ประเพณีตักบาตรเทโว

 

 

ประเพณีตักบาตรเทโว

 

 

 

ช่วงเวลาที่จัด

ประเพณีตักบาตรเทโว จัดขึ้นเนื่องในเทศกาลวันออกพรรษา ซึ่งตรงกับวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ของทุกปี (ประมาณเดือนตุลาคม)

 

ประวัติความเป็นมา

วันออกพรรษา หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “วันมหาปวารณา” เป็นวันที่เปิดโอกาส ให้พระภิกษุสงฆ์ด้วยกันว่ากล่าวตักเตือนกันได้ มีการบำเพ็ญกุศล เช่น ทำบุญตักบาตร ฟังพระธรรมเทศนา และร่วมกุศลกรรม “ตักบาตรเทโว” ซึ่งเป็นวันที่พระพุทธองค์เสด็จกลับจากการโปรดพระพุทธมารดา จากความสำคัญของวันออกพรรษาดังกล่าวทำให้ วัดบ้านหงาว อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง จึงได้จัดงานประเพณีตักบาตรเทโวขึ้น เพื่อเป็นการส่งเสริมงานประเพณี วัฒนธรรม และสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนได้เข้ามามีบทบาท และมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมด้านศาสนา สร้างความรักความสามัคคีของคนในชุมชน รวมทั้งเพื่อเป็นการอนุรักษ์วัฒนธรรมที่ดีงาม โดยประเพณีตักบาตรเทโวณ วัดบ้านหงาว ได้สืบทอดมาเป็นประจำทุกปี โดยมีความโดดเด่นด้วยเอกลักษณ์ที่ต่างกับวัดอื่น ๆ ในจังหวัดระนอง เนื่องจากการตักบาตรเทโวของวัดบ้านหงาวมีบัดไดจากยอดเขา เข้าสู่บริเวณวัด เสมือนหนึ่งยอดเขาพระสิเนรุราชในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ที่เทวดาเนรมิต บันไดแก้วให้พระพุทธองค์เสด็จลงมาสู่โลกมนุษย์ จึงเป็นวัดแรกและแห่งเดียวในจังหวัดระนองที่มีพระภิกษุ สามเณรเดินลงจากยอเขามาเพื่อรับบิณฑบาตอาหาร โดยในงานดังกล่าวได้จัดให้มีกิจกรรมต่าง ๆ ที่สำคัญดังนี้

- การตักบาตรเทโว 

- การสาธิต/จำหน่ายอาหารพื้นบ้าน

- การสาธิต/จำหน่ายภูมิปัญญางานช่างฝีมือพื้นบ้าน

- การขันการร่อนแร่

- การจำลองวิถีชีวิตของชุมชนตำบลหงาวในอดีต 

- การแสดงศิลปะการแสดงพื้นบ้านในจังหวัดระนอง

ความมุ่งหมายของประเพณี


เพื่อส่งเสริมกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา และอนุรักษ์ประเพณีการทำบุญตักบาตรเทโวโรหณะในวันออกพรรษา ตลอดจนเพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของบ้านหงาว ตำบลหงาว อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง

 

ขั้นตอนปฏิบัติงานหรือพิธีกรรม

งานตักบาตรเทโวที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดระนอง จัดขึ้นโดยมีพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา โดยใช้พระสงฆ์ สามเณรที่จำวัดร่วมทำพิธีตักบาตร และมีนักเรียน นักศึกษา แต่งตัวเป็นนางฟ้าและเทวดามาร่วมมหาบุษบกที่ประทับรูปเหมือนของพระพุทธเจ้าปางอุ้มบาตร โดยพระสงฆ์ สามเณรจะลงมาจากภูเขาหญ้าและออกรับบิณฑบาตเพื่อโปรดญาติโยม และบริเวณเชิงภูเขาหญ้าบริเวณวัดบ้านหงาวและมีประชาชนจำนวนมากรอใส่บาตร นอกจากนั้นยังมีกิจกรรมอื่น ๆ ที่หลากหลาย เช่น การสาธิต/จำหน่ายอาหารพื้นบ้าน การสาธิต/จำหน่ายภูมิปัญญางานช่างฝีมือพื้นบ้าน การขันการร่อนแร่ การจำลองวิถีชีวิตของชุมชนตำบลหงาวในอดีต การแสดงศิลปะการแสดงพื้นบ้านในจังหวัดระนอง

ความเชื่อที่เกี่ยวข้อง


การจัดงานประเพณีตักบาตรเทโวเนื่องในวันออกพรรษา พุทธศาสนิกชนมีความเชื่อที่เล่าสืบต่อมากันมา ดังนี้

๑. วันออกพรรษา หมายถึง วันสิ้นสุดการอยู่จำพรรษา ของพระภิกษุ ครบ ๓ เดือนในฤดูฝน เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า วันปวารณา หรือวันมหาปวารณา คือวันที่เปิดโอกาสให้เพื่อนพระภิกษุว่ากล่าวตักเตือนกันได้ด้วยเมตตาจิต เมื่อได้เห็น ได้ฟังหรือสงสัยในพฤติกรรมของกันและกัน กิจกรรมอย่างหนึ่งที่พิเศษ ในวันออกพรรษา คือในวันนั้น พระสงฆ์จะงดสาธยายพระปาติโมกข์ แต่จะทำสังฆกรรมอย่างอื่นแทน เรียกว่า พิธีปวารณา

