เป็นรูปภาพที่ Windows กำหนดให้เป็นสัญลักษณ์แทนสิ่งต่างๆ ในคอมพิวเตอร์ โดยแต่ละไอคอนจะมีความหมายและการใช้งานที่แตกต่างกัน เช่น Program Icon ใช้แสดงโปรแกรม หรือ Folder Icon ใช้แสดงโฟลเดอร์ เป็นต้น สำหรับใน Windows XP เมื่อเริ่มต้นการใช้งานนั้น จะเห็นไอคอนเดียวที่เหลืออยู่บนเดสก์ทอป นั่นคือ Recycle Bin ส่วนไอคอนอื่นๆ จะถูกเก็บไว้ในเมนูของปุ่ม Start

เป็นแถบที่อยู่ด้านล่างจอคอมพิวเตอร์ แสดงรายชื่อหน้าต่างที่เปิดอยู่ในขณะนั้น และยังแสดงแถบเครื่องมือ (Toolbars) ต่างๆ เช่น Language Bar หรือ Quick Launch เป็นต้น ส่วนพื้นที่ด้านขวาจะแสดงสถานการณ์ทำงานของระบบ เช่น เวลาปัจจุบัน

ผู้ใช้สามารถใช้ปุ่ม Start ในการเรียกใช้โปรแกรม ค้นหาข้อมูลที่ต้องการ หรือขอความช่วยเหลือได้ ซึ่งใน Windows XP จะมีการจัดเรียงรายการใหม่ เช่น นำรายการที่เรียกใช้บ่อยๆ มาแสดงให้สามารถใช้งานได้สะดวกมากยิ่งขึ้น และยังมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบไอคอนให้มีความสวยงาม น่าใช้มากยิ่งขึ้น ส่วนด้านบนสุดจะแสดง User Account หรือชื่อของผู้ใช้ที่เข้าใช้งาน Windows.XP ในขณะนั้น  ซึ่งผู้ใช้แต่ละคน สามารถจะแยกการทำงานออกจากกันได้อย่างชัดเจน เช่น สามารถจะเลือกรูปภาพที่แสดงบนเดสก์ทอปของผู้ใช้แต่ละคนที่แตกต่างกันได้  แม้ว่าจะทำงานภายในเครื่องคอมพิวเตอร์เดียวกันก็ตาม