พวงมโหตร

พวงมโหตร
พวงมโหตร (พวง-มะ-โหด) คำที่หลายคนไม่ทราบความหมาย ไม่เคยได้ยิน ทั้งที่อาจจะเคยผ่านตามาแล้วก็ตาม พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน 2542 อธิบายว่า เป็นพวงอุบะ ซึ่งห้อยประดับอยู่ที่คันคาลฉัตร ทำด้วยผ้าตาดทอง ส่วนคันดาลฉัตร คือคันฉัตรที่มีรูปเป็นมุมฉาก 2 ทบอย่างลูกดาล เพื่อปักให้ฉัตรอยู่ตรงเศียรพระพุทธรูป (พวงอุบะ แปลว่า พวงดอกไม้)
แต่...พวงมโหตรในที่นี้ หมายถึงพวงมโหตรแบบบ้านๆ ที่ติดอยู่ตามธงราว ห้อยระย้าตามสถานงานมงคล งานบุญ มีให้เห็นบ้างตามวัดในชนบท ทำด้วยกระดาษสีตอก ลายเป็นรูปนักษัตร ปัจจุบันหาดูได้ยาก กระดาษที่ใช้ทำพวงมโหตร ก็คือกระดาษว่าวรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส พับให้เป็นสามเหลี่ยมแล้วใช้กรรไกรตัด จากนั้นก็นำมาซ้อนกัน ร้อยด้ายแขวนประดับ เป็นพวงอุบะ หรือดอกไม้ ใช้ร่วมกับธงราว

ธงราว

ธงราวที่กล่าวในที่นี้ หมายถึง ธงที่คนเมืองเพชรใช้สำหรับตกแต่งสถานที่ในงานรื่นเริง หรืองานบุญ เช่น งานบวชนาค งานเทศน์มหาชาติ งานประเพณี ฯลฯ ทำด้วยกระดาษว่าว ตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 1 ใน 8 ของกระดาษว่าวแผ่นใหญ่ที่มีขายตามท้องตลาด ตัวผืนธงจะฉลุลายเป็นรูปต่างๆ ส่วนใหญ่เป็นลายสิบสองนักษัตร ซึ่งเป็นรูปสัตว์ 12 ชนิด ที่ไปเฝ้าพระพุทธเจ้าตอนปรินิพพาน ทั้งนี้อาจเพื่อเป็นสื่อเตือนสติเป็นข้อคิดแก่ผู้คนว่า แม้สิงสาราสัตว์ยังรู้จักฟังเทศน์ฟังธรรม
คนเมืองเพชรมักใช้วิธีตอกลายเพราะจะได้ธงที่มีลวดลายสวยงาม ประณีต ในการตอกลายนั้นต้องใช้สิ่ว ซึ่งเป็นเครื่องมือเฉพาะไม่มีขายตามท้องตลาด ต้องทำขึ้นมาเอง มีทั้งสิ่วปากตัด สิ่วโค้ง และสิ่วแบบฟันปลาขนาดที่เล็กใหญ่แตกต่างกันหลายขนาด
ธงที่ตอกลายนั้น จะนิยมทำแนวตั้ง เพื่อนำมาติดไว้กับเชือกเส้นเล็กๆ ขนาดเชือกสายว่าวโดยใช้กาวหรือแป้งเปียกทาที่เชือกแล้วนำธงกระดาษไปติด เรียงสลับสีและสลับลาย ระยะต่อแผ่นเว้นแผ่น การขึงธงราวนี้อาจขึงในแนวระนาบ หรือแนวเฉียงก็ได้ นอกจากนี้ยังนิยมแขวนพวงมโหตร รวมไว้กับธงราวด้วย

