วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

       อิเล็กทรอนิกส์ (electronics) หมายถึง การออกแบบการไหลของกระแสไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้าโดยมีอุปกรณ์หรือชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์เป็นส่วนประกอบของวงจร 

     ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ (electronic component)  ปัจจุบันชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ทำจากสารกึ่งตัวนำ (semiconductor) ซึ่งนำไฟฟ้าได้ดีกว่าฉนวนไฟฟ้า แต่ไม่ดีเท่าตัวนำไฟฟ้า  ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่ควรรู้จัก มีดังนี้ 

  • ตัวต้านทาน (Resistor) มีมากมายแตกต่างกันทั้งขนาดและรูปร่าง แต่ก็ทำหน้าที่อย่างเดียวกันคือ จำกัดกระแส (Limit curent) ซึ่งแบ่งออกเป็นพวกใหญ่ ๆ ได้ดังนี้
           ตัวต้านทานชนิดค่าคงที่ (Fixed Resistor)
    ตัวต้านทานที่พบเห็นได้ง่ายในวงจรมักจะเป็นตัวต้านทานชนิดค่าคงที่ ตัวอย่างของตัวต้าน
    ทานแบบนี้แสดงให้เห็นดังรูป

             

                     รูปตัวอย่างตัวต้านทานชนิดค่าคงที่แบบต่างๆ 

     รูปสัญญลักษณ์ของตัวต้านทานชนิดค่าคงที่

           ตัวต้านทานชนิดเลือกค่าได้ (Topped Resistor)
    ตัวต้านทานบางชนิดอาจมีการเลือกค่าใดค่าหนึ่งได้ โดยปกติตัวต้านทานชนิดนี้จะมีหลายขั้วแยกออกมาเป็นปุ่มหรือขั้ว การเลือกค่าตัวต้านทานทำโดยวิธีแยกสายหรือโผล่สายออกมาภายนอกที่เรียกว่า แท๊ป (Tap) การแท๊ปสายอาจทำได้มากกว่าหนึ่งที่ดังรูป

                                                        
                    รูปตัวอย่างตัวต้านทานชนิดเลือกค่าได้ 
                   
                    รูปสัญลักษณ์ของตัวต้านทานชนิดเลือกค่าได้
     
           ตัวต้านทานชนิดเลือกค่าได้ (Topped Resistor)
    บางครั้งเราจำเป็นต้องเปลี่ยนค่าความต้านทานบ่อย ๆ เช่น ใช้ปรับความดังวิทยุ-โทรทัศน์ ปรับเสียงทุ้ม เสียงแหลมในวงจรไฮไฟ ปรับความสว่างของหลอดไฟ ปรับแต่งเครื่องวัดตัวต้านทานชนิดนี้จะมีหน้าคอนแทคสำหรับใช้การหมุนเลื่อนหน้าคอนแทคในการปรับค่าตัวต้านทาน เพื่อเป็นการสะดวกต่อการปรับค่าความต้านทาน จึงมักมีแกนยื่นออกมาหรือมีส่วนที่จะทำให้หมุนปรับค่าได้ ที่ปลายแกนยื่นสามารถประกอบติดกับลูกบิดเพื่อให้หมุนได้ง่ายยิ่งขึ้นนอกจากนี้ในบางระบบอาจทำเป็นรูปเกือกม้า โดยไม่ต้องมีแกนหมุนยื่นออกมาแต่ปรับค่าได้   โดยใช้ไขควงหรือวัสดุดื่นสอดเข้าในช่องแล้วหมุนหน้าคอนแทค คอนแทคจะเลื่อนไปทำให้ค่าความตีเนทานเปลี่ยน
                   
                           รูปตัวต้านทานชนิดปรับทำได้

    ภาษาช่างที่ใช้เรียกตัวต้านทานชนิดปรับค่าได้ว่า โวลุ่ม (Volume)  สัญญลักษณ์ของตัวต้านทานชนิดปรับค่าได้                                          
                
              
           ตัวต้านทานไวความร้อน (THERMISTOR)
    ตัวต้านทานแบบนี้มีค่าความต้านทานเปลี่ยนแปลงตามอุณหภูมิ ส่วนมากอุณหภูมิเพิ่มขึ้น ความต้านทานจะลดลง 
                                                                                         

                

          สัญญลักษณ์ของเทอร์มิสเตอร์ 

          

     ตัวต้านทานไวแสง (light dicrearing resistor)                 

ใช้อักษรย่อ LDR ตัวต้านทานชนิดนี้จะเปลี่ยนค่าความต้านทานเมื่อความเข้มของแสงตกกระทบเปลี่ยนแปลง โดยปกติเมื่อความเข้มของแสงมีค่ามากกว่าความต้านทานจะมีค่าลดลง