ขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น

ขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น

 

ประเพณีเกิด
        เมื่อทารกคลอดออกมาแล้วจะอาบน้ำทำความสะอาด ให้นอนบนเบาะแล้วยังมีกระด้งรอง ถ้าเป็นชายก็จัดสมุดดินสอไว้ข้างตัว ถ้าเป็นหญิงก็จัดเข็มด้ายไว้ หมอผู้ทำพิธีจะยกกระด้งขึ้นร่อนและพูดว่า "สามวันลูกผี สี่วันลูกคน ลูกของใคร มารับเอาเน้อ" แล้วก็ทิ้งกระด้งลงกับพื้นเบา ๆ พอให้ทารกรู้สึกตัวก็จะตกใจร้อง พ่อของทารกหรือญาติผู้ใหญ่ก็จะออกปากรับว่า "ลูกข้าเอง" ทำดังนี้สามครั้ง แล้วหมอผู้ทำพิธีก็จะส่งทารกให้ทั้งกระด้ง เพื่อเป็นการป้องกันเภทภัยต่าง ๆ กระด้งที่ใส่ทารกจะต้องอยู่ภายใต้วงสายสิญน์ ติดผ้ายันต์สี่ทิศ บางแห่งก็ใช้แห ทำเป็นกระโจมกางคลุมกระด้ง ส่วนแม่นั้นพอคลอดแล้วให้รีบดื่มน้ำส้มมะขามเปียก กับเกลือ เพื่อให้ถ่าย ก่อนนอนไฟ ด้วยเตาเชิงกรานเป็นเวลาสามวัน ในระหว่างนั้นทางฝ่ายพ่อ และญาติจะช่วยกันทอดเตาไฟใหญ่ เพื่อการอยู่ไฟ หาหมอเลือกวันดี
ให้ทำน้ำมนต์ธรณีสาร ประพรมเตาไฟ เคี่ยวข้าวสารกับเกลือพ่นท้องพ่นหลังแม่ เรียกว่า ดับพิษไฟ จะต้องมีธูปเทียน ข้าวตอกดอกไม้ หมากพลู กุ้งพล่า ปลายำ ใส่กระทงเล็ก ๆ วางไว้ทั้งสี่มุมเตา ก่อนที่จะขึ้นกระดานไฟจะต้องกราบไหว้เตาไฟ ระลึกถึงคุณพระเพลิง พระพาย แม่พระธรณี แม่พระคงคา และกินยาแก่โลหิต เช้าเย็น ใช้เวลาอยู่ไฟประมาณหนึ่งเดือน ส่วนทารกให้นอนอยู่ในกระด้งสามวัน จึงทำพิธีขึ้นอู่ คือนอนเปล มีบายศรีปากชามทำขวัญ อครบเดือนก็จะทำพิธีโกนผมไฟ มีบายศรีผูกขวัญ ให้เงินทองสิ่งของทำขวัญให้ศีลให้พร

