การพัฒนาการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

การพัฒนาการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  6 
โรงเรียนวัดสิทธิสารประดิษฐ์

หลักการและเหตุผล
    การปฏิรูปการเรียนรู้ตามแนวทางพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ.  2542   ได้กำหนดแนวทางการจัดการศึกษาที่ยึดหลักว่าผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้  และถือว่าผู้เรียนสำคัญที่สุด  กระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ  การจัดกระบวนการเรียนรู้ต้องผสมผสานความรู้ด้านต่าง ๆ ต้องมีลักษณะหลากหลายตามความเหมาะสมของแต่ละระดับโดยพัฒนาคนให้มีความสมบูรณ์ทั้งร่างกาย  จิตใจ  สติปัญญา  ความรู้  และคุณธรรม  มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต  สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข  ครูนับว่าเป็นผู้มีบทบาทที่สำคัญยิ่งของการปฏิรูปการเรียนรู้  ในการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  คือยึดผู้เรียนเป็นหลักให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีคุณภาพ  ทั้งด้านความรู้  คุณธรรม  และทักษะกระบวนการ  ในทางปฏิบัติครูจำเป็นต้องศึกษา  วิเคราะห์และออกแบบการจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับผู้เรียน  ธรรมชาติของวิชา  บริบทของสังคม  และวัฒนธรรม
    ปัจจุบันโลกเจริญก้าวหน้าด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีใหม่ ๆ จนเป็นสังคมข้อมูลข่าวสาร  (Information  Society)   วิธีสอนที่เน้นให้ผู้เรียนท่องจำเนื้อหาวิชาต่าง ๆ จึงใช้ไม่ได้ผลอีกต่อไป  เพราะความรู้ที่นักเรียนจะได้รับมีมากมายเกิดขึ้น  และแลกเปลี่ยนทุกขณะ  นักเรียนไม่สามารถจดจำความรู้ทั้งหมดได้และเมื่อจบการศึกษาไปแล้ว  ความรู้ที่ได้รับจากการท่องจำนั้นจะไม่สามารถนำไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริงของนักเรียนได้  เพราะไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน
   จากสถานการณ์ดังกล่าวจึงนำไปสู่แนวคิดปรัชญาการศึกษาแบบใหม่ที่เชื่อว่าการศึกษา  คือการเรียนรู้  ดังนั้นรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้จึงยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ

โดยมีแนวทางการพัฒนาที่มุ่งเน้น
   การจัดการเรียนรู้เป็นกระบวนการสำคัญในการนำหลักสูตรสู่การปฏิบัติแก่ผู้เรียนที่คำนึงถึงสมรรถนะสำคัญ  และมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์เป็นเป้าหมายสำคัญสำหรับพัฒนาผู้เรียน  ซึ่งผู้สอนพยายามคัดสรรกระบวนการเรียนรู้  จัดการเรียนรู้  เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณธรรมตามมาตรฐานการเรียนรู้  รวมทั้งปลูกฝังเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์  พัฒนาทักษะต่าง ๆ อันเป็นสมรรถนะสำคัญที่ต้องการให้เกิดแก่ผู้เรียนที่พึงมีให้มีคุณธรรม  จริยธรรม

ปัญหา 

 แนวทางพัฒนา
 

 1.  ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
     - กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ รูปแบบ
   -  การเรียนรู้แบบร่วมมือ
   -  การมีส่วนร่วม
   -  แบบบูรณาการ
   -  แสดงบทบาทสมมติ
   -  กลุ่ม  เกม  เพลง  นิทาน
 2.  ด้านพฤติกรรม
   -  ขาดความรับผิดชอบ
   -  ขาดความประหยัด
   -  ขาดความมีน้ำใจ
   -  เป็นการเรียนรู้การดำเนินชีวิตแบบปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
   -  แบบมีส่วนร่วม
   -  แบบบูรณาการ


  

