0314 ต้นไม้ประจำจังหวัดสุราษฏร์ธานี

ต้นไม้ประจำจังหวัดสุราษฏร์ธานี

ต้นเคี่ยม

ชื่อพรรณไม้ : ต้นเคี่ยม
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cotylelolbium melanoxylon Pierse, syn C. lanecolatum Craib
วงศ์ : Dipterocarpaceae
ต้นเคี่ยม :  เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ มีมากในป่าดิบ ที่จังหวัดสุราษฎร์ธานีมี 2 ชนิด คือ เคี่ยมดำและเคี่ยมขาว เคี่ยมดำเปลือกหนาและเข้มกว่าเคี่ยมขาว ต้นเปล่ากลม เรือนยอดเป็นพุ่มคล้ายพุ่มสน มีกิ่งใบทึบ เปลือกลำต้นสีน้ำตาล มีรอยแต้มสีเทาและเหลือง แตกเป็นร่องตามยาว มีต่อมระบายอากาศ ใบเดี่ยวสลับกัน โคนใบมน ปลายสอบเรียว หลังใบลื่นเป็นมัน ท้องใบมีขนเป็นกระจุก ๆ สีน้ำตาล ดอกเล็กสีขาว ออกตามง่ามใบ ปลายกิ่งเป็นช่อยาว กลิ่นหอม ผลกลมเล็กสีน้ำตาล มีขน เหมือนกำมะหยี่สีน้ำตาล มีปีก 5 ปีก ยาว 2 ปีก สั้น 3 ปีก รองรับผล
ประโยชน์ :
      ไม้เคี่ยมเนื้อละเอียด แข็ง เหนียวหนักและทนทาน จึงใช้ไม้เคี่ยมต่างสายพาน รองหนุนเสาเรือนเพื่อลากเรือนทั้งหลังในการย้ายบ้าน หรือทำเลื่อนในการชักพระ นอกจากนี้ใช้ไม้เคี่ยมทำหมอนรองรางรถไฟ ทำเสาหลักผูกเทียบเรือ ทำสะพานท่าเรือ ทำสะพานทอดขนานไปกับลำน้ำ
      เปลือกไม้เคี่ยม นำมาตัดเป็นชิ้น ๆ ขนาดประมาณ 1 X 2 นิ้ว ตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ใส่กระบอกตาลรองรับน้ำหวานจากต้นตาล เพื่อใช้รสฝาดรักษาน้ำตาลไม่ให้บูด ก่อนนำมาเคี่ยว หรือใช้ใส่น้ำตาลเมา นอกจากนี้เปลือกเคี่ยมใช้เป็นยากลางบ้านสำหรับห้ามเลือดบาดแผลสด
      ชันจากไม้เคี่ยม เป็นยาสมานแผล และแก้ท้องร่วง
      ยอด ราก ดอก ลำต้น ใช้ตำพอกแผล แก้ฟก บวม เน่าเปื่อย หรือใช้ผสมกับเปลือกหว้า ต้มบ้วนปาก แก้ปากเปื่อย