ประเพณีการบวช
       เป็นประเพณีการบำเพ็ญกุศลของคนไทยที่นับถือพระพุทธศาสนา ผู้ชายที่มีอายุครยยี่สิบปีขึ้นไปจึงบวชเป็นพระภิกษุได้ ถือเป็นประเพณีแห่งการดำเนินชีวิต เข้าสู่วัยผู้ใหญ่ เพื่อการศึกษาอบรมให้รู้จักผิดชอบชั่วดี บาปบุญคุณโทษตามหลักพระพุทธศาสนา ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตนอกจากนั้นยังถือเป็นการตอบแทนบุญคุณ บิดามารดาอีกด้วย ก่อนบวชผู้ที่จะบวช หรือพ่อแม่จะต้องเข้าไปหาพระอุปัชฌาย์ เพื่อแสดงความจำนงว่าจะบวชรับข้อปฎิบัติต่าง ๆ ให้เข้าใจไว้ก่อน ก่อนบวชหนึ่งวัน
มักมีการทำขวัญ ผู้บวชต้องโกนผมโกนคิ้ว นุ่งขาวห่มขาว เตรียมพร้อมที่จะบวชที่เรียกว่า นาคหมอทำขวัญจะต้องประกอบพิธีตามตำรา
สวดคาถา ให้โอวาทสอนนาค ให้รำลึกถึงคุณบิดามารดา ให้อดทนขยันหมั่นเพียรในกิจพระศาสนา ตลอดถึงอันตรายเบื้องต้นที่จะ
ทำให้พระภิกษุถึงศีลวิบัติ จบแล้วก็เบิกบายศรีญาติผู้ใหญ่ร่วมเวียนเทียน สามรอบ หมอเจิมขวัญให้นาคเป็นเสร็จพิธีทำขวัญ
ก่อนนาคเข้าอุโบสถ จะต้องเดินประทักษิณอุโบสถสามรอบ เมื่อเข้าโบสถ์แล้วไปนั่งรอพระอุปัชฌาย์บิดามารดาจะมอบ ผ้าไตร และเครื่องสักการะพระอุปัชฌาย์อาจารย์ให้แก่เจ้าหน้าที่ จากนั้นเป็่นหน้าที่ของคณะสงฆ์ที่จะทำพิธีบรรพชาอุปสมบทให้ต่อไป ผู้ที่บวชแล้วจะเป็นผู้สมบูรณ์เต็มตัว เมื่อสึกออกมาแล้วจะมีเหย้ามีเรือนก็เหมาะสม นับว่าเป็นผู้ใหญ่พอที่จะปกครองตัวเองได้

 
ประเพณีในเทศกาลตรุษสงกรานต
        ตรุษตรงกับวันแรมสิบห้าค่ำ เดือนสี่ ตามปฎิทินทางจันทรคติถือว่าเป็นวันสิ้นปี ส่วนสงกรานต์ตรงกับวันที่สิบสาม เมษายน ตามปฎิทินทางสุริยคติ ถือว่า ดวงอาทิตย์โคจรเข้าสู่ราศีเมษ ในเทศกาลนี้มีการทำบุญตักบาตรและการละเล่นต่าง ๆ เทศกาลตรุษเริ่มตั้งแต่ ่วันแรมสิบสี่ค่ำ เป็นการรับวันตรุษ วันแรมสิบห้าค่ำเป็นวันตรุษ วันขึ้นหนึ่งค่ำ เดือนห้า เป็นวันส่งท้าย 
        การทำบุญในเวลาเช้าจัดอาหารไปถวายพระ อาหารที่ขาดไม่ได้คือ ขนมจีนน้ำพริก หรือน้ำยา เป็นของคาว ข้าวเหนียวแดง กะละแม เป็นของหวาน จัดให้มีการบังสกุล อัฐิญาติผู้ใหญ่ อุทิศส่วนกุศลให้ผู้ตาย กลางวันไปเยี่ยมญาติผู้ใหญ่ ส่วนหนุ่มสาวก็จะมีการละเล่นเช่น ทอดสะบ้า ระบำ รำวง ช่วงชัย ไม้หึ่ง มอญซ่อนผ้า ฯลฯ 
        วันมหาสงกราต์ตรงกับวันที่สิบสาม เมษายน วันที่สิบสี่ เป็นวันเนา วันที่สิบห้า เป็นวันเถลิงศกขึ้นจุลศักราชใหม่ มีการำบุญให้เกิดศิริมงคลมีการทำบุญ ตักบาตร เหมือนวันตรุษ มีการก่อเจดีย์ทราย สรงน้ำพระ รดน้ำขอพรผู้ใหญ่ เล่นน้ำ ปล่อยนกปล่อยปลา นอกจากนี้จะมีการแห่ธงสงกรานต์ โดยชาวบ้านจะเดินถือธง เดินขบวน ไปตามหมู่บ้าน มีขบวนกลองยาว นำหน้า การแห่ธงสงกรานต์เพื่อ
ขอบริจาคเงินตามศรัทธา แล้วนำเงินมาถวายวัดถือเป็นการทำบุญ

