พืชส่วนมากจะมีองค์ประกอบเป็นชั้น ๆ โดยแบ่งออกเป็น 4 ชั้น  ได้แก่

        1. กลีบเลี้ยง

        2. กลีบดอก

        3. เกสรตัวผู้

        4. เกสรตัวเมีย

        แต่ดอกของพืชบางชนิดก็มีองค์ประกอบดังกล่าวไม่ครบทั้ง 4 ชั้น ดังนั้นเราสามารถแบ่งดอกของพืชออกเป็นประเภทโดยอาศัยเกณฑ์ต่าง ๆ ดังนี้

        1. ใช้ส่วนประกอบของดอกเป็นเกณฑ์ จะจำแนกดอกออกได้เป็น 2 ชนิด คือ

        1.1 ดอกสมบูรณ์ คือ ดอกที่มีองค์ประกอบครบทั้ง 4 ชั้น เช่น ดอกมะเขือ ดอกพู่ระหง  ดอกกุหลาบ ดอกต้อยติ่ง เป็นต้น

        1.2 ดอกไม่สมบูรณ์ คือ ดอกที่มีองค์ประกอบไม่ครบทั้ง 4 ชั้น เช่น ดอกฟักทอง ดอกมะละกอ ดอกตำลึง ดอกบวบ  เป็นต้น

        2. ให้เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียเป็นเกณฑ์ จะจำแนกดอกออกได้เป็น 2 ชนิด คือ

        2.1 ดอกสมบูรณ์เพศ  คือ ดอก ที่มีเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน ซึ่งอาจเป็นดอกสมบูรณ์หรือดอกไม่สมบูรณ์ก็ได้ เช่น ดอกพู่ระหง ดอกกุหลาบ ดอกกล้วยไม้

        2.2 ดอกไม่สมบูรณ์เพศ คือดอกที่มีเกสรตัวผู้ หรือเกสรตัวเมียเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ดอกฟักทอง ดอกมะละกอ ดอกมะยม ดอกข้าวโพด เป็นต้น

จะยกตัวอย่างดอกไม้ที่เราพบเห็นอยู่เสมอ ๆ เพื่อให้นักเรียนได้ทรายว่าเป็นดอกไม้ลักษณะใด

        ดอกบัว เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ซึ่งประกอบด้วย กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน และเป็นดอกครบส่วนด้วย กลีบเลี้ยงของดอกบัว มีลักษณะคล้ายกลีบดอกเพียงแต่มีขนาดเล็กกว่า มีสีเขียวจาง ๆ ปนอยู่ริมนอกสุด  รังไข่ของบัวอยู่ตอนกลาง มีลักษณะคล้ายแตร ส่วนที่เรียกว่าเกสรบัว คือเกสรตัวผู้ เป็นเส้นสีเหลือง มีกลิ่นหอมกรุ่น เมื่อนำไปตากแดดให้แห้งให้เป็นสมุนไพรประกอบยาบำรุงหัวใจ

        ดอกจำปี จำปา เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ซึ่งประกอบด้วยกลีบเลี้ยง และกลีบดอกร่วมกันเพราะมีสี และรูปร่างเหมือนกัน ถ้าจะนับว่ามีแต่เฉพาะกลีบดอกก็ได้ มีเกสรตัวผู้  และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน จึงจัดเป็นดอกสมบูรณ์เพศที่ไม่ครบส่วน

        ดอกมะเขือ เป็นดอกสมบูรณ์เพศ และเป็นดอกครบส่วน ซึ่งประกอบด้วย กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน โดยมีกลีบเลี้ยงสีเขียวหนา รูปร่างต่างจากกลีบดอก ซึ่งจะมีสีต่าง ๆ เช่น สีม่วง สีขาว และมีลักษณะบางกว่า ส่วนใหญ่กลีบดอกมะเขือจะมีเพียงแถวเดียว ส่วนโคนดอกเชื่อมติดกัน ส่วนปลายแยก

        ดอกแค เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ซึ่งประกอบด้วย กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ และเกสรตัวเมีย อยู่ในดอกเดียวกัน และเป็นดอกครบส่วนด้วยลักษณะกลีบจะโค้ง กลีบดอกทั้ง 5 จะมี รูปร่างแตกต่างกันตามแบบของดอกถั่ว

        ดอกต้อยติ่ง  เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ซึ่งประกอบด้วย กลีบเลี้ยง กลีบดอก เป็นรูปทรงแตรมีสีม่วง ปลายกลีบดอกติดกัน เกสรตัวผู้ และเกสรตัวเมีย ฝังอยู่ในกรวยของกลีบดอก และเป็นดอกครบส่วนด้วย

        ดอกบานบุรี  เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ซึ่งประกอบด้วย กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ เกสรตัวเมีย อยู่ในดอกเดียวกัน โดยกลีบเลี้ยงเป็นเส้นสีเขียวขนาดเล็ก กลีบดอกทรงกรวยปลายบาน ปลายกลีบแยกเป็น 5 แฉก ส่วนมากจะมีสีเหลือง

เข้าสู่ หน้าหลักของโรงเรียนบ้านเขาหินซ้อน....โรงเรียนบ้านเขาหินซ้อนฯ