ประวัติของข้าพเจ้า
 ข้าพเจ้า  นางสาวอัจฉรา  นุ่นเกลี้ยง  จบการศึกษาระดับปริญญาตรี  สาขาวิชาภาษาอังกฤษ 
วิชาโทสุขศึกษา  จากสถาบันราชภัฏสุราษฎร์ธานี    ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง  ครูโรงเรียนวัดสิทธิสารประดิษฐ์

ข้อมูลพื้นฐานของโรงเรียน
   โรงเรียนวัดสิทธิสารประดิษฐ์  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานราธิวาส  เขต   2   
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  กระทรวงศึกษาธิการ  ตั้งอยู่หมู่ที่  5  ตำบลพร่อน  
อำเภอตากใบ  จังหวัดนราธิวาส  เดิมมีชื่อว่าโรงเรียนประชาบาลพร่อน  5  เปิดทำการสอนตั้งแต่  วันที่  17  พฤษภาคม  2494  โดยท่านพระครูหงั่น  คังฆสุวัณโณ  เป็นผู้ริ่เริ่มและให้การสนับสนุนเปิดทำการสอนชั้น ป. 1  -  ป. 4  ปัจจุบันโรงเรียนวัดสิทธิสารประดิษฐ์เปิดทำการสอนตั้งแต่  ชั้นอนุบาล  1  -  ชั้นประถมศึกษาปีที่  6  มีนักเรียนในปีการศึกษา  2552  จำนวน  187  คน  ครูและบุคลากรจำนวน   14  คน  โดยมี
นายวันชัย   กรดแก้ว   ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน
  สภาพการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนวัดสิทธิสารประดิษฐ์มีการจัดการเรียนรู้ให้แก่ผู้เรียนในรูปแบบที่หลากหลาย  มีการปรับกิจกรรมการเรียนรู้ให้เหมาะกับธรรมชาติของวิชา  แต่ปัญหาที่พบจากการจัดการเรียนการสอนพบว่านักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนอยู่ในเกณฑ์ต่ำ  จะเห็นว่าผลการทดสอบประเมินคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อประกันคุณภาพผู้เรียน  (NT)   ชั้นประถมศึกษาปีที่  3  คะแนนเฉลี่ยร้อยละ  35.61  ชั้นประถมศึกษาปีที่  6  เฉลี่ยร้อยละ  30.50  ในปีการศึกษา  2551   ซึ่งในปีที่ผ่านมาปัญหาเกิดจากการอ่านไม่ออก  เขียนไม่ได้ในภาษาไทย  จึงส่งผลไปยังกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ๆ ไปด้วย   กอปรกับปัญหาที่พบในพฤติกรรมของผู้เรียนด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ควรที่มีพฤติกรรมต้องพัฒนาปรับปรุงเพื่อมีพฤติกรรมที่ถาวร  ซึ่งปัญหาดังกล่าวจะเกิดจากด้านตัวครูผู้สอนขาดความใกล้ชิดในระยะที่มีเหตุการณ์  การดูแลนักเรียนในระยะที่มีการเดินทางเป็นการกำหนดเวลาหรือการบังคับการไป-กลับของครู  จึงทำให้ความดูแลอบรมบ่มนิสัยในด้านนี้ไม่ได้ดูแลอย่างใกล้ชิด  ส่วนด้านนักเรียนปัญหาที่เกิดจากการไม่เข้าใจ ไม่เอาใจใส่ต่อพฤติกรรมด้านนี้  จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องพัฒนาปรับปรุงรูปแบบการจัดการเรียนการสอนเพื่อให้สอดคล้องกับการแก้ปัญหาดังกล่าวข้างต้น