ประเพณีตักบาตรเทโว
        จัดให้มีในวันแรมหนึ่งค่ำ เดือนสิบเอ็ด อันเป็นวันหลังวันออกพรรษา ณ บริเวณลานวัดสังกัสรัตนคีรีงานประเพณีจะเนืองแน่นไปด้วยผู้คน
ทั้งในจังหวัด อุทัยธานี และจังหวัดใกล้เคียง พระภิกษุในเขตจังหวัดอุทัยธานีจะได้นิมนต์มารับบิณฑบาต โดยสมมติยอดเขาสะแกกรัง เป็นสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ที่พระพุทธเจ้า เสด็จขึ้นไปจำพรรษา เทศน์โปรดพระพุทธมารดา เมื่อออกพรรษาปวารณาแล้ว พระพุทธองค์
จึงเสด็จกลับสู่โลกมนุษย์ทางบันไดทิพย์ ที่มีอยู่หลายบันไดคือ บันไดเงิน บันไดทอง และบันไดแก้ว โดยเสด็จลงมาที่สังกัสนคร วันนี้ถือเป็น
วันที่แดนทั้งสามคือ สวรรค์ มนุษย์ และบาดาล (นรก) สามารถมองเห็นกันได้ เรียกกันว่า วันเทโวโรหณะ หรือวันเปิดโลก การตักบาตรเทโว
ของจังหวัดอุทัยธานี เป็นสถานที่มีความเหมาะสมทั้งด้านสถานที่ และชื่อตามตำนาน ดังนั้นการตักบาตเทโวของจังหวัดอุทัยธานีจึงเป็น
ประเพณีที่ ชาวอุทัยธานี ให้ความสำคัญมาก มีภิกษุสามเณรประมาณสามร้อยรูป นำด้วยพระพุทธรูปปางเสด็จกลับจากดาวดึงส์ เดินอุ้มบาตร
ลงจากยอดเขาตามบันไดจำนวน ๔๖๐ ขั้น ลงมารับบิณฑบาตด้วยข้าวต้มลูกโยน ข้าวต้มมัด ข้าวสารอาหารแห้ง ณ วัดสังกัสรัตนคีรี

 


ประเพณีตักบาตรเทโว

 
ประเพณีจัดโต๊ะหมู่บูชาประดับงาช้าง
        ในสมัยอยุธยา จังหวัดอุทัยธานีเป็นเมืองที่จะต้องจับช้าง ส่งไปกรุงศรีอยุธยาเป็นประจำ นอกจากนี้ยังเป็นเมืองทำไม้ซึ่งจะต้องใช้
ช้างช่วยในการชักลากซุง จึงมีช้างมากพอสมควร เมื่อช้างล้มก็เก็บงาเอาไว้ บ้านคหบดีส่วนใหญ่จึงมีงาช้างบ้านละหลาย ๆ คู่ เป็นมรดก
ตก ทอดมาถึงลูกหลานเจ้าของงาช้างจะเก็บรักษางาช้าง โดยนำไปเก็บรักษาประดับคู่กับโต๊ะหมู่บูชาประจำบ้าน เมื่อมีการแห่เจ้าประจำปี
ของศาลเจ้าต่าง ๆ ชาวบ้านในตลาดอุทัยธานีจะนำโต๊ะหมู่บูชามาตั้งหน้าบ้านและ นำงาช้าง มาประดับโต๊ะหมู่บูชาด้วย เพื่อแสดงฐานะ
ของแต่ละบ้านว่าใครจะมีงางามกว่ากัน         ต่อมาเมื่อมีการแห่ขบวนรถพุทธประวัติในวันตักบาตรเทโวจังหวัดอุทัยธานีีจึงเชิญชวนบ้านต่างๆที่มีงาช้างจัดโต๊ะหมู่บูชาประดับงาช้าง
ออกมาประกวด เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์งานตักบาตรเทโว และประกวดโต๊ะหมู่บูชาประดับงาช้าง ซึ่งหาดูได้ที่จังหวัดอุทัยธานีแห่งเดียว

