หน้าที่และความรับผิดชอบของครู

รูปภาพของ sfchanwit

หน้าที่และความรับผิดชอบของครู                 หน้าที่และความรับผิดชอบของครูเป็นส่วนสำคัญยิ่งในการประกอบวิชาชีพครูและการดำรงความเป็นครูของครูแต่ละคน  งานครูอาจกำหนดได้ว่ามีงานสอนงานอบรม  และงานพัฒนาศิษย์ให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ของหลักสูตรและแผนการศึกษาแห่งชาติ  ครูต้องมีหน้าที่และรับผิดชอบมากมายกว้างขวางยิ่ง  งานสอนเป็นหน้าที่ครูที่มุ่งไปที่ศิษย์ในด้านการให้ข้อมูลการให้เนื้อหาความรู้  เป็นการเผชิญกันระหว่างครูกับศิษย์  งานอบรมเป็นการจัดกระบวนการเรียนให้ศิษย์ได้มีประสบการณ์ต่างๆ ที่ครูวางแผนไว้เพื่อให้ศิษย์เติบโตและอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข  ส่วนงานพัฒนาศิษย์นั้นครูมีหน้าที่และความรับผิดชอบมากมายทั้งงานที่ต้องสัมผัสกับบุคคลภายนอกโรงเรียนและรวมถึงตัวครูเองด้วย                หน้าที่ความรับผิดชอบของครู  หมายถึง  กิจที่ครูต้องกระทำให้ได้ผลดีโดยสม่ำเสมอ  การกระทำของครูเพื่อให้เกิดผลดีได้นั้นต้องอาศัยพื้นฐานของกฎระเบียบ  แบบธรรมเนียม  จริยธรรม  จรรยาบรรณและคุณธรรมเป็นปัจจัยสำคัญด้วย                ความรับผิดชอบในหน้าที่ของครูเป็นพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของครูที่สังคมคาดหวัง  เป็นภารกิจที่สังคมมอบหมายให้ผู้ประกอบวิชาชีพครูกระทำ  และเป็นพันธกิจที่ผู้เป็นครูมอบให้กับสังคม                หน้าที่ของครูในแง่คุณลักษณะที่พึงประสงค์สรุปไว้ดังนี้1.       ครูเป็นผู้ที่สามารถให้ทางแห่งความรอดแก่ศิษย์  ความรอดมีอยู่สองทาง คือ ทางรอดทางกายและทางรอดทางใจ2.       ครูต้องสามารถดำรงความเป็นครูอยู่ได้ทุกอริยาบท3.       ครูต้องสามารถเป็นตัวอย่างตามคำสอนแก่ศิษย์ได้  สอนอย่างไรทำอย่างนั้นการพิจารณาหน้าที่ความรับผิดชอบของครูนั้น  อาจพิจารณาได้สองด้าน คือ การพิจารณาหน้าที่และความรับผิดชอบในเชิงของกฎระเบียบข้อบังคับที่ค่อนข้างเป็นลายลักษณ์อักษรหรือบทบัญญัติต่างๆ เป็นลักษณะที่ค่อนข้างบังคับว่าครูต้องกระทำกิจเหล่านั้น  ส่วนการพิจารณาหน้าที่และความรับผิดชอบของครูในอีกด้านหนึ่งนั้นก็เป็นการพิจารณาหน้าที่ของครูในเชิงคุณลักษณะที่พึงประสงค์ที่เป็นไปตามแบบธรรมเนียมปฏิบัติมีลักษณะเป็นวัฒนธรรมและจารีตประเพณีหน้าที่และความรับผิดชอบของครู1.       หมั่นอบรมเด็กอยู่เสมอ2.       ตั้งใจสอน  รักการสอน3.       จัดการปกครองให้เป็นที่เรียบร้อย 4.       เตรียมการสอน  และทำบันทึกการสอน5.       หมั่นวัดผลและติดตามผลการเรียน6.       รับผิดชอบในหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย7.       ช่วยให้คำแนะนำแก่เด็กด้วยความเต็มใจ8.       สอนให้เด็กเป็นประชาธิปไตย9.       ทำบัญชีเรียกชื่อ  และสมุดประจำชั้น10.    ดูแลบำรุงรักษาห้องเรียนและอาคารสถานที่11.    เกี่ยวกับการสอน  การอบรม  การวัดผล12.    เกี่ยวกับธุรการและระเบียบวินัย13.    ค้นคว้าเพิ่มเติมและหาความรู้ใหม่ๆ มาสอน14.    สอนให้เด็กเป็นคนดี15.    หมั่นหาความรู้และวิธีการหาความรู้16.    เป็นตัวอย่างแก่เด็ก17.    จัดการแนะแนวที่ดีแก่เด็ก18.    ช่วยงานสารบรรณและธุรการโรงเรียน19.    เอาใจใส่เด็ก20.    