สมเด็จพระมหินทราธิราช ( King Mahindra Dhiraj )

พุทธศักราช ๒๑๑๑ ~ ๒๑๑๒ ( ๑ ปี )

สมเด็จพระมหินทราธิราช มีพระนามเดิม “ พระมหินทร์ ” พระราชโอรสองค์ที่ ๒ ในสมเด็จพระมหาจักรพรรดิกับสมเด็จพระศรีสุริโยทัย เสด็จพระราชสมภพประมาณปีพุทธศักราช ๒๐๘๒ เมื่อสิ้นสุดสงครามช้างเผือกในปีพุทธศักราช ๒๑๐๗ สมเด็จพระมหินทร์ ได้ครองราชสมบัติต่อจากสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ที่เสด็จออกผนวช ครั้นพม่ายกทัพมาตีพระนครศรีอยุธยา สมเด็จพระมหินทราธิราช ได้ทูลขอให้สมเด็จพระมหาจักรพรรดิลาผนวช มาครองราชสมบัติครั้งที่ ๒ เพื่อเตรียมรับศึกพม่า ด้วยเกรงว่าสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช จะไปสนับสนุนพม่า สมเด็จพระ มหินทราธิราชจึงเสด็จไปนครพิษณุโลก ขณะที่สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชเสด็จไปเมืองพม่า เพื่อรับเอาสมเด็จพระวิสุทธิกระษัตรี พร้อมด้วยพระสุพรรณกัลยาณี พระองค์ดำ พระองค์ขาว มาอยู่ที่กรุงศรีอยุธยา เมื่อสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชทราบเรื่องจึงเข้ากับฝ่ายพม่าอย่างเปิดเผย ต่อมาพม่าได้ยกกองทัพใหญ่ ๗ กองทัพ มีกำลัง ๕๐๐,๐๐๐ คน เดินทัพเข้ามาทางด่านแม่ละเมาเข้าล้อมกรุงศรีอยุธยาไว้ทั้ง ๔ ด้าน โดยมุ่งตีหักเข้ามาทางด้านทิศตะวันออก ซึ่งเป็นด้านที่อ่อนแอที่สุด และใช้กำลังทางเรือปิดกั้นลำน้ำทางตอนใต้ เพื่อไม่ให้ฝ่ายไทยติดต่อกับหัวเมืองทางใต้และต่างประเทศ ฝ่ายไทยได้ต่อสู้อย่างเต็มความ สามารถ ครั้นต่อมาสมเด็จพระมหาจักรพรรดิประชวร เสด็จสวรรคตในปีพุทธศักราช ๒๑๑๑ ทรงครองราชสมบัติ ครั้งที่ ๒ รวม ๔ ปีฝ่ายพม่าจึงออกอุบายเกลี้ยกล่อมให้สมเด็จพระมหินทราธิราช ยอมเป็นไมตรี โดยมีข้อแลก เปลี่ยน คือ ขอตัวพระยาราม ผู้มีความสามารถรับผิดชอบการรักษาพระนครอย่างเข้มแข็ง เป็นตัวประกัน สมเด็จพระมหินทราธิราช ทรงยินยอมมอบตัวพระยารามแก่พม่า แต่ทางพระเจ้าบุเรงนองกลับเร่งยกกำลังเข้าตีกรุงศรีอยุธยาหนักขึ้น ขณะนั้นใกล้ฤดูน้ำหลาก แต่ยังไม่สามารถตีกรุงศรีอยุธยาได้ พระเจ้าบุเรงนองได้ทำอุบายให้พระยาจักรีที่ขอไปเป็นตัวประกัน ฝ่ายพระยาจักรีด้วยต้องการให้สงครามครั้งนี้สร้างความเสียแก่กรุงศรีอยุธยาน้อยที่สุด จึงจำยอมเป็นไส้ศึก ลอบเข้ากรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระมหินทราธิราช เห็นว่าพระยาจักรีเคยเป็นแม่ทัพ ที่มีความสามารถในการศึก จึงให้เป็นผู้จัดการป้องกันพระนครศรีอยุธยา พระยาจักรีจึงออกอุบายทำให้ทัพกรุงศรีอยุธยาอ่อนแอลง ทัพพม่าจึงตีหักเข้าพระนครศรีอยุธยาได้ เมื่อวันที่ ๗ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๑๑๒ หลังจากล้อมพระนครศรีอยุธยาไว้ถึง ๙ เดือน ฝ่ายพม่าได้เชิญสมเด็จพระมหินทราธิราช พระบรมวงศานุวงศ์ ขุนนางน้อยใหญ่ และเข้ายึดทรัพย์สินกับกวาดต้อนผู้คน กลับกรุงหงสาวดีเป็นจำนวนมาก สมเด็จพระมหินทราธิราชทรงพระประชวร แล้วเสด็จสวรรคตระหว่างทางไปกรุงหงสาวดี ในปีพุทธศักราช ๒๑๑๒ ทรงครองราชสมบัติรวม ๑ ปี พระชนมพรรษา ๓๐ พรรษา