๒. พิธีปวารณา คือการยอมให้ผู้อื่นว่ากล่าวตักเตือนในหมู่สงฆ์ ผู้ว่ากล่าวตักเตือนจะต้องทำด้วยความเมตตาจิต ปรารถนาดีต่อผู้ถูกตักเตือน ทั้งกาย วาจา และใจ ส่วนผู้ถูกว่ากล่าวตักเตือน ก็ต้องมีจิตใจกว้างขวาง มองเห็นความปรารถนาดีของผู้ตักเตือน ถ้าเป็นจริงตามคำกล่าวก็ปรับปรุงตัวใหม่ หากไม่จริงก็สามารถชี้แจงแสดงเหตุผลให้กระจ่าง ทั้งสองฝ่ายต้องคิดว่าทักท้วงเพื่อก่อสุข ฟังเพื่อแก้ไข จึงจำได้ประโยชน์ทั้งสองฝ่าย และตรงกับความมุ่งหมายของการปวารณา ที่จะสร้างความสมัครสมานสามัคคี และดำรงความบริสุทธิ์หมดจดไว้ในสังคมพระสงฆ์

๓. ประเพณีตักบาตรเทโวฯ ซึ่งย่อมาจาก “เทโวโรหณะ” หมายถึงการเสด็จลงมาจากเทวโลกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้แล้วได้เสด็จไปประกาศพระศาสนา ในแคว้นต่างๆ ทรงรำลึกถึงพระพุทธมารดา จึงทรงดำริที่จะสนองคุณของพระมารดา ดังนั้น จึงได้เสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เทศนาพระอภิธรรมปิฎกโปรดพระพุทธมารดาและเทวดาทั้งหลายอยู่หนึ่งพรรษา ครั้นวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ หรือหลังวันออกพรรษา ๑ วันพระองค์เจ้าจึงได้เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มาประทับที่เมืองสังกัสสะ ประชาชนต่างพากันไปเฝ้าพระพุทธองค์เพื่อทำบุญตักบาตรกันอย่างเนืองแน่น ด้วยเหตุนี้ ชาวพุทธจึงถือเอาวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ เป็นวันคล้ายวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากเทวโลกมาสู่เมืองมนุษย์ จึงนิยมตักบาตรกันเป็นพิเศษ และทำสืบต่อกันมาเป็นประเพณีที่เรียกว่า “พิธีตักบาตรเทโวฯ” มาตราบเท่าจนทุกวันนี้

๔. วันตักบาตรเทโว เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “วันพระ(พุทธ) เจ้าเปิดโลก” ด้วยว่า เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์มาสู่โลกมนุษย์ หลังวันออกพรรษานั้น เล่ากันว่า มีเทวดาจำนวนมากได้ตามส่งเสด็จอย่างสมพระเกียรติ พระพุทธองค์จึงทรงเนรมิตให้เทวดา มนุษย์ และสัตว์นรกมองเห็นกันและกันตลอดทั้ง ๓ โลก คือ สวรรค์ มนุษย์ และนรก อีกทั้งวันนี้การลงโทษในเมืองนรกได้ยุติลงชั่วคราว จึงเรียกว่า วันพระ (พุทธ) เจ้าเปิดโลก”

๕. บุญพิธีทอดกฐิน หลังออกพรรษแล้ว จะเป็นช่วงเทศกาลกฐิน เป็นเวลา ๑ เดือน คือตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ถึงวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ กฐิน หมายถึง ไม้สะดึง ไม้สำหรับขึงผ้าให้ตึงแล้ว จึงเย็บผ้า ในสมัยโบราณนิยมเย็บผ้ากันด้วยวิธีนี้ จึงนำมาใช้สำหรับเย็บผ้าสบง จีวร ของพระสงฆ์ ซึ่งเรียกกันว่าผ้ากฐิน ดังนั้นผ้ากฐินจึงหมายถึง ผ้าที่ผ่านกรรมวิธีการ ตัดเย็บ โดยใช้ไม้สะดึงขึงผ้าให้ตึง และกะ ตัด เย็บผ้า ตามแนวของพระธรรมวินัย (ดังนั้น พระสงฆ์จึงต้องตัด กะ เย็บและย้อมผ้ากฐิน โดยต้องทำให้เสร็จในวันรับกฐิน ผ้าสำเร็จรูปไม่นับว่าเป็นผ้ากฐิน แต่ถึงการนับว่าเป็นบริวารกฐินได้)

๒.๖ คุณค่าของประเพณี


ประเพณีการตักบาตรเทโวนับว่าเป็นประเพณีที่สำคัญในอันที่จะแสดงให้เห็นถึงความเป็น น้ำหนึ่งใจเดียวกันของพุทธศาสนิกชน ในการที่จะทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา และส่งผลให้เกิดความสมัครสมานสามัคคีนับเป็นกลไกสำคัญต่อการพัฒนาด้านคุณธรรม จริยธรรมของประชาชน และนำพาสันติสุขให้เกิดขึ้นในสังคม

๒.๗ การสืบทอดประเพณี


การอนุรักษ์ประเพณีตักบาตรเทโวของวัดบ้านหงาว ได้มีการปลูกจิตสำนึกให้คนในท้องถิ่นตระหนักและเห็นถึงคุณค่าของการจัดงาน โดยในการจัดงานในแต่ละปีได้มีการมอบหมายให้แต่ละชุมชนมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน เช่น การกำหนดกิจกรรมที่แสดงออกถึงวิถีชีวิตแบบท้องถิ่นและย้อนยุคในสมัยอดีต

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 7 คน กำลังออนไลน์