ตะลุยญี่ปุ่น...ดินแดงแห่งอาทิตย์อุทัย

 

 

W E L C O M E T O J A P A N
วัฒนธรรมการใช้ตะเกียบญี่ปุ่น
เรื่องโดย : C2

วัฒนธรรม
การรับประทานอาหารทั่วโลกมีแบบพื้นฐานอยู่ไม่กี่แบบ แบบใช้ช้อนส้อม
แบบใช้มีดกับส้อม แบบใช้มือ และใช้ตะเกียบ
อุปกรณ์แต่ละประเทศนั้นมีการเลือกรับวัฒนธรรมมาใช้ตั้งแต่สมัยก่อนจนสืบ
เนื่องมาถึงปัจจุบัน บางทีก็ไม่เกี่ยวหรอกว่าวิถีแบบนี้มาก่อน
จำเป็นต้องนำมาใช้ตลอดไป
เพราะการเลือกรับความถนัดและนำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดนั้นสำคัญ
กว่า

ในส่วนของประเทศญี่ปุ่นวัฒนธรรมบนโต๊ะอาหารนั้น
เขาใช้ตะเกียบกันเกือบร้อยเปอร์เซ็นก็ว่าได้
เป็นเรื่องที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อยเลยใช่มั้ยล่ะ
คนญี่ปุ่นมักจะมีตะเกียบส่วนตัวของแต่ละบุคคล มีชามข้าวประจำตัว
ฉะนั้นการเลือกตะเกียบให้เหมาะกับตัวเราเองนั้นสำคัญอย่างมาก
เพราะการใช้ตะเกียบก็ถือว่าเป็นการฝึกสมาธิได้อย่างหนึ่งด้วยเหมือนกัน
ญี่ปุ่นเค้านิยมทานอาหารประเภทปลามานานแล้วตะเกียบนี่แหละช่วยให้เขาสามารถ
เข้าถึงส่วนต่างๆ ของปลาได้มากกว่าอุปกรณ์อื่นๆ

ความเป็นมาของตะเกียบในประเทศญี่ปุ่น
ได้รับอิทธิพลมาจากประเทศจีน เริ่มนำเข้ามาในช่วงปลายของยุคยาโยอิ
วัสดุในการทำตะเกียบทำจากไม้ไผ่อย่างประณีต
และผู้ที่จะได้ใช้ตะเกียบในยุคแรกนั้นก็คือองค์จักพรรดิ
ส่วนชาวบ้านในยุคยาโยอิ ใช้เพียงมือในการรับประทานอาหารเท่านั้น
ในยุคอาสุกะ เจ้าชายโชโทคุ ไทชิ ได้ถูกส่งไปเป็นฑูตที่ประเทศจีน
และเจ้าชายก็ได้นำวัฒนธรรมวิธีการเตรียมอาหารต่างๆ
ของจีนรวมไปถึงการใช้ตะเกียบของข้าราชการจีนกลับเข้ามาที่ประเทศญี่ปุ่นอีก
ด้วย
และต่อมาในยุคนาราผู้คนทั่วไปเริ่มมีการทำตะเกียบใช้เองและเริ่มมากขึ้นจน
ใช้เป็นปกติในยุคคามะคุระ จากการใช้ตะเกียบเป็นวัฒนธรรมจนเคยชินกันไปแล้ว
ญี่ปุ่นก็เริ่มเรียนรู้และออกแบบรูปร่างของอาหารให้เข้ากับการใช้ตะเกียบ
เพื่อความสะดวกในการคีบอาหารอีกด้วย
นี่สินะที่เขาเรียกว่าการประยุกต์ให้ลงตัวของการพัฒนาความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น
และต่อมาในสมัยเอโดะ
เริ่มมีการเคลือบเงาและสร้างความหลากหลายให้กับตะเกียบเกิดขึ้น
และเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายมากในช่วงยุคนั้น ต่อมายุคโชวะปีที่ 10
ตะเกียบในรูปแบบ วาริบาชิ
คือตะเกียบแบบใช้แล้วทิ้งได้เกิดขึ้นโดยเริ่มจากแถบโยชิโนะ จังหวัดนารา
โรงเรียนในสมัยนั้นเริ่มมีการสอนเด็กๆ
ในโรงเรียนถึงการใช้ตะเกียบที่ถูกต้องกันบ้างแล้ว และต่อมายุคโชวะปีที่ 30
อุตสาหกรรมในการผลิตตะเกียบก็ได้เริ่มขึ้นอย่างจริงจัง
ได้รับการพัฒนาในกระบวนการต่างๆ มีหลากหลายทั้งลวดลาย ขนาด และสีสันมากขึ้น
การจัดทำตะเกียบในขั้นตอนแรกๆ ส่วนใหญ่นั้นจะมาจากแถบโอบะมะ จังหวัดฟุคุอิ
และนำส่งต่อไปทั่วญี่ปุ่น
ที่เกียวโตก็นำตะเกียบส่วนหนึ่งจากฟุคุอิมาสร้างสรรค์ลวดลายสวยงามจนเป็นของ
ขึ้นชื่อของเมืองเกียวโตไปในที่สุด  