  โรงเรียนวัดสิทธิสารประดิษฐ์  ได้ทำการศึกษาแนวทางการแก้ปัญหา  โดยได้ทำการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอน  การจัดรูปแบบโดยการจัดความรู้สู่ผู้เรียนโดยระบบ  KM  ที่มีการประชุม  เสวนาในโรงเรียน  กลุ่มโรงเรียนเครือข่ายและตามแนวคิดของนักการศึกษา
  จอห์น  ดิวอี้ (1885:28)  กล่าวว่า  “ครูควรต้องเข้าใจให้นักเรียนเกิดความสนใจนักเรียน   ให้นักเรียนทำกิจกรรมด้วยตนเอง  ครูควรอยู่ในฐานะเป็นผู้จัดเตรียมประสบการณ์  ต้องจัดให้ตรงกับความสนใจของเด็กด้วยและให้เด็กมีการพัฒนาพร้อม ๆ กันทั้ง  4  ด้าน  คือ  ด้านร่างกาย  อารมณ์  สังคม  และสติปัญญา”
  การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  หรือการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง  หมายถึง  กระบวนการเรียนรู้ที่ผู้สอนได้จัดหรือดำเนินการให้สอดคล้องกับผู้เรียน  ตามความแตกต่างระหว่างบุคคล  ความสามารถทางปัญญา  มีการเรียนรู้โดยบูรณาการคุณธรรมค่านิยมอันพึงประสงค์ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการปฏิบัติจริง  ได้พัฒนากระบวนการคิด  วิเคราะห์  ศึกษา  ค้นคว้า  ทดลอง  และแสวงหาความรู้ด้วยตนเองตามความถนัด  ความสนใจ  ด้วยวิธีการ  กระบวนการ  และแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลายที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริงทั้งในและนอกห้องเรียน  มีการวัดผลและประเมินผลตามสภาพจริง  ทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้ตามมาตรฐานหลักสูตรที่กำหนด
 วิธีการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  อาศัยแนวทางการจัดการเรียนรู้ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ.  2542(หมวด4)  เป็นพื้นฐานในการศึกษา  ค้นคว้า  และพิจารณาเลือกใช้รูปแบบหรือวิธีการจัดการเรียนรู้ได้ตามความเหมาะสม  เทคนิค  และวิธีการศึกษาค้นคว้า  มีดังนี้ 
  1.  การวิเคราะห์ผู้เรียน  การรู้จักผู้เรียนเป็นรายบุคคล  หรือรายกลุ่ม  ช่วยให้ครูผู้สอนมีข้อมูลที่สำคัญในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสม  หลักการวิเคราะห์ผู้เรียน  ซึ่งคำนึงถึงองค์ประกอบที่สำคัญ  3  องค์ประกอบ  คือ  ธรรมชาติของผู้เรียน  ประสบการณ์และพื้นฐานความรู้เดิม  และวิธีการเรียนรู้ของผู้เรียน
  2.  การใช้จิตวิทยาการเรียนรู้และการบูรณาการคุณธรรม  ค่านิยมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
  3.  การวิเคราะห์หลักสูตรขั้นพื้นฐาน  เชื่อมโยงกับการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา
 4.  การออกแบบการเรียนรู้ตามสภาพจริงให้สอดคล้องกับมาตรฐานหลักสูตรและเชื่อมโยงบูรณาการระหว่างกลุ่มวิชาโดยใช้ผลการเรียนรู้ที่กำหนดเป็นหลักและใช้กระบวนการวิจัยเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการเรียนรู้ด้านต่าง ๆ อย่างไร

