ระบบการปกครองของยุธยา เป็นระบบ"ราชาธิปไตย" หมายความว่ากษัตริย์มีอำนาจสูงสุดแต่ยังไม่มีการแบ่งระบบระหว่างเจ้ากับขุนนางอย่างแท้จริงเหมือนดังที่ปรากฏในสมัยตอนกลางรัตนโกสินทร์ การปกครองใช้ระบบ " ศักดินา"  แบ่งชั้นคนในสังคมออกเป็น เจ้า-ขุนนาง-พระสงฆ์-ราษฎร มีการเกณฑ์แรงงาน  "ไพร่" และเก็บอากร     " ส่วย " 

(เครื่องราชบรรณาการที่ได้จากประเทศราช)

      เศรษฐกิจ การค้าภายในอยุธยา มี 2 ระดับ
1. ระดับภายใน หมายถึง ค้าขายเพื่อแลกเปลี่ยนสินค้าและของจำเป็นระหว่างชาวบ้าน ชาวเมืองหรือชาวต่างชาติที่เข้า  มาอยู่ เพื่อการดำรงชีวิตประจำวันภายในสังคม
2. การค้ากับต่างชาติภายนอก การค้าระดับนี้ผูกขาดโดยรัฐบาลเพียงผู้เดียว "ระบบพระคลังสินค้า"

    การค้ากับต่างชาติ
ระยะแรก :  ค้าเรือสำเภากับจีนกษัตริย์เป็นผู้ผูกขาดการค้าและใช้ลูกเรือชาวจีนในการทำการค้า การค้าเป็นในรูปของความสัมพันธ์ทางบรรณาการ
ระยะหลัง :  ค้าขายกับดินแดนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอินเดีย ต่อมาถูกตะวันตก    (โปรตุเกส อังกฤษ ฝรั่งเศส และฮอลันดา)   และญี่ปุ่นเข้ามาชิงตลาดค้า เพื่อเข้ามายึด "ระบบการค้าของเอเชีย