ความเชื่อในเรื่องของตะเกียบในญี่ปุ่นนั้น
ในยุคแรกๆ
เวลาที่ผู้คนต้องการประกอบพิธีกรรมบูชาขอบคุณเทพเจ้าในโอกาสต่างๆ
อาหารที่ใช้ถวายนั้นไม่สามารถแตะต้องถูกมือของมนุษย์ได้
ผู้คนจึงใช้ตะเกียบคีบอาหารแทนการใช้มือ
สังเกตุที่ตะเกียบญี่ปุ่นนั้นจะมีปลายตัดเฉียงอยู่หนึ่งด้านและด้านเท่ากัน
อีกด้าน
เค้าเชื่อกันว่าปลายที่เฉียงเป็นของเทพเจ้าอีกข้างหนึ่งเป็นของคนทั่วไป
และในงานศพ คนญี่ปุ่นเค้าใช้ตะเกียบที่ทำจากไม้ไผ่ คีบ
โอนถ่ายเถ้ากระดูกไปเก็บไว้ในโกศ
เพราะเชื่อว่าตะเกียบจะเป็นตัวแทนของสะพานที่ช่วยเชื่อมต่อให้วิญญาณที่จาก
โลกนี้ไปสู่โลกหน้าได้อย่างสบาย เพราะอย่างนี้ละมั้ง ที่ศัพท์ hashi ( はし) ในภาษาญี่ปุ่นหมายถึงสองสิ่งนี้คือ ตะเกียบ ( 箸 ) และ สะพาน  ( 橋 ) ต่างกันตรงที่ตัวคันจิและการออกเสียงไม่เหมือนกันผิดกันแค่เสียงต่ำและสูงเท่านั้นเอง

ลักษณะของตะเกียบญี่ปุ่น

1. โชโระคุ  ( 丁六  )  ด้านท้ายของไม้เป็นสี่เหลี่ยม
2. โคบัน  ( 小判 ) ด้านท้ายของตะเกียบจะถูกตัดมุมด้านนอกข้างละสองด้าน
3. เก็นโระคุ   ( 元禄 ) ด้านท้ายของตะเกียบมีลักษณะหกเหลี่ยม
4. มารุบาชิ  ( 丸箸 ) ด้านท้ายของตะเกียบมีลักษณะวงกลม
5. เท็นเคะซุริ  ( 天削 ) ด้านท้ายของตะเกียบถูกตัดเฉียง

ประเภทของตะเกียบ

1. ตะเกียบสำหรับเทศกาล เรียกว่า อิวาอิบาชิ (いわいばし)
2. ตะเกียบใช้แล้วทิ้ง เรียกว่า วาริบาชิ  (わりばし)
3. ตะเกียบทำอาหาร เรียกว่า เรียวริบาชิ  (りょりばし)

