ศิลปกรรมไทย และภูมิปัญญาไทย '' กีฬาภูมิปัญญาไทย หมากกระดาน ''

กีฬาภูมิปัญญาไทย

การละเล่นพื้นบ้าน หมายถึง กิจกรรมที่ทำด้วยความสมัครใจ ตามลักษณะเฉพาะของท้องถิ่น เพื่อให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน เกิดความรักและความสามัคคีในหมู่คณะ

กีฬาพื้นบ้าน หมายถึง การเล่นที่มีลักษณะแข่งขันมีผลแพ้ชนะ โดยมีกฎกติกาที่เป็นลักษณะเฉพาะถิ่น เช่น

                                   

 

 หมากกระดาน

หมากกระดาน เป็นกีฬาเชิงปัญญา มีกระดานเป็นองค์ประกอบหลักในการเล่น  การเล่นหมากกระดานนั้นต้องใช้ความคิดอย่างเป็นระบบ ในการวางแผนและแก้ปัญหา จึงเป็นกีฬาที่ช่วยพัฒนาสมองและยังช่วยบรรเทาอาการสมองเสื่อมก่อนวัยอันควรได้อีกด้วย หมากกระดาน ที่นิยมเล่นกันในประเทศไทยมี ๓ ชนิดได้แก่ หมากรุกไทย หมากฮอส และหมากสกา

หมากรุก

คนไทยสมัยก่อนมักเล่นหมากรุกกันตามวัดและในราชสำนัก ตั้งแต่ชั้นพระมหากษัตริย์ลงมาจนถึงประชาชน นับว่าเป็นการเล่นที่ไม่มีการแบ่งชั้นวรรณะ ใครคิดเป็น รู้จักใช้สติปัญญาก็นับว่าสามารถเล่นหมากรุกได้สนุกเท่าเทียมกัน มีบันทึกว่าพระมหากษัตริย์หลายพระองค์ทรงโปรดหมากรุก และมักใช้หมากรุกเพื่อการทดสอบสติปัญญาของข้าราชบริพาร หมากรุกสมัยก่อนเป็นที่นิยมมาก ดูได้จากเวลามีงานต่างๆ เช่น งานวัด งานบวช งานศพ เจ้าภาพจะหาหมากรุกมาให้เล่นกันอย่างสนุกสนานตลอดรุ่ง บางครั้งเป็นการเล่นเพื่อประชันกันระหว่างนักเลงหมากรุกเจ้าถิ่นกับต่างถิ่นก็มี

ด้วยศิลปะเชิงชั้นการเล่นที่น่าทึ่ง หมากรุกกลายเป็นกีฬาประจำชาติไทยที่มีการจัดประลองแข่งขันอย่างเป็นทางการ ในระหว่างสถาบันการศึกษาหรืองานใหญ่ๆ ระดับจังหวัดมาจนถึงการแข่งขันระดับชาติ เช่น การประลองหมากรุกที่สนามหลวง เป็นต้น ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันการเล่นหมากรุกได้มีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงทั้งรูปแบบวิธีเล่น การเดินหมากแต่ละตัว รวมทั้งกฎ กติกาการแข่งขันให้เหมาะสมกับการเป็นกีฬาที่สามารถบันทึกแต้มนับคะแนนกันได้อย่างชัดเจน และสร้างความสนุกสนานกาผู้ชมได้มากขึ้นมีการแข่งขันชิงถ้วยรางวัลและการออกข่าวทางสื่อมวลชนกันอย่างมีสีสันยิ่งนัก เป็นต้น

 หมากฮอส

ดัดแปลงมาจากหมากฮอสสากล ความแตกต่างก็คือฮอสสามารถเดินได้ยาวเหมือนบิชอพ ( Bishop ) และลดเบี้ยเหลือฝ่ายละ 8 ตัว การแปรรูปมีน้อยกว่า หากค้นคว้าและฝึกจนเชี่ยวชาญแล้ว  จะแพ้ไม่เป็นเลย เมื่อหมากฮอสไทยพัฒนาถึงจุดหนึ่งแล้ว ก็คงได้ชื่อว่าเป็นกีฬาแห่งการเสมอกัน การใช้กติกา 3 ก้าวบังคับไม่อาจช่วยได้มากนัก และดูไม่สมเหตุสมผลสำหรับกีฬาที่ต้องการความเป็นอิสระ ในการคิดและตัดสินใจ  ดังนั้น รูปแบบและกติกาการเล่นหมากฮอสไทย  คงจะมีการเปลี่ยนแปลงในอนาคต  เพื่อให้คงเป็นกีฬาแห่งการสร้างสรรค์ และให้ความเพลิดเพลินต่อไป

หมากเก็บ

หมากเก็บเป็นการเล่นพื้นบ้านของไทย นิยมเล่นในภาคกลาง โดยเฉพาะเด็กผู้หญิง อายุราว ๘ – ๑๔ ปี เชื่อว่ามีการเล่นหมากเก็บมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา การเล่นหมากเก็บจะใช้วัสดุ ก้อนหิน กะเทาะให้ค่อนข้างกลม ลบเหลี่ยม เพื่อไม่ให้เจ็บมือ ใช้ก้อนหินจำนวน ๕ ก้อน ขนาดหัวแม่มือ เล่นได้ ๓ – ๕ คน

วิธีการเล่นหมากเก็บนั้น ใครจะได้เล่นก่อน ขึ้นอยู่กับฝีมือในการขึ้นร้าน ให้ได้ลูกหมากจำนวนมาก โดยหงายมือถือลูกหมากแล้วโยนขึ้น พร้อมกับพลิกเอาหลังมือรับ แล้วพลิกกลับเอาหน้ามือรับทุกคนที่เล่น จะขึ้นร้านให้ได้ลูกหมากมากที่สุด เป็นผู้เล่นก่อน โดยเริ่มเล่นจากหมากหนึ่ง ผู้เล่นจะโยนอีตัวขึ้นไปบนอากาศแล้วโปรยลูกหมากอีก ๔ ลูก ลงบนพื้น จากนั้นจะโยนอีตัวขึ้น แล้วเก็บลูกหมากทีละตัวจนครบ ๔ ลูก ขึ้นหมากสอง จะโยนอีตัวขึ้นแล้วรีบวางลูกหมาก

อีก ๔ ลูก ให้เป็นคู่ละสอง แล้วโยนอีตัวพร้อมกับเก็บลูกหมากทีละสองลูก ขึ้นหมากสามจนถึงหมากสี่ หมากอีจุ๊บ หมากอีเขี่ย ถ้าระหว่างเล่นพลาดเมื่อใด ให้คนอื่นเล่นต่อ ใครถึงหมากสุดท้ายก่อนเป็นผู้ชนะ ให้ขึ้นร้านแล้วเขกเข่าผู้แพ้

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 21 คน กำลังออนไลน์