ระบบประสาทออโตโนมิก หรือระบบประสาทอัตโนวัติ ( Autonomic Nervous System = ANS )

ระบบประสาทออโตโนมิก หรือระบบประสาทอัตโนวัติ ( Autonomic Nervous  System = ANS )

     เป็นระบบประสาทที่ต้องควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อเรียบ กล้ามเนื้อหัวใจและต่อมต่างๆ ( ระบบประสาทนอกอำนาจจิตใจ)เป็นระบบประสาทที่แฝงตัวอยู่ในระบบประสาทกลางและระบบประสาทรอบนอก ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะในร่างกาย การทำงานของอวัยวะซึ่งระบบประสาทนี้ควบคุมควบคุมจะเป็นไปโดยอัตโนมัติและอยู่นอกอำนาจจิตใจ

 

 

ระบบประสาทอัตโนวัติ ประกอบด้วยระบบย่อยอีก  2  ระบบ คือ

  • ระบบซิมพาเธติก ( Sympathatic  nerve )ได้แก่ เส้นประสาทที่ออกจากไขสันหลังบริเวณอกและบริเวณเอว ทำหน้าที่เกี่ยวกับการตื่นตัว เช่น  ขนลุก หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก  กระเพาะลำไส้ไม่บีบตัว ฯลฯ
  • ระบบพาราซิมพาเธติก( parasympathatic )ได้แก่เส้นประสาทที่ออกจากสมองคู่ที่ 3 , 7, 9 และ  10 ( ส่วนใหญ่ออกจาก medulla  oblongata ) และเส้นประสาทที่ออกจากไขสันหลังบริเวณกระเบนเหน็บ

            ระบบประสาท  2  ระบบนี้จะทำงานตรงกันข้ามกันแบบแอนตาโกนิซึม เพื่อให้เกิดภาวะสมดุล โดยระบบพาราซิมพาเธติก จะทำหน้าที่ลดอัตราการทำงานของอวัยวะให้กลับสู่สภาพปกติ ( ระบบซิมพาเธติกเป็นเสมือนเบรค  ทำให้การทำงานของอวัยวะต่างๆ ดำเนินไปตัราปกติตารางเปรียบเทียบข้อแตกต่างระหว่างประสาทซิมพาเธติกและพาราซิมพาเทติก

ระบบประสาทซิมพาเธติก

  •      มีศูนย์กลางแฝงอยู่ในไขสันหลังบริเวณอกและบั้นเอว
  •      ปมประสาทซิมพาเธติกอยู่ศูนย์สั่งการทำให้เส้นประสาทนำคำสั่งหน้าไซแนปส์ สั้นกว่าเส้นประสาทหลังไซแนปส์
  •      ปลายประสาทแอกซอนหลังไซแนปส์สร้างสารเคมี  noradrenalin

ระบบประสาทพาราซิมพาเธติก  

  • มีศูนย์กลางอยู่ทีสมอง ส่วนของเมดุลลาออบลองกาตา และไขสันหลังบริเวณกระเบนเหน็บ
  • ปมประสาทพาราซิมพาเธติกอยู่ไกลศูนย์ประสาทแต่อยู่ใกล้ผน่วยปฏิบัติงาน ทำให้เส้นประสาทนำคำสั่งหน้าไซแนปส์ ยาวกว่าหลังไซแนปส์
  • ปลายประสาทแอกซอนหลังไซแนปส์ สร้างสารเคมี acetycholine
     

    ข้อควรทราบ

    -   หน่วยปฏิบัติงานบางอย่าง เช่น ต่อมหมวกไตชั้นในและต่อมเหงื่อ มีแต่ ซิมพาเธติก เท่านั้น ไม่มีพาราซิมพาฌะติก

    -  หน่วยปฏิบัติงานบางอย่าง เช่น ต่อมน้ำลาย ระบบซิมพาเธติกและระบบพาราซิมพาเธติก จะเสริมฤทธิ์กัน คือจะช่วยให้ต่อมน้ำลายหลั่งน้ำลาบมากขึ้น

    -  ระบบประสาทอัตโนวัติ จะมีหน่วยปฎิบัติวานที่อยู่นอกอำนาจจิตใจ ได้แก่ กล้ามเนื้อเรียบของอวัยวะต่างๆ และกล้ามเนื้อหัวใจและจากศูนย์สั่งงานไปยังหน่วยปฏิบัติงาน อย่างน้อยจะต้องมีเซลล์ประสานนำคำสั่งจำนวน  2  เซลล์

    - หน่วยที่ปฏิบัติงานเดียวกันของระบบประสาทอัตโนมัติจะมีเส้นประสาทนำคำสั่ง มาควบคุม 2  เส้น คือ ซิมพาเธติกและพาราซิมพาเธติก ซึ่งจะทำงานร่วมกันแต่ตรงกันข้ามกัน

    -  ระบบประสาทอัตโตมัต มีวงจรการเรียงตัวคล้ายกับเส้นประสาทไขสันหลัง แต่แตกต่างกันที่หน่วยปฏิบัติงานของเส้นประสาทไขสันหลังจะอยู่ในกล้ามเนื้อและตามข้อ โดยแอกซอน จะทำหน้าที่บังคับการหดตัวของอวัยวะภายใน ( กล้ามเนื้อเรียบและกล้ามเนื้อหัวใจ ) จึงเกี่ยวกับการทำงานของอวัยวะภายใน 

สร้างโดย: 
น.ส.เพ็ญนภา ติษยางกูร และ อาจารย์วิริยะ โภคาพันธ์

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 31 คน และ ผู้เยี่ยมชม 188 คน กำลังออนไลน์

รายชื่อสมาชิกที่ออนไลน์

  • sss29262
  • sss29288
  • sss29219
  • sss29261
  • sss29234