::....สำนวนกับประเพณี.....::

รูปภาพของ sss27717

ประเพณีต่างๆ เป็นที่มาของศัพท์สำนวนที่ใช้กันจำนวนมาก เช่น
หญิงสามผัว ชายสามโบสถ์
 ผู้หญิงที่แต่งงานแล้วเลิกร้างกับสามีถึงสามครั้ง ผู้ชายที่บวชแล้วสึกแล้วบวชใหม่ถึงสามครั้ง ถือว่าเป็นคนโลเล ใจคอไม่แน่นอน เป็นความหมายในทางที่ไม่ดี สังคมไม่ยอมรับนับถือ
ตื่นแต่ดึก สึกแต่หนุ่ม
 หมายถึงรีบทำหน้าที่ที่ควรทำให้สำเร็จลุล่วงไป ตื่นแต่ดึกคือก่อนรุ่งเช้า เพื่อเร่งรีบทำงาน ส่วนการสึกแต่หนุ่ม แสดงว่าการบวชเป็นหน้าที่ของลูกชายทุกคน เมื่อถึงวัยที่บวชก็ควรบวชเพื่อจะได้สึกออกมามีครอบครัวหรือทำงานอย่างอื่นต่อไป ดีกว่ารั้งรอจนอายุมาก มีภาระต่างๆ แล้ว จะบวชไม่สะดวก
คนตายขายคนเป็น
 ประเพณีงานศพของคนไทย ค่อนข้างมีพิธีการมากมาย ใช้เวลาต่อเนื่องกันนานหลายวัน หลายช่วง เช่น มีการสวดบังสุกุล แล้วจึงเก็บศพ แล้วนำมาฌาปนกิจภายหลัง ซึ่งทุกช่วงก็จะมีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ผู้ตาย ดังนั้น จึงต้องใช้จ่ายเงินเป็นจำนวนมาก ทำให้เกิดสำนวนคนตายขายคนเป็น หมายถึงการจัดงานศพใหญ่โต เมื่อไม่มีเงินสำหรับใช้จ่ายก็ไปกู้หนี้ยืมสินมา เพื่อรักษาหน้าตาชื่อเสียง กลายเป็นว่าคนที่อยู่ต้องเดือดร้อนเพื่อจัดงานศพให้คนตาย
ชีปล่อยปลาแห้ง
 ประเพณีปล่อยนกปล่อยปลา เป็นการทำบุญกุศลอย่างหนึ่งที่มักกระทำกันในโอกาสสำคัญ เช่น ในประเพณีสงกรานต์ หรือบางครั้งเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ ต่ออายุ สืบเนื่องมาจากความเชื่อว่า การช่วยชีวิตสัตว์อื่นให้มีโอกาสมีชีวิตยืนยาวต่อไปจะเป็นการช่วยตนเองมีอายุยืน ซึ่งตรงข้ามกับการฆ่าหรือทำร้ายสัตว์อื่น ซึ่งจะเป็นการบั่นทอนชีวิตตนเองให้สั้นลง สำนวนชีปล่อยปลาแห้ง หมายถึงการเสแสร้งทำบุญโดยไม่ได้มีจิตเป็นกุศลที่จะช่วยชีวิตผู้อื่นจริงๆ เนื่องจากปลาแห้งตายแล้ว ไม่มีโอกาสจะมีชีวิตต่อไปได้ แม่ชีปล่อยปลาแห้งเพื่อให้คนสรรเสริญว่าใจบุญเท่านั้น
ทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย
 การทำบุญสำคัญที่ใจต้องเป็นกุศล ต้องการช่วยเหลือผู้อื่นหรือประกอบความดีเพื่อให้ผู้อื่นได้รับผลดี แต่บางคนทำบุญเพื่อแสดงให้ผู้อื่นเห็นว่าเป็นคนดี ต้องการการยกย่องสรรเสริญ ไม่มีจิตใจที่เป็นกุศลจริงๆ เช่นเดียวกับการภาวนา หรือสวดมนต์ก็เจตนาให้จิตใจสงบ บริสุทธิ์ ชะล้างความสกปรกมัวหมองในใจ แต่บางคนสวดมนต์เพื่อป้องกันอันตราย เนื่องจากเกิดความกลัว คิดว่าการสวดมนต์จะช่วยให้แคล้วคลาดอันตราย ทำให้ไม่ตาย ซึ่งผิดวัตถุประสงค์ของการสวดมนต์ภาวนาที่แท้จริง การทำบุญเอาหน้าภาวนากันตาย จึงหมายถึงการทำดีเพื่อหวังผลตอบแทน
ฝังรกฝังราก
