ประเพณีตักบาตรข้าวเหนียวหลวงพระบาง

ตักบาตรข้าวเหนียวหลวงพระบาง
ชาวต่างชาติหลายคนมาเที่ยวหลวงพระบางเพื่อชมภาพการใส่บาตรของชาวบ้านในยามเช้าตรู่ โดยทุกๆ เช้าราวตีห้าครึ่ง พระสงฆ์และสามเณรจากทุกวัดในตัวเมืองราว 300-400 รูป จะออกมาบิณฑบาตตามท้องถนน (จุดสังเกตก็คือ ก่อนพระสงฆ์ออกมาบิณฑบาต จะมีเสียงตีกลองที่เรียกว่า "กะลอ" เป็นสัญญาณดังติดๆ กัน) จากนั้น ริมถนนสายหลักในเมืองหลวงพระบางก็จะคลาคล่ำไปด้วยชาวบ้าน และนักท่องเที่ยวที่มารอใส่บาตร (รวมถึงถ่ายรูปด้วย) 


ในฐานะที่ชาวไทยเป็นชาวพุทธ ชาวไทยหลายคนที่ได้มาเที่ยวเมืองหลวงพระบางนี้ จึงนิยมใส่บาตรร่วมกับชาวหลวงพระบาง บางคนเรียกการตักบาตรแบบชาวหลวงพระบางว่า “ ตักบาตรข้าวเหนียว” เหตุเพราะสังเกตเห็นว่าคนหลวงพระบางใส่บาตรแต่ข้าวเหนียวเปล่า โดยไม่มีกับข้าวเหมือนในเมืองไทย

 

ตามปกติชาวหลวงพระบางใส่บาตรด้วยข้าวเหนียวเพียงอย่างเดียว ห้ามใส่อย่างอื่นลงไปอีกเด็ดขาด เพราะว่าเมื่อพระกลับวัดแล้ว พอถึงเวลาฉัน แต่ละวัดจะเคาะเกราะไม้ไผ่เป็นสัญญาณให้ชาวบ้านรับรู้ ชาวบ้านก็จะยกพาข้าวหรือสำรับกับข้าวที่เตรียมไว้แต่เช้าไปถวายพระที่วัด ซึ่งเรียกว่าการ “ ถวายจังหัน” ดังนั้น การตักบาตรข้าวเหนียวจึงมิได้หมายความว่าต้องการให้พระฉันแต่ข้าวเหนียวแต่เพียงอย่างเดียว

การใส่บาตรของชาวหลวงพระบางนั้น จะเปลี่ยนเวลาไปตามฤดูกาล ให้สังเกตจากเสียงกลองของวัด หากมีเสียงย่ำกลองเมื่อใด แสดงว่าพระสงฆ์เตรียมตัวจะออกบิณฑบาตแล้ว ชาวบ้านจะรีบปูเสื่อตรงริมทางที่พระจะเดินผ่าน หากสังเกตให้ดี เราจะเห็นว่าชาวลาวที่มาใส่บาตร ต่างก็แต่งกายกันอย่างเรียบร้อย ผู้หญิงต้องนุ่งซิ่นและมีแพรเบี่ยงหรือผ้าสไบพาดไหล่ไว้เสมอสำหรับเป็นผ้ากราบพระ ส่วนผู้ชายต้องนุ่งกางเกงขายาวและมีผ้าพาดเช่นกัน และเวลาใส่บาตรจะต้องนั่งคุกเข่า น้อยคนนักที่จะแต่งกายด้วยชุดสมัยใหม่หรือไม่สุภาพ 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ไม่ได้เตรียมข้าวเหนียวมาใส่บาตร ก็เข้าไปซื้อได้ในตลาด หรือสั่งให้ที่พัก หรือบริษัททัวร์ต่างๆ (ที่มีบริการ) จัดเตรียมข้าวเหนียวสำหรับใส่บาตรให้ได้ นอกจากนี้ ในเมืองก็ยังมีแม่ค้านำข้าวเหนียวและเสื่อมาปูให้บริการถึงริมถนนเลยทีเดียว เพียงแต่จะต้องสอบถามหรือต่อรองราคาให้ชัดเจนเสียก่อน ไม่เช่นนั้นอาจจะต้องโดนฟันราคาในภายหลัง

สิ่งสำคัญที่ควรทราบสำหรับนักท่องเที่ยวเกี่ยวกับประเพณีตักบาตรในตอนเช้า 

ถึงแม้ประเพณีใส่บาตรข้าวเหนียวในหลวงพระบาง จะมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก เห็นได้จากจำนวนนักท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้นในทุกๆปี แต่หากผู้มาเยือนไม่เข้าใจหรือขาดความรับผิดชอบ อีกไม่นาน ประเพณีอันดีงามเช่นนี้ก็คงจะสูญหาย หรือไม่ก็อาจจะแปรเปลี่ยนไปตามกระแสโลกาภิวัฒน์อันเชี่ยวกราก ดังที่หลายๆ ประเทศได้เจอมาแล้วในอดีต ฉะนั้น เพื่อให้ประเพณีใส่บาตรข้าวเหนียวดำรงอยู่คู่หลวงพระบางสืบไป นักท่องเที่ยวที่มาเยือนจึงควรปฏิบัติ ดังนี้

1. ระหว่างใส่บาตรควรอยู่ในอาการสงบและสำรวมกิริยามารยาท
2. ทางที่ดีควรเตรียมข้าวเหนียวด้วยตนเอง ซื้อจากตลาดเช้าหรือใช้บริการตามที่พัก หรือบริษัททัวร์ และเพื่อรักษาประเพณีดั้งเดิมไว้ ห้ามใส่ขนมหรือสิ่งอื่นลงไปในบาตรโดยเด็ดขาด (เว้นแต่ใส่ข้าวเหนียวเท่านั้น)
3. เวลาใส่บาตรควรแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสุภาพและมิดชิด โดยเฉพาะผู้หญิงไม่ควรใส่เสื้อแขนกุดคอลึก กางเกงขาสั้น หรือกระโปรงสั้น การแต่งกายที่เหมาะสมคือ ผู้หญิงจะต้องนุ่งซิ่นและมีผ้าแพหรือสไบพาดไหล่ ส่วนผู้ชายก็ต้องนุ่งกางเกงขายาวและมีผ้าสไบพาดไหล่เช่นกัน
4. ขณะใส่บาตรห้ามถูกเนื้อต้องตัวพระสงฆ์อย่างเด็ดขาด
5. หากไม่ใส่บาตรควรทิ้งระยะให้ห่างพอสมควร เพื่อจะได้ไม่กีดขวางพระสงฆ์และผู้ใส่บาตร
6. ไม่ควรอยู่ในตำแหน่งที่สูงกว่าพระสงฆ์ และต้องถอดรองเท้าเวลาใส่บาตร (แม้แต่การนั่งรถบัสขนาดใหญ่เข้ามาในเขตมรดกโลก ชาวลาวก็ถือว่าเป็นเรื่องไม่สมควร)
7. ระหว่างถ่ายภาพห้ามใช้แสงแฟลชเด็ดขาด เพราะนอกจากจะรบกวนชาวบ้านและพระสงฆ์แล้ว ยังเป็นการเสียมารยาทอีกด้วย ที่สำคัญไม่ควรเข้าไปถ่ายภาพในระยะใกล้จนเกินไป

 

 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 26 คน กำลังออนไลน์