การละเล่นมังคละพื้นบ้านสุโขทัย

การละเล่นมังคละพื้นบ้านสุโขทัย

               มังคละ หมายถึง มงคล หรืองานที่เจริญก้าวหน้า มังคละจึงเป็นดนตรีที่เป็นมงคล ในศิลาจารึกหลักที่ 1 ที่ว่า "ท้าวหัวราน คำบง คำกลอง ด้วยเสียงพาทย์เสียงพิณ เลื่อนขับ" คำว่า คำบง คำกลอง เป็นคำโบราณที่มีใช้ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยแปลว่า การประโคม ดังนั้นคำว่า คำบง คำกลอง จึงหมายถึงการตีกลองหรือประโคมกลองที่ขึงด้วยหนัง กลองมังคละเป็นดนตรีในลังกา ที่ใช้แสดงในพิธีมงคลทุกอย่าง เชื่อว่ากลองมังคละนี้เข้ามาพร้อมๆ กับพระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์ในสมัยกรุงสุโขทัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสมัยพระยาลิไท ดังนั้นมังคละจึงมิใช่เป็นของใหม่ที่ชาวบ้านคิดขึ้นเอง แต่เป็นดนตรีหลักที่กลับกลายมาเป็นดนตรีพื้นบ้านของสุโขทัย เครื่องดนตรีที่ใช้ในการแสดงมังคละนั้นมี กลองมังคละ ชาวบ้านเรียกว่า "โจ๊กโกร๊ด" ลักษณะเหมือนกลองยาวแต่มีขนาดเล็ก กว้างประมาณ 6 นิ้ว ไม่เกิน 7 นิ้ว สูงประมาณ 1 ฟุตเศษ หน้ากลองขึงด้วยหนังลักษณะเหมือนกลองยาวเด็ก แต่การเจาะขุดในตัวกลองนั้นทำเล็กกว่ากลองยาว เสียงจะดังแหลม และเป็นตัวสำคัญในการเล่นมังคละ นอกจากกลองมังคละแล้วก็มีกลองสองหน้าอยู่ 2 ใบ ใบที่หนึ่งเป็นกลองที่ใช้ตียืน อีกตัวหนึ่งเป็นกลองที่ตีหลอน ชาวบ้านเรียกว่าจังหวะขัด นอกจากนี้ก็มีโหม่ง 3 ใบ ฉาบเล็ก หรือฉาบกรอ และฉาบใหญ่ เป็นเครื่องให้จังหวะในการเล่นมังคละ มังคละพื้นบ้านนั้นใช้ผู้บรรเลง 7 คน ส่วนผู้แสดงทั้งชายและหญิงไม่ต่ำกว่า 5 คนรวมแล้วประมาณ 20 คน การแต่งกายฝ่ายชายนุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อคอกลม คาดเอวด้วยผ้าสีสันสดใส บางรายก็ประแป้ง แต่งหน้า ส่วนฝ่ายหญิงนั้นนิยมนุ่งโจงกระเบน ห่มผ้าแถบ แต่งหน้าแต่งผมให้สวยงาม เวลาที่ใช้ในการแสดงประมาณ 1 ชั่วโมง เพลงที่ใช้บรรเลงมีหลายเพลง มีท่ารำที่สวยงามและแปลกประหลาด เช่น ท่ากวางเหลียวหลัง ท่าแม่หม้ายทิ้งแป้ง ท่าลิงอุ้มแตง ฯลฯ คนดูเห็นแล้วก็ชอบใจ เพราะเป็นท่าที่พ่อครู แม่ครูได้ประดิษฐ์ท่ารำมาจนชำนิชำนาญสืบทอดมาถึงลูกหลาน ปัจจุบันได้มีหน่วยงานต่าง ๆ เห็นความสำคัญของการแสดงพื้นบ้านของจังหวัดสุโขทัย โดยเฉพาะสถานีโทรทัศน์ต่าง ๆได้มาถ่ายทำวิดีทัศน์ นำไปประชาสัมพันธ์เผยแพร่ทั่วประเทศ 

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ กลองมังคละ         

               เครื่องดนตรีที่ใช้ในการประกอบการละเล่นมังคละพื้นบ้านสุโขทัย กลองมังคละ เป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านในเขตภาคเหนือตอนล่าง เป็นที่นิยมกันมานาน มีหลักฐานว่า ดนตรีมังคละเล่นกันมานานนับแต่ครั้งกรุงสุโขทัย มีหลักฐานในศิลาจารึกหลักที่ 1 บันทึกไว้ว่า "ท้าวหัวราน คำบง คำกลอง ด้วยเสียงพาทย์เสียงพิณ เลื่อนขับ" มีผู้ให้คำอธิบายและตีความว่า คำบง คำกลอง เป็นคำโบราณที่มีใช้ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยแปลว่า การประโคม ดังนั้นคำว่า คำบง คำกลอง จึงหมายถึงการตีกลองหรือประโคมกลองที่ขึงด้วยหนัง ซึ่งหมายถึงกลองมังคละ การละเล่นพื้นบ้านที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดสุโขทัย จังหวัดพิษณุโลก  โดยลักษณะกลองมังคละนี้มีความเหมือนกับเครื่องดนตรี "กาหลอ" ดนตรีทางพื้นถิ่นภาคใต้ และวง "มงคลเภรี" ของศรีลังกา สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ บันทึกไว้ในคราวตรวจการที่หัวเมืองพิษณุโลก เมื่อ พ.ศ.2444 ได้ยินดนตรีดังกล่าวบริเวณวัดสะกัดน้ำมันจึงได้เรียกมาแสดงให้ดู ได้ให้ทัศนะต่อดนตรี "มังคละ" ว่า "เครื่องมังคละนี้เป็นเครื่องเบญจดุริยางค์แท้

 

 

 

 

 

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 88 คน กำลังออนไลน์