การเสด็จประพาสยุโรปของรัชกาลที่5

 การเสด็จประพาสยุโรป พ.ศ. 2440: ปัญหาข้อขัดแย้งทางการเมืองกับฝรั่งเศสและ การแทรกแซงของรัสเซีย

         ประเด็นทางการเมืองที่เป็นทั้งเป้าหมายและอุปสรรคที่สำคัญที่สุดของการเเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรกใน พ.ศ. 2440 อยู่ที่ปัญหาความขัดแย้งที่ฝ่ายไทยมีอยู่กับรัฐบาลฝรั่งเศส ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากวิกฤตการณ์ปากน้ำ ร.ศ. 112 และสนธิสัญญาและอนุสัญญาที่เกี่ยวข้องที่ทำขึ้นระหว่างรัฐบาลทั้งสองในวันที่ 3 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2436 ในช่วงระยะแรกของการรื้อฟื้นแผนการเสด็จประพาสยุโรปในตอนปลายปี พ.ศ. 2439 นั้น เป้าหมายสำคัญของการเสด็จประพาสโดยทั่วๆ ไป คงมุ่งเพียงให้เกิดผลในการสร้างภาพลักษณ์ของไทยในยุโรปในเชิงบวก เพื่อเป็นการเกื้อหนุนสถานะของไทยในทางการเมืองระหว่างประเทศ ตลอดจนถึงอธิปไตยของไทย แต่ในขณะเดียวกัน ก็มุ่งหวังว่าการเสด็จเยือนฝรั่งเศสจะทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศทั้งสองดีขึ้น จนนำไปสู่ข้อตกลงที่เป็นการยุติปัญหาข้อขัดแย้งทางการเมืองที่ยังคงมีอยู่ในด้านหนึ่ง สนธิสัญญาและอนุสัญญาไทย-ฝรั่งเศส เดือนตุลาคม พ.ศ. 2436 เป็นเพียงข้อตกลงชั่วคราวที่ช่วยยุติสถานการณ์ฉุกเฉินไม่ให้ขยายตัวลุกลามขึ้นเป็นสงครามเท่านั้น แต่ไม่ได้ช่วยคลี่คลายปมความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างประเทศทั้งสองอย่างแท้จริง ในทางตรงกันข้าม ทั้งสนธิสัญญาและอนุสัญญาเดือนตุลาคม พ.ศ. 2436 กลับได้สร้างปัญหาข้อขัดแย้งใหม่ๆ เพิ่มขึ้นอีกหลายปัญหา ซึ่งล้วนเป็นปัญหาที่คุกคามหรือท้าทายอธิปไตยของไทยในเวลาต่อมาโดยตรง ปัญหาเหล่านี้เป็นผลมาจากความขัดแย้งในการตีความข้อความในสนธิสัญญาและอนุสัญญาในประเด็นสำคัญสามประการ คือ1. การจดทะเบียนคนในบังคับฝรั่งเศส 2. อำนาจการปกครองในเขตแดนเมืองหลวงพระบางบนฝั่งขวาแม่น้ำโขง และ 3. เขตปลอดทหาร (ไทย) ระยะยี่สิบห้ากิโลเมตรบนฝั่งขวาแม่น้ำโขงตลอดแนวชายแดนระหว่างไทยกับอาณานิคมอินโดจีนฝรั่งเศสนอกจากนั้น ก็ยังมีปัญหาการคืนเมืองจันทบุรีให้แก่ฝ่ายไทย ที่ฝรั่งเศสปฏิเสธที่จะปฏิบัติตาม ด้วยข้ออ้างที่ว่าฝ่ายไทยยังไม่ได้ดำเนินการตามเงื่อนไขในสนธิสัญญาและอนุสัญญา พ.ศ. 2436 อย่างครบถ้วน 

          ขณะเดียวกัน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2437 เป็นต้นมา ท่าทีของกลุ่มผลประโยชน์อาณานิคมของ ฝรั่งเศส (Parti colonial) ทั้งในปารีสเองและโดยเฉพาะอย่างยิ่งในอาณานิคมอินโดจีนฝรั่งเศส ที่มีต่อไทยก็เริ่มมีความก้าวร้าวรุนแรงมากขึ้นตามลำดับ แรงบีบคั้นเพื่อให้รัฐบาลฝรั่งเศสตัดสินใจใช้กำลังอาวุธเข้ายึดครองบริเวณฝั่งขวาแม่น้ำโขงเริ่มมีอย่างเปิดเผยมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งภายหลังการประกาศ "คำแถลงการณ์ร่วมอังกฤษ-ฝรั่งเศส" ในตอนต้นของปี พ.ศ. 2439

         ดังนั้น เมื่อมีการตกลงแน่นอนเกี่ยวกับแผนการเสด็จประพาสเรียบร้อยแล้วในตอนต้นปี พ.ศ. 2440 (ตามระบบปีปฏิทินปัจจุบัน) และเริ่มดำเนินการเตรียมหมายกำหนดการของการเสด็จที่แน่นอน โดยมีพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ อรรคราชทูตไทยที่ลอนดอนทรงเป็นผู้รับผิดชอบนั้น การเสด็จเยือนฝรั่งเศส จึงถูกกำหนดให้มีความสำคัญเป็นลำดับต้น โดยเป็นประเทศแรกในกลุ่มประเทศมหาอำนาจในยุโรปที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจะเสด็จพระราชดำเนินเยือนอย่างเป็นทางการ ดังปรากฎในหนังสือกราบทูลของพระยานนทบุรีฯ ถึงกรมหลวงเทวะวงษวโรปการ ลงวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2440 อ้างถึงหมายกำหนดการเสด็จประพาสที่พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณทรงจัดทำขึ้น ซึ่งกำหนดเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินทางบกจากเมืองเวนิสในอิตาลี อันเป็นเมืองแรกในยุโรปที่เรือมหาจักรีเทียบท่าในวันที่ 15 พฤษภาคม มายังฝรั่งเศส เสด็จถึงปารีสในวันที่ 21 พฤษภาคม และเสด็จต่อไปยังกรุงเวียนนาในวันที่ 23 พฤษภาคม จากนั้นจะเสด็จต่อไปยังบูดาเปสต์และมอสโคว์ ตามลำดับ

        ดังนั้น ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองกับฝรั่งเศสจึงเป็นความจำเป็นเร่งด่วนเฉพาะหน้า ที่รัฐบาลไทยต้องแสวงหาทางยุติลงโดยเร็วที่สุด และดูเหมือนว่าการเสด็จประพาสจะเป็นโอกาสที่ดีของการฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างประเทศทั้งสอง และทำให้บรรยากาศของการเจรจาปัญหาข้อขัดแย้งต่างๆ ดีขึ้น ประการสำคัญ เป็นไปได้ว่า แนวคิดเบื้องหลังการกำหนดหมายกำหนดการดังกล่าว เป็นแนวคิดเดียวกับที่กำหนดแผนการเสด็จประพาสยุโรปโดยรวม

สร้างโดย นางสาวพิมพิไล  ชนะชัย ชั้นม.๖/๑

แหล่งอ้างอิง http://www.midnightuniv.org/midnight2544/0009999512.html

รูปภาพของ silavacharee

Kiss

รูปภาพของ sila15039

สวัสดีจ้า

Cool

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 59 คน กำลังออนไลน์