  5.  การออกแบบการวัดและประเมินผลตามสภาพจริง  เพื่อสะท้อนภาพให้เห็นชัดเจนว่าผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้านต่าง ๆ   อย่างไร

การวางแผนในการพัฒนาการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
 เพื่อการพัฒนาผู้เรียนของกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่รับผิดชอบในการสอนซึ่งมีการวางแผนการจัดการเรียนรู้  โดย
 1.  การสอนแบบมีส่วนร่วมโดยการให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการทำงาน  การทำงานกลุ่ม  และนำไปบูรณาการกับวิชาอื่น  เช่น  วิชาศิลปะ  นอกจากนี้ยังมีการนำเกม  เพลง  นิทาน  บทบาทสมมติ  มาใช้ในการจัดการเรียนการสอนเพื่อเพิ่มศักยภาพให้กับนักเรียนในด้านการฟัง  พูด  อ่าน  เขียน 
 2.  ศึกษาทฤษฎีแนวคิดที่สอดคล้องกับปัญหาและจุดเน้นที่จะพัฒนาให้ดีขึ้น  ซึ่งในแต่ละจุดเน้นจะเรียนรู้ในรูปบูรณาการการเรียนรู้ในกลุ่มสาระอื่นและกลุ่มสาระเดียวกัน  และสอดแทรกแนวคิดตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเรียนรู้ในกิจกรรมที่จัดให้ผู้เรียนรู้
  3.  วิเคราะห์หลักสูตรในการจัดการเรียนรู้ให้สัมพันธ์กับกิจกรรมการเรียนรู้ในสถานศึกษา
  ดังนั้นในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้นำรูปแบบที่คำนึงถึงรูปแบบ  3  กลุ่มใหญ่ ๆ คือ 
   1.  กลุ่มรูปแบบการสอนที่เน้นกระบวนการคิด
   2.  กลุ่มรูปแบบการสอนที่เน้นการมีส่วนร่วม
   3.  กลุ่มรูปแบบการสอนที่เน้นการพัฒนาพฤติกรรมและค่านิยม 

กระบวนการเรียนรู้ในการพัฒนาผู้เรียนของรูปแบบต่าง ๆ ดังนี้

 

 กลุ่มสาระการเรียนรู้  จุดเน้นที่ต้องพัฒนา    กระบวนการดำเนินการ
 ภาษาอังกฤษ   ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
 -  ฟังไม่เข้าใจ
 -  พูดสื่อสารง่าย ๆ ไม่ได้
 -  อ่านเรื่อง  นิทานสั้น ๆ ไม่ได้ 

 1. ก่อนการเรียนมีการคัดกรองนักเรียนเรียนอ่อน ปานกลางและเก่ง  และนำนักเรียนพูดคุยเรื่องต่าง ๆ อาจจะเป็นภาษาไทยบ้างเป็นภาษาอังกฤษบ้าง  เพื่อให้นักเรียนคุ้นชินกับการฟังและการพูด
2.  เชื่อมโยงการเข้าสู่บทเรียนโดยการใช้เกม  เพลง  นิทานเพื่อเป็นการกระตุ้นให้นักเรียนอยากเรียนรู้ในวิชาภาษาอังกฤษ
3.  สอนเนื้อหาโดยใช้สถานการณ์ที่กำหนดให้
4.  จัดกลุ่มให้นักเรียนทำงานโดยให้ในกลุ่มมีทั้งเด็กเก่ง ปานกลาง  และอ่อน  เพื่อให้คนเก่งได้ช่วยสอนเพื่อนที่เรียนอ่อนกว่า
5.  ให้นักเรียนในกลุ่มแต่ละกลุ่มช่วยกันคิดประดิษฐ์ชิ้นงานจากเรื่องที่เรียน
6.  ครูช่วยแนะนำในกรณีที่นักเรียนเกิดปัญหา
7.  นำไปบูรณาการกับวิชาอื่น เช่น  วิชาศิลปะ  ในการประดิษฐ์ชิ้นงาน
8.  ครูช่วยปรับปรุงแก้ไขและให้นักเรียนฝึกทำซ้ำ ๆ เพื่อให้เกิดทักษะทั้งทางด้านการฟัง  พูด  อ่าน  เขียน

 


  จากการพัฒนาการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญนั้น  ส่งผลให้พบว่า
 ผู้เรียนมีพฤติกรรมที่เรียนรู้อยากเรียนรู้  เรียนอย่างมีความสุข  สนุกกับการร่วมกิจกรรมผู้เรียนได้แสดงด้วยตนเอง  ครูเป็นผู้ชี้แนะแนวทาง  ประเมินพฤติกรรมของผู้เรียนได้ตามสภาพจริงซึ่งการปฏิรูปการศึกษาไม่ใช่จะปฏิรูปเฉพาะสาระวิชาใดวิชาหนึ่งจะเรียนรู้ไปพร้อมกันเหมือนการดำเนินชีวิตที่แสดงถึงได้ประสบการณ์และเดินไปในรูปแบบบูรณาการ
 ตัวครูจะมีการเปลี่ยนพฤติกรรม  เป็นครูมืออาชีพที่มีความตระหนักความพร้อมที่จะมอบความรู้  ประสบการณ์ชีวิตให้แก่ผู้เรียนอย่างเต็มใจ  เกิดความสุขในใจครูที่ได้มอบสิ่งดี ๆ แก่ผู้เรียนเห็นการพัฒนาของผู้เรียนในทางที่ดีขึ้นตามอัตภาพของผู้เรียนแต่ละคนที่พึงได้พึงมี  มีการทำงานอย่างระบบขึ้นเช่น  มีการวิเคราะห์ผู้เรียน  วิเคราะห์หลักสูตร  ออกแบบการเรียนรู้  สู่การเขียนแผนการเรียนรู้  การจัดกิจกรรมสู่ผู้เรียน  ร่วมกิจกรรมกับผู้เรียนร่วมกิจกรรมกับผู้เรียน  และประเมินผู้เรียนตามสภาพจริง เป็นต้น
 ด้านผู้บริหารให้การสนับสนุนการศึกษาเพื่อการพัฒนาของสถานศึกษา
  ชุมชนเกิดความพึงพอใจในการเรียนรู้ของผู้เรียนและให้ความเชื่อมั่นแก่สถานศึกษา

ประโยชน์ที่ได้รับ
 -  ผู้สอนได้รู้ว่าการจัดการเรียนรู้อย่างนี้ให้เหมาะสมกับผู้เรียนเป็นสิ่งสำคัญที่สร้างให้ผู้เรียนเป็นผู้รู้ตามอัตภาพของเขาได้
  -  ผู้สอนมีความกระตือรือร้นเพื่อสร้างประสบการณ์แก้ปัญหาในการพัฒนา
 -  ผู้สอนมีใจรักเด็กรู้จักเด็กเป็นรายบุคคลมากขึ้น
 -  การใช้แนวการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดขึ้นได้นั้นต้องอาศัยเทคนิคความรู้จึงเป็นผู้ที่พัฒนาตนเอง
อยู่เสมอ
 -  พฤติกรรมนักเรียนเปลี่ยนไป
  -  นักเรียนมีใจรักในวิชาภาษาอังกฤษมากขึ้น
 -  นักเรียนมีทักษะฟังและพูดสื่อสารได้มากขึ้น

แนวการพัฒนาผู้เรียน
 จึงพบว่าการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดผลสำเร็จนั้นผู้สอนจะต้องมีการประเมินโดยวิธีที่หลากหลายไม่ว่าจะเป็นก่อนเรียน  ขณะเรียน  หลังเรียน  ทั้งในด้านต่าง ๆ เพื่อเป็นข้อมูลในการทำงานสู่ระบบ  มีความเข้าใจในตัวผู้เรียน  ปรับพฤติกรรมของครูผู้สอน  ปรับกิจกรรมการเรียนการสอน  สร้างนวัตกรรมและใช้นวัตกรรมให้เหมาะสม  เพื่อความสำเร็จของผู้เรียน  ผู้สอนและสถานศึกษา เป็นต้น
 จากแนวการพัฒนาผู้สอนได้เข้ากลุ่มเครือข่ายและผู้สนใจได้ร่วมกันประชุม  เสวนา  หาแนวทางสรุปองค์ความรู้ของกันและกันเพื่อนำมาปรับใช้ให้เข้ากับบริบทของผู้เรียนที่เรารับผิดชอบต่อไปที่มุ่งเน้นการปฏิรูปการศึกษาที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมากขึ้น  ซึ่งเป็นการนำผู้เรียนสู่การเป็น  คนดี  คนเก่ง  และมีความสุข

 

รูปภาพของ nina

ขอบคุณมากค่ะที่นำผลงานขึ้นบล๊อก

นินา

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 1 คน และ ผู้เยี่ยมชม 214 คน กำลังออนไลน์

รายชื่อสมาชิกที่ออนไลน์

  • pitoonbo007