ต้นข่อย : แหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย

รูปภาพของ sss28067

 

ประโยชน์ด้านอื่นๆ : สมุดข่อย

 

แต่ก่อนคนไทยบันทึกเรื่องราวต่าง ๆ ด้วยสมุดไทย จากกระดาษสา กระดาษข่อย แต่ส่วนมากจะใช้กระดาษข่อย ที่เรียกว่าสมุดข่อยเพราะใช้วัสดุจากเปลือกของต้นข่อย

 

ลักษณะเด่นของสมุดข่อย :  เล่มสมุดข่อยมีเอกลักษณ์พิเศษเฉพาะตัว  ไม่เย็บเป็นเล่มมีสันปกดังเช่นหนังสือที่เห็นกันทั่วไปในปัจจุบัน  แต่เป็นเล่มสมุดประกอบด้วยรูปทรงเป็นปึกหนา  มีด้านกว้างและด้านยาวเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าแผ่นกระดาษพับทบไปทบมา เขียนได้ทั้ง ๒ หน้า สมุดพวกนี้มักได้รับการเก็บรักษาในห่อผ้าผูกอย่างมิดชิด แล้วเก็บในตู้หรือหีบพระธรรม  ซึ่งอยู่ในหอไตร  อันล้อมรอบด้วยน้ำอีกชั้นหนึ่ง  จึงเห็นได้ว่าคนโบราณเก็บรักษาสมุดข่อยไว้อย่างรัดกุม เรียบร้อย แหล่งสมุดข่อยมักอยู่ตามวัด เพราะวัดได้ชื่อว่าเป็นสถาบันการศึกษาของคนไทยแต่ก่อน  แต่ปัจจุบันสมุดข่อยค่อย ๆ สูญหายหรือถูกทำลายไปจากผู้ที่รู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือผู้เห็นแก่ได้  ศัตรูสำคัญของสมุดข่อย นอกจากร้านค้าของเก่าแล้ว ก็คือบรรดาหมอแผนโบราณ   ที่มักเอาสมุดข่อยมาเผาทำยาด้วย  

เรื่องราวที่ปรากฏในสมุดข่อยเท่าที่ปรากฏหลักฐานหลงเหลืออยู่มาถึงปัจจุบันนี้  สมุดข่อยที่เก่าแก่ที่สุดคือสมัยอยุธยา   ซึ่งเราก็สามารถแยกแยะประเภทใหญ่ ๆ ได้ดังนี้


๑. เรื่องราวทางศาสนา เช่นเรื่องพระมาลัย   ไตรภูมิ  ชาดกต่าง ๆ 
๒.ตำราต่างๆแยกออกได้หลายสาขา เช่น กฎหมาย  โหราศาสตร์  พิชัยสงคราม  สัตว์ศาสตร์  ตำรายา เป็นต้น
๓.จดหมายเหตุตำนานพงศาวดารเป็นบันทึกเหตุการณ์สำคัญบ้างเมือง                                        
๔. วรรณคดี   มักเป็นคำประพันธ์ประเภทร้อยกรอง

 

 

สมุดข่อย 

หนังสือสวดเรื่องพระมาลัย

 

http://www.oknation.net/blog/home/blog_data/425/2425/images/Koi4.jpg

        

สมุดข่อย 

http://www.oknation.net/blog/home/blog_data/425/2425/images/Koi.jpg 

วิธีการทำสมุดข่อย

วิธีการมีหลายขั้นตอนกว่าจะทำสำเร็จเป็นแผ่นกระดาษ  กล่าวโดยย่อคือ  


1.      นำเปลือกข่อยมาแช่น้ำแล้วฉีกให้เป็นฝอย  นำมานึ่งจนสุกทั่วกัน  


2.      แช่ในน้ำปูนขาว  ซึ่งมีฤทธิ์เป็นด่างเพื่อให้เนื้อไม่เปื่อยยุ่ยยิ่งขึ้น แล้วล้างออกจนหมดด่าง  


3.      บีบให้แห้งน้ำ ทุบให้ละเอียดแล้วเอาลงน้ำอีกครั้งตีให้ละลายเข้ากันดี 


4.      แล้วเทลงในพะแนง  ซึ่งตีเป็นกรอบไม้ตามขนาดที่ต้องการแล้วกรุด้วยผ้ามุ้ง  


5.      เกลี่ยเยื่อไม้นี้ให้เรียบเสมอกัน  และเพื่อให้แน่ใจว่าหน้ากระดาษจะเรียบเสมอกันตลอดเขาจะเอาพะแนงวางในน้ำอีกครั้ง เพื่อให้น้ำเป็นตัวเกลี่ยเยื่อกระดาษ  แต่ต้องพยายามอย่าให้เอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง


6.      เมื่อยกขึ้นจึงเอาไม้ซางยาว คลึงผิว รีดน้ำออก วางผิงตากแดดให้แห้งสนิท  แล้วลอกออกมาเรียกว่ากระดาษเพลา


7.      ใช้แป้งเปียกผสมน้ำปูนขาว นำมาลบเพื่อมิให้กระดาษซึมและถือเป็นการลบรอยชำรุดต่าง ๆ ในช่วงนี้ถ้าต้องการสมุดดำหรือสมุดพื้นดำ จึงจะผสมเขม่าไฟหรือถ่านป่นละเอียดลงในส่วนผสมด้วย แล้วจึงตากให้แห้งอีกครั้ง  