 เด็กแรกเกิดจะมีรกออกมาด้วย ในสมัยก่อนที่หมอตำแยทำคลอดที่บ้าน หลังจากตัดสายสะดือแล้ว จะเอารกใส่หม้อดิน และนำไปฝังไว้ในบริเวณบ้าน อาจเป็นใต้ถุนบ้าน หรือใต้ต้นไม้ที่มีชื่อเป็นมงคล เป็นความหมายว่าเด็กจะได้เติบโตขึ้นเป็นคนรักบ้าน ไม่เที่ยวเตร่เร่ร่อนไปไหน เช่นเดียวกับการฝังราก ซึ่งเปรียบเหมือนการปลูกต้นไม้ ต้นไม้ก็จะฝังรากลึกลงไปในดินตรงนั้น สำนวนฝังรกฝังราก จึงหมายถึงการพำนักอยู่เป็นหลักแหล่งถาวร
ทำบุญร่วมชาติ ตักบาตรร่วมขัน
 คนไทยมีความเชื่อเรื่องการทำบุญว่า คนที่ทำบุญร่วมกันไว้จะได้เกิดมาอยู่ร่วมกัน ช่วยเหลือรักใคร่กัน ในประเพณีแต่งงานจึงมักให้บ่าวสาวได้ทำบุญตักบาตรร่วมกัน โดยให้ตักข้าวจากขันเดียวกัน เพื่อจะได้อยู่ร่วมกัน ช่วยเหลือดูแลกันตลอดไป
ไม่ลงโบสถ์
 ปกติ พระภิกษุจะมีการประชุมร่วมกันในโบสถ์เพื่อประกอบพิธีกรรมร่วมกัน เช่น การสวดมนต์ การปวารณา ฯลฯ สำนวนไม่ลงโบสถ์หมายถึงไม่ยอมทำกิจกรรมร่วมกัน โดยมีสาเหตุเนื่องมาจากมีความขัดแย้ง ทำให้แยกเป็นคนละฝ่าย ไม่สามารถทำงานร่วมกันได้
กรวดน้ำคว่ำขัน
 ประเพณีการทำบุญในพุทธศาสนา จะมีการกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้แก่ญาติที่ล่วงลับไปแล้ว  สำนวนกรวดน้ำคว่ำขัน เป็น สำนวนเปรียบในลักษณะตัดความสัมพันธ์ที่เคยมีต่อกัน ไม่ว่าในด้านใด โดยถือว่าอีกฝ่ายหนึ่งเสมือนตายจากไปแล้ว จึงทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้
ขวัญหนีดีเสือ
 จากความเชื่อที่ว่า คนทุกคนมีขวัญประจำตัว เหมือนเทวดารักษาตัว คนที่ขวัญอยู่กับตัวจะมีสภาพจิตใจเป็นปกติ แจ่มใสร่าเริงเข้มแข็ง แต่ในยามที่ตกใจ ป่วยไข้ หรือต้องเดินทางพลัดพรากจากที่อยู่ไปไกล ต้องเผชิญภัยอันตรายหรือความยากลำบาก ขวัญจะหนีไป ทำให้เกิดอาการหวาดกลัว ไม่มีความสุข หรือเจ็บไข้ เรียกว่า ขวัญหนี ขวัญหาย ขวัญไม่อยู่กับเนื้อกับตัว อกสั่นขวัญหายจึงมีประเพณีเรียก ขวัญโดยการทำบายศรีสู่ขวัญ จัดบายศรีพร้อมทั้งบริวาร มีของกินของใช้ เครื่องแต่งตัว แก้วแหวน ฯลฯ และทำพิธีเพื่อเรียกขวัญที่หนีไปให้กลับมา
เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด
 เจ้าในที่นี้หมายถึงเทวดา หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คนเคารพนับถือ เช่น พระภูมิเจ้าที่ เทพารักษ์ ฯลฯ ซึ่งมักมีผู้ปลูกศาลให้ และนำเครื่องบูชาต่างๆ ไปถวาย ทำนองเดียวกับสมภาร คือ พระภิกษุที่เป็นใหญ่ในวัด ซึ่งก็จะมีผู้เคารพนับถือ มีลาภสักการต่างๆ มากมาย ความหมายของเจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด หมายถึงคนที่มีความสามารถ หรือมีความดีอยู่ในตัว แต่เมื่อไปอยู่ผิดที่ผิดทาง ไม่ได้อยู่ในที่ที่ควรอยู่ ก็ไม่ได้รับการเคารพยกย่อง


 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 31 คน กำลังออนไลน์