ศิลปกรรมไทย และภูมิปัญญา

ภูมิปัญญาในการสร้างที่อยู่อาศัยของชาวใต้

      ในการสร้างมที่อยู่อาศัยของชาวภาคใต้ในสมัยก่อน จะมีลักษณะเป็นบ้านหรือเรือน ซึ้งเรียกกันโดยสำเนียงภาคใต้ว่า "เริ่น" ลักษณะของเรือนของชาวใต้มี 2 ลักษณะ คือ เรือนเครื่องผูกและเรือนเครื่องสับ

1. เรือนเครื่องผูก

     คือเรือนที่ใช้วัสดุต่างๆ ประกอบกันเข้ากับโครงสร้างและตัวเรือน โดยการผูกยึดด้วยเชือก เถาวัลย์ วัสดุหลักมักเป็นไม้ไผ่และไม้ยืนต้นขนาดเล็กที่ล้วนแล้วแต่หาได้ ภายในท้องถิ่นมีการปรับแปรวัสดุง่ายเพียงนำมาผูกยึด สอดสานเรียบร้อยเข้าด้วยกันประกอบกันเป็นเรือน เรือนเครื่องผูกมีขนาดเล็ก ยกพื้นไม่สูงมากนักมีขนาดเล็ก (2ช่วงเสา) ไม่มีความคงทนถาวรและให้ความปลอดภัยไม่มากนัก เรือนไทยภาคใต้บำรุงรักษาและซ่อมแซมได้ง่าย 

1.1 ภูมิปัญญาในการสร้างเรือนไทยเครื่องผูกของชาวใต้

    1.1.1. การใช้ตีนเสาหรือบาทเสา เกิดจากการศึกษาลักษณะธรรมชาติของท้องถิ่น เนื่องจากภาคใต้ฝนตกมาก ทำให้ดินชื้น เสาบ้านที่ฝังดินจะผุเร็ว ทำให้อยู่อาศัยได้ไม่นาน ประกอบกับมีตัวปลวกคอยกัดกินเสาบ้าน บางแห่งอาจใช้ตุ่มไหเล็กๆ ใส่ทรายให้เต็ม แล้วควำ่ปาก ไหลลงใช้รองรับเสา ต้นเสาจะไม่ผุ เมื่อปลวกขึ้นก็ดูแลได้ง่าย 

ตีนเสา หรือ บาทเสา 

    1.1.2. การใช้ฟากปูพื้นเรือน ฟากที่ปูพื้นเรือนอาจจะทำกับไม่ไผ่ หรือไม้หมากผ่าตามยาวของลำต้นเหลาให้กลมหรือแบนใช้หวานผูกรัดให้แน่น การจัดวางซี่ฟากวางไว้ห่างกันเล็กน้อย การปูฟากทำให้อากาศถ่ายเทได้สะดวกทำให้ไม่ร้อน และรักษาความสะอาดได้ดี 

ฟากปูพื้น

   1.1.3. การใช้ไม้ไผ่สานฝาทำฝาบ้าน โดยการนำไม้ไผ่มาผ่าซีกแล้วทุบให้แบน นำมาสานเป็นฝากั้นบ้าน ช่องว่างระหว่างไม้ไผ่ต่างละอันจะทำให้อากาศถ่ายเถได้สะดวก นอกจากนั้นการสานฝาลายต่างๆยังทำให้เกิดความสวยงามอีกด้วย

ฝากั้นบ้าน

1.1.4. วัสดุใช้มุงหลังคา เป็นวัสดุธรรมชาติที่หาได้ในท้องถิ่น เช่น ใบไม้ ชนิดต่างๆ ใบหวาย ใบจาก ใบสาคู วัสดุเหล่านี้ไม่เก็บความร้อน ทำให้บ้านเรือนไม่ร้อนน่าอยู่อาศัย นอกจากนี้หลังคาบ้านจะใช้หลังคาแหลม คือหน้าจั่วสูง ทำให้น้ำฝนไหลอย่างรวดเร็ว หลังคาไม่ทานน้ำ ไม่ซึมซับน้ำ ทำให้ผุช้า ชาวบ้านมักเลือกใช้ใบจาก ใบสาคู เพราะผิวใบลื่นและหนา

จาก (ใช้มุงหลังคา)

1.1.5. บันไดเรือนไทยเครื่องผูก การมีใต้ถุนเรือนสูงโล่ง จะต้องทำบันไดให้สามารถขึ้นลงเรือนได้สะดวก บันไดเรือนไทยเครื่องผูกจะสามารถยกลากขึ้นเรือนได้เพื่อไม่ให้สัตว์ร้ายขึ้นเรือน ภายหลังสร้างเรือนไทยเครื่องสับแล้ว บ้านก็ได้จัดสร้างถาวร นับว่าเป็นภูมิปัญญาในการพัฒนาที่อยู่อาศัยของคนไทย

บันได

1.1.6 นอกชาน นอกจากตัวเรือนแล้ว ภูมิปัญญาของช่างและชาวบ้านยังคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอยของพื้นบ้านเรือนด้วย เช่น สานกระบุง ตะกร้า หรือ นันทนาการต่างๆ การมีใต้ถุนบ้านที่สูงโล่ง ทำให้เดินผ่านได้สะดวก สามารถทำงานอดิเรกได้ หรือเก็บวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือประกอบอาชีพได้

นอกชาน (นอกชานแห้ง)

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 36 คน กำลังออนไลน์