บริการโรงเรียน21.    เป็นครูประจำชั้น22.    ทำระเบียบและสมุดรายงานนักเรียน23.    มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี24.    ร่วมกิจกรรมชุมชน 25.    สอนให้เข้าใจแจ่มแจ้ง26.    เอาใจใส่และพยายามเข้าใจปัญหาและความต้องการของเด็ก27.    ช่วยประชาสัมพันธ์กิจการของโรงเรียนได้ดี  หน้าที่ตามภาระกิจของงานครู                หน้าที่และความรับผิดชอบของครู จากคำว่า TEACHERS  สรุปได้ดังนี้                T  =  Teaching and Training              การสั่งสอนและการฝึกฝนอบรม        E  =  Ethics Instruction                       การอบรมคุณธรรมและจริยธรรม                A  =  Action Research                        การค้นคว้าวิจัยหรือการแสวงหาความรู้ใหม่ๆ                C  =  Cultural Heritage                       การถ่ายทอดวัฒนธรรม                H  =  Human Relationship                 การสร้างมนุษยสัมพันธ์                E  =  Extra Jobs                                    การปฏิบัติหน้าที่พิเศษต่างๆ                R  =  Reporting and Counselling      การรายงานผลและการแนะแนว                S  =  Student Activities                      การจัดกิจกรรมนักเรียน                 หน้าที่การสั่งสอนและฝึกฝนอบรม  (Teaching and Training)  การสอนที่ดี  กิลเบิร์ดไฮเอท  กล่าวว่า  การสอนดีมีลักษณะดังนี้1.       ต้องมีความรู้ในเรื่องที่สอนอย่างลึกซึ้ง  แม่นยำเนื้อหา2.       ต้องมีอารมณ์ขัน  สอนได้สนุกสนานไม่น่าเบื่อ3.       ต้องมีความแม่นยำ  และมีความมั่นใจในการสอน4.       สอนด้วยความรักและเมตตานักเรียน  ไม่ข่มขู่บังคับกรรโชก5.       ต้องมีความอดทนและอดกลั้นต่อความไม่รู้ของนักเรียน6.       ต้องมีความเข้าใจในพัฒนาการและความสนใจของนักเรียน7.       ต้องรู้จักยอมรับความแตกต่างระหว่างบุคคลของนักเรียนการสอนเป็นศาสตร์ที่มีกฎเกณฑ์ลำดับและระบบ  ทั้งยังเป็นศิลป์ที่ต้องมีลีลา  และเทคนิค  ซึ่งทั้งศาสตร์แห่งการสอนและศิลป์แห่งการสอนเป็นวิทยาการที่ศึกษาเล่าเรียนและฝึกฝนให้แกร่งกล้าได้หน้าที่อบรมคุณธรรมและจริยธรรม  (Ethics Instruction)  มีหลักการสำคัญคือ  ครูต้องสั่งสอนสิ่งที่ควรกระทำ  สิ่งที่ควรปฏิบัติให้ก่อน  ครูต้องปฏิบัติให้ดู  ให้เข้าใจวิธีการกระทำสิ่งต่างๆ ที่ถูกที่ควรแล้วให้ศิษย์ได้ปฏิบัติได้ฝึกฝนจนได้รับรู้ผลจากการปฏิบัติดีตามนั้น  ให้มีประสบการณ์ตรงว่าการประพฤติดีนั้นทำให้มีความสุขได้อย่างไรหน้าที่วิจัยและศึกษาค้นคว้า  (Action Research)  ครูต้องศึกษาค้นคว้าและวิจัยงานทุกด้านที่เกี่ยวกับห้องนักเรียน  โรงเรียนและตัวนักเรียน  ตลอดจนความเข้าใจของครูเองในสิ่งที่ตนประพฤติปฏิบัติ  ครูต้องแสวงหาความรู้อย่างเป็นระบบและพัฒนาตนเองอยู่เสมอโดยการลงมือ  (Action)  กระทำหน้าที่ของครูในการถ่ายทอดวัฒนธรรม  (Cultural Heritage)  ครูเป็นผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมของสังคมให้กับเยาวชน  โดยครอบคลุมถึงการอนุรักษ์วัฒนธรรมที่ดีในสังคม  เช่น  การมีสัมมาคารวะ  ความมีน้ำใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่  ฯลฯ  การส่งเสริมวัฒนธรรมที่ดี  เช่น  การใช้ภาษา  