ประเพณีแห่ผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม

ประเพณีแห่ผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม

 

ช่วงเวลาที่จัด

วันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ หรือชาวบ้านเรียกว่า กลางเดือนสิบสอง แต่ทางวัดจัดให้มีงานล่วงหน้า ๒ วัน และหลัง ๑๕ ค่ำ ๒ วัน รวมเป็น ๕ วัน ๕ คืน คือตั้งแต่วันขึ้น ๑๓ ค่ำ ถึง แรม ๒ ค่ำ

ความสำคัญ

เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ได้บูรณะองค์พระปฐมเจดีย์ทรงลังกากลมครอบเจดีย์เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๐๐ เป็นต้นมาจนเสร็จสมบูรณ์เป็นองค์พระเจดีย์ทรงลังกากลมเจดีย์ดั้งเดิมไว้ดังที่เห็นในปัจจุบันนี้แล้ว ความศรัทธาได้เกิดขึ้นกับชาวเมืองนครปฐมและจังหวัดใกล้เคียงทั่วไปทั้งประเทศ มีผู้คนทุกสารทิศมาทำการบูชาองค์พระปฐมเจดีย์ใหญ่ที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า ดอกไม้ธูปเทียนและผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์ ซึ่งมีความเชื่อกันว่า ได้บุญกุศล ส่งให้มีชีวิตที่ดีในอนาคต

พิธีกรรมหรือกิจกรรม

ขั้นที่ ๑ ประชาสัมพันธ์การจัดงานให้คนทั่วไปได้ทราบ ด้วยสื่อต่าง ๆ ล่วงหน้า เป็นการบอกให้สาธุชนมาแสวงหาบุญให้กับตนเอง

ขั้นที่ ๒ ผู้ประสงค์จะร่วมบุญจะเดินทางมาในวันที่กำหนด สมัยเมื่อทางรถยนต์ยังไม่เจริญ การเดินทางมาของคนต่างถิ่นต้องเดินเท้า พายเรือมาตามแม่น้ำลำคลอง และใช้เกวียนลากจูงด้วยควายและวัว ดังสถานที่ที่มีชื่อดั้งเดิมปรากฏอยู่ เช่น สะพานเกวียน คลองเจดีย์บูชา เป็นต้น มีการนอนค้างคืนรอบ ๆ ระเบียงคตบนองค์พระเจดีย์ ๑-๒ คืน เพื่อเที่ยวงานก่อนจะกลับบ้าน การมานมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ ของพระสงฆ์วัดต่าง ๆ บางวัดจะนำผ้าเหลืองพระแห่มาถวายเพื่อห่มองค์พระปฐมเจดีย์ เช่น หลวงปู่บุญ ขันธโชติ เจ้าอาวาสวัดกลางบางแก้ว ริมแม่น้ำนครชัยศรี ห่างจากองค์พระปฐมเจดีย์ ๑๒ กิโลเมตร แห่ผ้ามาตามคลองเจดีย์บูชาสมัยเมื่อครั้งรัชกาลที่ ๖ เป็นต้น

ขั้นที่ ๓ พิธีเริ่มด้วยการบูชาพระรัตนตรัย กล่าวคำบูชาพระบรมสารีริกธาตุ กล่าวคำถวายผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์ และจบด้วยการถวายจตุปัจจัยแด่พระสงฆ์ เพื่อใช้ในการบูรณะองค์พระปฐมเจดีย์ กลางคืนมีการจุดดอกไม้ไฟเป็นพุทธบูชา และการละเล่นต่าง ๆ เป็นการฉลอง

สถานที่จัด

บริเวณโดยรอบระหว่างกำแพงแก้วชั้นนอกและชั้นในขององค์พระปฐมเจดีย์

ผู้ประกอบพิธี

ทางวัดพระปฐมเจดีย์มักจะเชิญพระสงฆ์ระดับผู้ใหญ่มาเป็นประธานในพิธี ในปัจจุบันนิยมเชิญนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี และบุคคลสำคัญของประเทศมาเป็นประธาน ผู้ร่วมพิธีแต่ก่อนและปัจจุบันประกอบพิธีด้วยพระสงฆ์ ข้าราชการ พ่อค้า ประชาชน

ค่าใช้จ่าย

ปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายในการจัดงาน ปี พ.ศ. ๒๕๔๐ ประมาณ ๖.๒ ล้านบาท

การสืบทอดประเพณี

ระยะหนึ่งมีผู้ศรัทธาจองเป็นเจ้าภาพผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์ทุกปีกับทางวัดไว้ พอถึงใกล้วันงานประจำปีเขาจะซื้อผ้ามาถวายวัดไว้ ทางวัดก็จัดการนำผ้าที่ถวายไว้แล้วนั้นแห่รอบองค์พระปฐมเจดีย์ โดยเอาผ้าพับแล้วใส่พานตั้งไว้บนรถยนต์ที่ตกแต่งให้งดงาม มีนางฟ้าถือพานนั่งอยู่บนรถนำขบวนนั้นด้วย ติดตามด้วยขบวนของนักเรียนโรงเรียนต่าง ๆ จำนวนหลายร้อยคนเดินเฉย ๆ ไม่ได้ถือหรือมีกิจกรรมอันใด คนทั่วไปที่มาดูขบวนแห่บางคนไม่ทราบว่านักเรียนเดินแห่อะไร เพราะไม่ได้คลี่ผ้าออกมาให้คนทั่วไปเห็นชัด ๆ ได้แต่เดินตามกันไปดูไม่มีสาระว่าเป็นงานบุญ และบางปีมีหน่วยงานบางแห่งจัดขบวนล้อเลียนสังคมและการเมืองสร้างความสนุกสนาน ดูจะผิดวัตถุประสงค์ของงานบุญไป ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดนครปฐม สถาบันราชภัฏนครปฐม ได้พิจารณากิจกรรมดังกล่าวแล้วเห็นว่าไม่ค่อยเหมาะสม จึงนำเรื่องหารือในที่ประชุมของวัด ในที่สุดทางวัดจึงมอบให้ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดดำเนินการให้เหมาะสม ดังนั้นการแห่ผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์จึงมีรูปแบบขบวนแห่ผ้าห่มองค์พระปฐมเจดีย์ ที่นำขบวนด้วยเครื่องสักการะพระบรมสารีริกธาตุด้วยเครื่องทองน้อย พานพุ่มเงินพุ่มทองและต้นไม้เงินต้นไม้ทอง ตามด้วยรถยนต์ที่มีนางฟ้าอัญเชิญผ้าห่มโดยคลี่ผ้าให้ยาวออกไปจากตัวรถให้หมดทั้งผืน โดยมีนักเรียน ประชาชนแบกผืนผ้าเหลืองสำหรับองค์พระปฐมเจดีย์ยาว ๗๐ เมตร ไว้บนบ่าเป็นขบวนยาวรอบองค์พระปฐมเจดีย์ ๑ รอบแล้ววางพักไว้ที่หน้าองค์พระปฐมเจดีย์ จัดให้คนทั่วไปได้เขียนชื่ออุทิศให้ผู้ล่วงลับไปแล้วบนผ้าเหลืองนั้น พอถึงวันพระ ๑๕ ค่ำ ทางวัดจึงนำขึ้นไปแห่เวียนเจดีย์ชั้นบน ๑ รอบ แล้วนำขึ้นไปห่มองค์พระปฐมเจดีย์ ตรงส่วนคอของเจดีย์ จึงเป็นการเสร็จพิธี และพิธีดังกล่าวนี้ได้ปฏิบัติกันมาถึงปัจจุบัน

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 51 คน กำลังออนไลน์