๓. การจำแนกวรรณคดีตามเนื้อหา เป็นการแบ่งลักษณะของเนื้อเรื่อง แบ่งได้เป็น๗ ประเภท คือ 

๓.๑ วรรณคดีตำรา เช่น ตำราพิชัยสงคราม ตำราโหราศาสตร์ ตำรายา ตำราฉันทลักษณ์ เป็นต้น

๓.๒ วรรณคดีเฉลิมพระเกียรติหรือวรรณคดีประวัติศาสตร์ เช่น ลิลิตยวนพ่าย ลิลิตตะเลงพ่าย โคลงดั้นเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เป็นต้น

๓.๓ วรรณคดีนิราศหรือวรรณคดีเกี่ยวกับอารมณ์ เช่น โคลงกำสรวล นิราศหริภุญไชย นิราศพระบาท เป็นต้น

๓.๔ วรรณคดีศาสนาและคำสอน เช่น ไตรภูมิพระร่วง สุภาษิตพระร่วง มหาชาติคำหลวง พระปฐมสมโพธิกถา เป็นต้น

๓.๕ วรรณคดีเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมประเพณีหรือพิธีการ เช่น ลิลิตโองการแช่งน้ำ  ฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง โคลงทวาทศมาส นิราศเดือน เป็นต้น

๓.๖ วรรณคดีละครหรือนาฏวรรณคดีเช่นบทละครเรื่องรามเกียรติ์ อิเหนา ไกรทอง เวนิสวานิช เป็นต้น

๓.๗ วรรณคดียั่วล้อหรือล้อเลียนสังคม เช่น  ระเด่นลันได  พระมะเหลเถไถ เป็นต้น