กิริยามารยาททางสังคม  ฯลฯ  และการพัฒนาวัฒนธรรมรวมถึงการรณรงค์สร้างสรรค์วัฒนธรรมที่ดีแก่สังคมหน้าที่ในด้านการสร้างมนุษยสัมพันธ์   (Human Relationship)  ครูต้องเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับบุคคลในสังคมมากมายตั้งแต่นักเรียน  ผู้ปกครอง  เพื่อนครู  ผู้บังคับบัญชา  บุคลากรในหน่วยงาน  บุคลากรในชุมชน  และเจ้าหน้าที่ของรัฐในหน่วยงานอื่นๆ  ที่ต้องเกี่ยวข้องด้วย  เพื่อประโยชน์ของนักเรียนและสถานศึกษา                หน้าที่เกี่ยวกับงานพิเศษขององค์กรที่ได้รับมอบหมาย   (Extra Jobs)  เป็นงานสนับสนุนการศึกษา  เช่น  งานธุรการโรงเรียน  งานบรรณารักษ์  งานปกครอง  งานอาหารกลางวัน  งานตามระเบียบราชการ  การตรวจเวรยาม  การทำงานนอกสถานที่  ฯลฯ                หน้าที่ในการรายงานผลและการให้คำปรึกษา  (Reporting and Counselling)  ครูต้องรายงานผลการพัฒนาการของศิษย์ทุกๆด้าน  ต่อผู้ปกครองและผู้บังคับบัญชาอย่างสม่ำเสมอ  ครูต้องมีความรู้ความเข้าใจและความสามารถในการวัดผลและประเมินผลทั้งสามารถรายงานผลได้อย่างถูกต้องทั้งทางด้านการศึกษาเล่าเรียน  ความประพฤติ  สุขภาพอนามัย  และลักษณะนิสัยของนักเรียน  นอกจากการรายงานผลซึ่งเป็นระเบียบปฏิบัติแล้ว  ครูยังต้องเป็นผู้ช่วยร่วมแก้ไขและป้องกันไม่ให้ศิษย์ล้มเหลวในการศึกษาและพัฒนาการด้านต่างๆ  โดยการเป็นผู้ที่คอยให้คำแนะนำช่วยเหลือทั้งกับตัวศิษย์และผู้ปกครองด้วย  ทั้งการรายงานผลและแนะแนวต้องทำสม่ำเสมอและตรงเวลา                 หน้าที่จัดกิจกรรมนักเรียน   (Student Activities)  ครูต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพัฒนาการต่างๆ ของศิษย์  ครูต้องเป็นผู้จัดสภาพการณ์หรือกิจกรรมให้เหมาะสม  มีตั้งแต่กิจกรรมในชั้นเรียนที่เกี่ยวกับการเรียนการสอน  กิจกรรมเสริมหลักสูตรเพื่อให้ศิษย์มีโอกาสนำสิ่งที่เรียนในห้องเรียนไปใช้  และกิจกรรมนอกหลักสูตรเพื่อให้นักเรียนมีประสบการณ์  โลกทัศน์และวัสัยทัศน์ที่กว้างขวางซึ่งจะช่วยให้อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสำเร็จในชีวิตพัฒนาการของวิชาชีพครูปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาครูและวิชาชีพครู                คนไทยและสังคมไทยในอนาคตต้องมีความสามารถ มุ่งก้าวมั่น รู้ทันโลกและก้าวไปสู่ สังคมแห่งปัญญาและการเรียนรู้ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 หมวด 7 ครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา เป็นปัจจัยสำคัญที่ต้องมีอิทธิพลต่อการพัฒนาครูและวิชาชีพครู ตั้งแต่มาตรา 52-57 (ดังคำชี้แจงประกอบพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ในภาคผนวก) สรุปได้ว่า1.     ให้มีระบบ กระบวนการผลิต การพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาให้มีคุณภาพและมาตรฐานที่เหมาะสมกับการเป็นวิชาชีพชั้นสูง2.     ให้มีองค์กรวิชาชีพทำหน้าที่กำกับดูแลผู้ที่อยู่ในวิชาชีพครูและบุคลากรทางการศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานและจรรยาบรรณวิชาชีพ3.       ให้ผู้ประกอบวิชาชีพครู ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และบุคลากรทางการศึกษาต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ4.