ระบบประสาทออโตโนมิก หรือระบบประสาทอัตโนวัติ ( Autonomic Nervous System = ANS )

ระบบประสาทออโตโนมิก หรือระบบประสาทอัตโนวัติ ( Autonomic Nervous  System = ANS )

     เป็นระบบประสาทที่ต้องควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อเรียบ กล้ามเนื้อหัวใจและต่อมต่างๆ ( ระบบประสาทนอกอำนาจจิตใจ)เป็นระบบประสาทที่แฝงตัวอยู่ในระบบประสาทกลางและระบบประสาทรอบนอก ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะในร่างกาย การทำงานของอวัยวะซึ่งระบบประสาทนี้ควบคุมควบคุมจะเป็นไปโดยอัตโนมัติและอยู่นอกอำนาจจิตใจ

 

 

ระบบประสาทอัตโนวัติ ประกอบด้วยระบบย่อยอีก  2  ระบบ คือ

  • ระบบซิมพาเธติก ( Sympathatic  nerve )ได้แก่ เส้นประสาทที่ออกจากไขสันหลังบริเวณอกและบริเวณเอว ทำหน้าที่เกี่ยวกับการตื่นตัว เช่น  ขนลุก หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก  กระเพาะลำไส้ไม่บีบตัว ฯลฯ
  • ระบบพาราซิมพาเธติก( parasympathatic )ได้แก่เส้นประสาทที่ออกจากสมองคู่ที่ 3 , 7, 9 และ  10 ( ส่วนใหญ่ออกจาก medulla  oblongata ) และเส้นประสาทที่ออกจากไขสันหลังบริเวณกระเบนเหน็บ

            ระบบประสาท  2  ระบบนี้จะทำงานตรงกันข้ามกันแบบแอนตาโกนิซึม เพื่อให้เกิดภาวะสมดุล โดยระบบพาราซิมพาเธติก จะทำหน้าที่ลดอัตราการทำงานของอวัยวะให้กลับสู่สภาพปกติ ( ระบบซิมพาเธติกเป็นเสมือนเบรค  ทำให้การทำงานของอวัยวะต่างๆ ดำเนินไปตัราปกติตารางเปรียบเทียบข้อแตกต่างระหว่างประสาทซิมพาเธติกและพาราซิมพาเทติก

ระบบประสาทซิมพาเธติก

  •      มีศูนย์กลางแฝงอยู่ในไขสันหลังบริเวณอกและบั้นเอว
  •      ปมประสาทซิมพาเธติกอยู่ศูนย์สั่งการทำให้เส้นประสาทนำคำสั่งหน้าไซแนปส์ สั้นกว่าเส้นประสาทหลังไซแนปส์
  •      ปลายประสาทแอกซอนหลังไซแนปส์สร้างสารเคมี  noradrenalin

ระบบประสาทพาราซิมพาเธติก  

  • มีศูนย์กลางอยู่ทีสมอง ส่วนของเมดุลลาออบลองกาตา และไขสันหลังบริเวณกระเบนเหน็บ
  • ปมประสาทพาราซิมพาเธติกอยู่ไกลศูนย์ประสาทแต่อยู่ใกล้ผน่วยปฏิบัติงาน ทำให้เส้นประสาทนำคำสั่งหน้าไซแนปส์ ยาวกว่าหลังไซแนปส์
  • ปลายประสาทแอกซอนหลังไซแนปส์ สร้างสารเคมี acetycholine
     

    ข้อควรทราบ

    -   หน่วยปฏิบัติงานบางอย่าง เช่น ต่อมหมวกไตชั้นในและต่อมเหงื่อ มีแต่ ซิมพาเธติก เท่านั้น ไม่มีพาราซิมพาฌะติก

    -  หน่วยปฏิบัติงานบางอย่าง เช่น ต่อมน้ำลาย ระบบซิมพาเธติกและระบบพาราซิมพาเธติก จะเสริมฤทธิ์กัน คือจะช่วยให้ต่อมน้ำลายหลั่งน้ำลาบมากขึ้น

    -  ระบบประสาทอัตโนวัติ จะมีหน่วยปฎิบัติวานที่อยู่นอกอำนาจจิตใจ ได้แก่ กล้ามเนื้อเรียบของอวัยวะต่างๆ และกล้ามเนื้อหัวใจและจากศูนย์สั่งงานไปยังหน่วยปฏิบัติงาน อย่างน้อยจะต้องมีเซลล์ประสานนำคำสั่งจำนวน  2  เซลล์

    - หน่วยที่ปฏิบัติงานเดียวกันของระบบประสาทอัตโนมัติจะมีเส้นประสาทนำคำสั่ง มาควบคุม 2  เส้น คือ ซิมพาเธติกและพาราซิมพาเธติก ซึ่งจะทำงานร่วมกันแต่ตรงกันข้ามกัน

    -  ระบบประสาทอัตโตมัต มีวงจรการเรียงตัวคล้ายกับเส้นประสาทไขสันหลัง แต่แตกต่างกันที่หน่วยปฏิบัติงานของเส้นประสาทไขสันหลังจะอยู่ในกล้ามเนื้อและตามข้อ โดยแอกซอน จะทำหน้าที่บังคับการหดตัวของอวัยวะภายใน ( กล้ามเนื้อเรียบและกล้ามเนื้อหัวใจ ) จึงเกี่ยวกับการทำงานของอวัยวะภายใน 

สร้างโดย: 
น.ส.เพ็ญนภา ติษยางกูร และ อาจารย์วิริยะ โภคาพันธ์

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 356 คน กำลังออนไลน์