กฎหมายสมัยกรุงสุโขทัย

 

 

กฎหมายสมัยกรุงสุโขทัย

กฎหมายไทยในสมัยสุโขทัยเท่าที่ปรากฏในหลักศิลาจารึกต่างๆมีดังนี้

 

            1.ห้ามเก็บภาษีผ่านด่านภายในประเทศ

จากข้อความในศิลาจารึกที่ว่า เจ้าเมืองบ่เอาจกอบ ในไพร่ลู่ทางคือไม่เก็บภาษีระหว่างทางหรือภาษีผ่านด่าน

 

           2.กฎหมายว่าด้วยเสรีภาพในการค้าขาย

ในศิลาจารึกมีข้อความปรากฏอยู่ว่า เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้าง ค้า ใครจักใคร่ค้าม้า ค้า ใครจักใคร่ค้าเงือนค้าทองค้าซึ่งสมัยนั้นให้เสรีภาพภาพในการค้าขายกันอย่างเต็มที่ ไม่มีข้อผูกมัดสินค้า

 

         3.กฎหมายมรดก

สมัยก่อนมีข้อบัญญัติว่า ผู้ที่ใดก็ตามหาสมบัติทรัพย์มาก็ตาม สมบัตินั้นต้องเป็นของส่วนรวมไม่สามารถยกให้ลูกหลานได้ แต่บัญญัตินี้ทำให้เกิดผลเสียแก่ประชาชนทั่วไป จึงต้องยกเลิกข้อบัญญัตินี้ไป ส่วนรายได้ทางรัฐจะใช้การเก็บภาษีแทน

 

         4.กฎหมายว่าด้วยลักษณะตุลาการ   ตุลาการในสมัยสุโขทัยต้องมีคุณสมบัติดังนี้  

4.1 ตุลาการจะต้องตัดสินความด้วยความยุติธรรม

4.2 ตุลาการจะต้องไม่เห็นแก่ลาภสักการะหรืออยากได้ยินดีของผู้อื่น

        5. กฎหมายระหว่างประเทศ  ข้อความในศิลาจารึกที่เกี่ยวกับกฎหมายระหว่างประเทศ มีอยู่ด้วยกัน 3 ตอนซึ่งหมายความว่า   5.1. ถ้าผู้ใดมาอ่อนน้อมยอมเป็นเมืองขึ้น ก็จะให้ความเอื้อเฟื้อช่วยเหลือ   

5.2.ผู้ที่มาอ่อนน้อมนั้นไม่มีช้าง ม้า ผู้คนชายหญิง เงินทอง ก็ให้ช่วยเหลือไปตั้งบ้านเมือง

5.3. ในสมัยของพ่อขุนรามคำแหงเมื่อมีชัยแก่ข้าศึกและจับเชลยได้ พระองค์ก็จะทรงพระกรุณาไม่ให้ฆ่าหรือลงโทษใดๆ

          6. กฎหมายว่าด้วยสิทธิในที่ดิน  

ในสมัยสุโขทัยมีกฎหมายที่จะคุ้มครองและรับรองในทรัพย์ แต่ก่อนมีที่ดินที่รกร้างว่างเปล่ามีอยู่ทั่วไป ถ้าผู้ใดบุกเบิกหักล้างถางพงจนเป็นสวนหมาก สวนผลไม้ ผู้นั้นก็ย่อมมีสิทธิในที่ดินนั้น

 

          7.กฎหมายเกี่ยวกับการลักพา  7.1 เมื่อผู้คนหนีเข้ามาอาศัยอยู่ในบ้านเรือน หรือวัดวาอารามให้นำตัวส่งคืน มีบทลงโทษปรับไหมวันละหมื่นพัน ไปจนถึง 5 วัน ถ้าพ้น 8 วัน ไม่นำส่งให้ลงโทษประดุจทรัพย์สินของท่าน