8.      ขัดผิวกระดาษให้ขึ้นมันด้วยหินแม่น้ำ    จะเห็นว่ากรรมวิธีดังกล่าวนี้ ต้องใช้น้ำมาก  ผู้มีอาชีพทำสมุดข่อย จึงมักตั้งบ้านเรือนอยู่ติดทางน้ำเช่น ชาวบ้านแถวบางซื่อ  กรุงเทพฯ เคยมีอาชีพทำสมุดข่อย แต่ปัจจุบันเหลือเพียงชื่อคลองคือคลองกระดาษ เป็นพยานหลักฐาเท่านั้น   และสภาพของคลองเดี๋ยวนี้ก็ตื้นเขินมาก

         ข้อมูลความรู้ต่าง ๆ ในสมุดข่อยมีทั้งจดหมายเหตุ  วรรณกรรม  ตำนาน  พงศาวดาร  โหราศาสตร์  กฎหมาย  ตำรายา  จิตรกรรม  ตลอดจนปรัชญาธรรมในพุทธศาสนา ฯลฯ  สมุดข่อยจึงเป็นทั้งตำราและเป็นเครื่องมือให้คนปัจจุบัน  ได้ทราบถึงความเป็นไปของขนบธรรมเนียมประเพณี  อารยธรรม  ตลอดจนศิลปะและวัฒนธรรมของชาติในอดีต

สมุดข่อย 

http://www.wathuakrabeu.com/oldweb/book/IMAGES/B_06.JPG

Streblus asper 

Streblus asper is a tree known by several common names, including Siamese rough bush, khoi, and toothbrush tree. It is a medium-sized tree native to dry regions in Thailand, India, Malaysia, and Vietnam. The leaves are 2 to 4 inches long, rigid, oval-shaped, irregularly toothed, and borne on small petioles. staminate flower heads are spherical with minute flowers. pistillate flowers have longer peduncles.  

ต้นข่อย
ภาพโดย : ไผทมาศ  กิ่งชา

  The tree has a number of uses. It has been important in papermaking in Thailand for seven hundred years. Virtually all of the ancient Thai documents still in existence are written on the bark of this tree. The Buddhist texts and official records from before the twentieth century in Thailand are known as khoi books. The paper is durable even in the local high-humidity climate. It does not burn easily and it is resistant to yellowing and insect damage. Today other fiber sources are used to make paper and khoi fibers are used primarily by artisans who produce paper using traditional techniques.

 

ผู้จัดทำ

นางสาว ไผทมาศ กิ่งชา ม.6/6 เลขที่ 37

อ้างอิง

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช http://www.dnp.go.th

http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=all4u&month=09-06-2007&group=11&gblog=26

www.wangtakrai.com/panmai/detail.php?id=38

www.dnp.go.th/EPAC/Herb/09koi.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Streblus_asper

รูปภาพของ sss28116

ว๊าว!! น่าสนใจ !!!

สวยจัง ** เจ๋งจริงฮ๊า Laughing

รูปภาพของ sss27984

เนื้อหาเยอะแต่เป็นระเบียบ งามอ่ะ!

รูปภาพของ sss27960

เนื้อหาเยอะ เเละอ่านง่ายดี

ปล.มันมีต้นนี้ใน รร ด้วยอ่อ พึ่งรู้

รูปภาพของ sss27966

ทำเรียบร้อยดี

มีเนื้อหาเยอะแต่ไม่รุงรัง

สวย :)

รูปภาพของ sss28016

จัดหน้า สวย เนื้อหาดี แบนเนอร์ก็ สวยยย

รูปภาพของ sss27950

เนื้อหาแน่นเนอะ สวยงามจร่ะ   :)) 

รูปภาพของ sss28021

สวยยยยยยยยยยยยยย ;))

รูปภาพของ sss27958

โอเคๆแล้ว เจ่งคับบ lml

รูปภาพของ sss28041

ใช้ได้ๆๆ สวย :p

รูปภาพของ ssspoonsak

ตรวจครั้งที่ 2 ใม่มีการปรับปรุงเพิ่มเติม

ครูพูนศักดิ์ สักกทัตติยกุล
ทำด้วยใจ ไปด้วยฝัน

รูปภาพของ ssspoonsak

1. น่าจะทำเป็นป้ายแบนเนอร์ชื่อเรื่อง

2. รูปภาพที่ถ่ายมาน่าจะมีการตกแต่งให้ดูดี

3. ควรบอกสถานที่อยู่ของแหล่งเรียนรู้ และจำนวนแหล่งเรียนรู้ที่นำเสนอว่ามีกี่แห่ง

4. ควรมีข้อคิดเห็นจากสมาชิกของชาวสตรีศรีสุริโยทัย

5. ใช้ Google Map บอกที่ตั้งของแหล่งเรียนรู้

6. ควรสรุปเนื้อหาทั้งหมดเป็นภาษาอังกฤษ ความยาวประมาณ 5 บรรทัด

7. ควรบูรณาการเข้ากับสาระวิชาทั้ง 8 กลุ่มสาระวิชาที่กำลังเรียนอยู่ให้ได้

8. ใช้คำสั่ง <!--pagebreak--> เพื่อแบ่งหน้าให้เหมาะสมด้วย

จึงขอมอบนกแก้วไปเลี้ยงก่อนนะ

 
แหล่งที่มาของภาพ http://img.kapook.com/image/pet/indian-parrot.jpg

ครูพูนศักดิ์ สักกทัตติยกุล
ทำด้วยใจ ไปด้วยฝัน

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 133 คน กำลังออนไลน์