ข้อห้าม ! มารยาทพื้นฐานในการใช้ตะเกียบของคนญี่ปุ่น

- ทะเตะบาชิ ก็คือ ปักตะเกียบไว้บนข้าว เพราะถ้าปักถือว่าเป็นข้าวของคนที่เสียชีวิตไปแล้ว
- โคจิบาชิ คือ การเขี่ยและแหวกอาหารเพื่อเลือกทานอาหารที่ชอบเท่านั้น
- มาโยอิบาชิ คือ การแกว่งตะเกียบไปมาแบบลังเลในการเลือกอาหาร
- นิกิริบาชิ คือ การกำตะเกียบ ควรใช้ในลักษณะการถือตะเกียบที่ถูกต้องจะเป็นการให้เกียรติมากกว่าการกำไว้
- ซากุริบาชิ คือ การจิ้มๆอาหารด้วยตะเกียบ
- ทาคาอิบาชิ คือ การเคาะหรือขูดตะเกียบกับภาชนะให้เกิดเสียง
- โยเซะบาชิ คือ การดึงคีบถ้วยอาหารให้เคลื่อนย้าย
- ฮาชิวาตาชิ คือ การส่งอาหารต่อกันด้วยตะเกียบ ควรคีบไปวางบนจานของผู้อื่นดีกว่า

ใน
ปัจุบันตะเกียบที่ญี่ปุ่นนั้นมีวัสดุที่ทำด้วยไม้ต่างๆ  สแตนเลส  พลาสติก
มีมากมายหลายสีสัน หลากดีไซน์ มีราคาตั้งแต่ถูกมากไปจนถึงแพงมากก็มี
สมัยนี้มีเคสและที่วางสำหรับเก็บตะเกียบแบบหรูๆ แบบน่ารักๆ เต็มไปหมด
มีทั้งขายเป็นเซทและแยกชิ้นก็มี ทำให้เป็นของจำหน่ายคู่กันไปโดยปริยาย

สำหรับ
เด็กๆที่ใช้ตะเกียบยังไม่ค่อยคล่อง
เขาก็มีสินค้าตะเกียบที่ออกแบบมาช่วยพยุงมือของเด็กๆ ให้ค่อยๆ
คุ้นเคยและช่วยฝึกการใช้ตะเกียบไปในตัวอีกด้วย
เรื่องของการกินเนี่ยไม่ใช้เรื่องเล็กๆ เลยนะเนี่ยสำหรับญี่ปุ่น
ใส่ใจไปซะทุกเรื่องดีจริงๆ

ญี่ปุ่นขึ้นชื่อเรื่องวันแปลกๆ วันตะเกียบ ( hashi no hi )
ก็มีนะ คือวันที่ 4 เดือน 8 เป็นคำพ้องเสียงของคำว่า hashi พ้องกับคำว่า
hachi  และ shi ก็คือเลข 8 กับเลข  4 นั่นเอง โดยเริ่มก่อตั้งในปี 1975
และในวันนี้จะมีงานเทศกาล Hashikanshasai ( 箸感謝祭 ) ขอบคุณสิ่งศักด์สิทธิด้วยตะเกียบที่ ศาลเจ้าฮิเอะ ( Hie Jinja )  อะคาซาคะ โตเกียว งานจะเริ่มเวลา 10.30-12.30 มีทุกปี ใครสนใจก็คลิกนี่เลย  http://www.hiejinja.net/jinja/english/access.html

ขอบคุณที่มา :  
http://www.jshoppers.com/
http://www.kyotoguide.com
http://www.hiejinja.net/index.html
http://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%AE%B8
http://hashibunka.blog64.fc2.com/blog-category-5.html

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 6 คน กำลังออนไลน์