ศ.๒๔๔๐ รัชกาลที่ ๕ พระราชทานโปรดเกล้าฯ ให้ เอ.เย.ยาดิน (Mr.A.J.Jardine)ดำรง
ตำแหน่งเป็นอธิบดีกรมกองตระเวน เดิมเป็น ชาวอังกฤษผู้ซึ่งเคยรับราชการเป็น ผู้บังคับการ
ตำรวจในประเทศอินเดีย ได้เข้ามารับราชการตำรวจไทยในตำแหน่งผู้ช่วย ผู้บังคับการกอง
ตระเวน และชักชวนเพื่อนชาวอังกฤษจากอินเดียมาร่วมงาน โดยได้ปรับปรุงกิจการตำรวจ
ให้ก้าวหน้าขึ้นตามแนวทางตำรวจอินเดีย
พ.ศ.๒๔๔๕ รัชกาลที่ ๕ ได้ทรงลง พระปรมาภิไธยพระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้
จัดตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ตามความกราบบังคมทูลของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน ร.ศ.๑๒๑ (พ.ศ.๒๔๔๕) ซึ่งถือเป็น
พระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้นแก่เหล่านักเรียน นายร้อยตำรวจ และข้าราชการตำรวจทุกนาย
ด้วยเหตุนี้ สำนักงานตำรวจแห่งชาติจึงถือว่า วันที่ ๑๙ เมษายน ของทุกปี เป็นวันพระราช
ทานกำเนิดโรงเรียนนายร้อยตำรวจ และเพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณแห่งองค์ผู้พระ
ราชทานกำเนิดโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ทางโรงเรียนนายร้อยตำรวจจึงจัดสร้าง พระบรมรา
ชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ประดิษฐาน ณ โรงเรียน
นายร้อยตำรวจ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เพื่อแสดงถึงความจงรักภักดี และเพื่อเป็น
ที่เคารพสักการะของเหล่านักเรียนนายร้อยตำรวจ ข้าราชการตำรวจ และพสกนิกรทั่วไป
พ.ศ.๒๔๔๗ รัชกาลที่ ๕ พระราชทานโปรดเกล้าฯ ให้ มหาอำมาตย์โท อิริก เซ็นต์ เย ลอสัน
(M. Eric St. Lawson) เป็นอธิบดีกรมตระเวน เดิมเป็น ชาวอังกฤษเข้ามารับราชการเป็นผู้บัง
คับการกรมตระเวน และได้ปรับปรุงกิจการตำรวจหลายประการ เริ่มตั้งแต่จัดตั้งกองพิเศษ ซึ่ง
มีระบบทำงานคล้ายกับกองสืบสวนคดีของตำรวจในลอนดอน

ยินดีต้อนรับเข้าสู่เว็บไซต์ประวัติศาสตร์การเมืองไทยในสมัยรัชกาลที่ ๔- พ.ศ.๒๔๕๓