 


โต๊ะหมู่บูชาประดับงาช้าง

 
การละเล่นของชาวกะเหรี่ยง

        อำเภอบ้านไร่ ยังคงรักษาประเพณีเดิมไว้ มีเต้นรำเชอโฮเตตามจังหวะ การร้องเพลงกล่อมลูก ประเพณีการแต่งงานและการหย่าร้าง การนับถือผี งานบุญเจ้าวัด และการทอผ้าพื้นเมือง เป็นต้น ปัจจุบันยังสามารถศึกษาได้จากหมู่บ้านกะเหรี่ยง ตำบลคอกควาย ละตำบลแก่นมะกรูด


 
งานประจำปีวัดหนองขุนชาติ
         ในวันขึ้น 12 ค่ำ - วันแรม 5 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปีอำเภอหนองฉาง โดยจัดให้มีงานในวันขึ้น 12 ค่ำ - วันแรม 5 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี เดิมเป็นงานนมัสการ พระพุทธบาทจำลอง ต่อมาการจัดงานได้รับความนิยมมาก

 
การละเล่นพื้นเมืองที่บ้านท่าโพ
        ระหว่างวันที่ 13-14 เมษายน อำเภอหนองขาหย่าง จัดขึ้นในเทศกาลตรุษสงกรานต์ คือระหว่างวันที่ 13-14 เมษายน โดยชาวบ้าน
ในหมู่บ้านท่าโพและหมู่บ้านพันสี จะมาร่วมกันจัดการละเล่นพื้นเมืองขึ้นที่วัดท่าโพ
 
งานไหว้พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์
        ที่วัดสังกัสรัตนคีรี ตำบลอุทัยใหม่ อำเภอเมือง จัดขึ้นในวันขึ้น 3-8 ค่ำ เดือน 4 เป็นงานประเพณีไหว้พระคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัด อุทัยธานี ซึ่งเดิมนั้นเป็นเพียง งานนมัสการปิดทอง พระพุทธบาท จำลองบนยอดเขาสะแกกรังเท่านั้น ต่อมามีพุทธศาสนิกชนมาไหว้ พระพุทธมงคล ศักดิ์สิทธิ์ และขึ้นยอดเขา เพื่อปิดทอง พระพุทธบาทจำลองมากขึ้น จึงได้จัดงานในคราวเดียวกัน
 
งานแห่เจ้า
        ของชาวจีนในอุทัยธานี เป็นประเพณีของชาวจีนในอุทัยธานีที่จะจัดพิธีแห่เจ้าพ่อและเจ้าแม่ ซึ่งประดิษฐานอยู่ที่ศาลต่างๆ โดยกำหนดวันแห่ตามการครบปี ของ เจ้าแต่ละศาล ซึ่งเจ้าบางองค์ 5 ปีถึงจะมีการแห่ครั้งหนึ่ง บางองค์ 12 ปี และบางองค์ 14 ปี ในการแห่เจ้าพ่อปึงเถ่ากง เจ้าพ่อหลักเมืองอุทัยธานีนี้ ในขบวนแห จะมี สาวงามถือธงร่วมขบวน ไปตามถนนรอบเมือง และจะมีสิงโต
คณะต่างๆ อวยพรตามร้านค้าคนจีนในตลาด ซึ่งทุกร้านจะตั้งโต๊ะบูชาไว้ ถ้าเป็นงานของเจ้าแม่ทับทิม "จุ้ยบ้วยเนี้ยว" จะมีพิธีเปลี่ยนเครื่อง
ทรงเจ้าแม่ เมื่อครบ 12 ปี และเข้าทรงกับทำพิธีลุยไฟ

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 11 คน กำลังออนไลน์