กลุ่มลูกหว้า
เป็นการรวมตัวกันของกลุ่มเยาวชนลูกหลานคนเมืองเพชร เพื่อทำกิจกรรมสืบสานงานสกุลช่างของจังหวัดเพชรบุรี โดยมีความเชื่อร่วมกันว่าการที่จะสืบสานงานสกุลช่างเมืองเพชรให้ยืนยาวได้นั้น ต้องได้มีโอกาสได้เรียนรู้กระบวนการงานช่างและได้สัมผัสงานแต่ละงานด้วยการปฏิบัติจริง ซึ่งจะก่อให้เกิดกระบวนการพัฒนาการเรียนรู้อย่างยั่งยืน โดยได้รับความร่วมมือและสนับสนุนอย่างดียิ่งจากผู้ใหญ่ใจดีทั้งภาครัฐและเอกชน
เยาวชนกลุ่มลูกหว้า ได้รับการถ่ายทอดความรู้ด้านงานทำพวงมโหตรและการตอกลายกระดาษจากคุณครูพิทยา ศิลปศร และคุณครูยุวันดา ศิลปศร ครูช่างเมืองเพชร ปัจจุบัน กลุ่มลูกหว้าจัดกิจกรรมเผยแพร่งานตอกลายกระดาษสู่นักท่องเที่ยวกันทุกวันเสาร์ ณ เขาวังเคเบิลคาร์รถรางไฟฟ้าขึ้นเขาวัง อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี
นำเสนอโดย กลุ่มลูกหว้า ชุมนุมสืบสานงานสกุลช่างเมืองเพชร โรงเรียนเบญจมเทพอุทิศจังหวัดเพชรบุรี โทร. 0812908091 (อ.จำลอง)
สนับสนุนโดย สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เขาวังเคเบิลคาร์ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเพชรบุรี และโรงเรียนเบญจมเทพอุทิศจังหวัดเพชรบุรี

พวงมโหตร ทำเองได้ง่ายจัง
อุปกรณ์
1.กระดาษว่าว สีต่างๆ อย่างน้อย 3 สี
2.ด้าย หรือ เชือกสายป่านว่าว สียาวประมาณ 1 ฟุต
3.กระดาษแข็งรูปวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ประมาณ 1 นิ้ว เจาะรูตรงกลางร้อยด้าย
4.กรรไกรตัดกระดาษ

วิธีทำ
1.ขั้นตอนแรกต้องตัดกระดาษว่าวออกเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสก่อน เอาสีละ 1 แผ่น 3 สี ก็ 3 แผ่น ถ้าต้องการพวงมโหตรขนาดใหญ่ก็ต้องใช้กระดาษที่ใหญ่ขึ้น
2.ต่อไปก็พับกระดาษที่ตัดไว้ให้เป็นสามเหลี่ยม แล้วพับครึ่งสามเหลี่ยมนั้นต่ออีก 2 ครั้ง
3.คราวนี้หมุนยอดสามเหลี่ยมเอาด้านสัน(ด้านที่เปิดไม่ได้) ไปไว้ทางขวามือ แล้วพับสันทับเข้าไปจนดูคล้ายสามเหลี่ยม 2 รูปซ้อนทับกันอยู่(ระวังพับผิดด้าน)
4.ต่อไปก็ใช้กรรไกรตัดกระดาษสามเหลี่ยมนั้นสลับฟันปลา โดยตัดจากยอดบนลงล่างจนเกือบถึงชายด้านล่าง ให้มีระยะห่างเท่าๆกัน ตัดให้ลึกจนเกือบขาดได้เลยค่ะ ทำทั้ง 3 แผ่น
5.เมื่อตัดกระดาษครบแล้วก็คลี่กระดาษออกเป็นรูปสี่เหลี่ยม แล้วนำทั้ง 3 แผ่นมาวางซ้อนกัน
6.ใช้ปลายกรรไกรเจาะรูกลางแผ่นกระดาษทั้งสามเพื่อร้อยด้าย อย่าลืมเจาะรูกระดาษแข็งรูปวงกลมรองด้านในก่อน จากนั้นจึงร้อยด้าย
7.ใช้มือจับแต่งให้กระดาษที่ซ้อนกันอยู่นั้นให้เป็นทรงจอมแห แล้วจับด้ายที่โผล่ขึ้นมาด้านบนสะบัดแรงๆ สี่ ห้า ครั้งก็จะได้พวงมโหตรที่สวยงามแล้ว ง่ายๆแค่นี้เอง
เคล็ดลับ เวลาใช้กรรไกรตัดกระดาษ ถ้าตัดเฉียงขึ้นบนและตัดถี่ๆ ตัดให้เกือบขาดได้มากที่สุด ก็จะยิ่งเพิ่มความงามให้กับพวงมโหตรได้อีกด้วย แต่ต้องระวังอย่าตัดเพลินจนกระดาษขาดเสีย

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 101 คน กำลังออนไลน์