บทที่ 1 ส่วนประกอบของผีเสื้อ

รูปภาพของ อทิตยา แซ่ตั๋น

2. ส่วนอก  (thorax)  แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ  อกปล้องหน้า(prothorax)   อกปล้องกลาง (me -sothorax)   และอกปล้องหลัง (metathorax)      
            ขา (leg)   มี 3 คู่ 6 ขา  โดยที่อกแต่ละส่วนจะมีขาหนึ่งคู่  ยกเว้นผีเสื้อในวงศ์ขาหน้าพู่  ขาคู่หน้า (foreleg)  ซึ่งติดกับอกปล้องแรกจะหดสั้นลง มีลักษณะคล้ายพู่

 


            ปีก  (wing)   มี 2 คู่   เป็นแผ่นไคตินบาง ๆ  ยืดออกมาจากส่วนอก  โดยจะมีปีกที่อกปล้องกลาง และอกปล้องหลังเท่านั้น ปีกที่อกปล้องกลางเรียกว่าปีกคู่หน้า”  และปีกที่อกปล้องหลังเรียกว่า ปีกคู่หลัง”   ปีกคู่หน้ามีเส้นปีก 12 เส้น  ปีกคู่หลัง มีเส้นปีก 9 เส้น

 

3. ท้อง (Abdomen) คือส่วนที่อยู่ถัดจากส่วนอก ไปจนถึงปลายลำตัว ซึ่งมี 10 ปล้อง แต่เห็นจากภายนอก 8 ปล้อง อีก 2ปล้องที่เหลือเปลี่ยนแปลงไปเป็นอวัยวะสืบพันธุ์ ผีเสื้อไม่มีจมูก แต่ใช้รู (Spiracles) บริเวณด้านข้างลำตัว ทำหน้าที่เหมือนจมูกเพื่อช่วยในการหายใจ พบทั้งสองข้างของปล้องท้องและบางปล้องของส่วนอก ปล้องละ 1 คู่ ซึ่งด้านนอกสุดมีลิ้นที่สามารถเปิดปิดให้อากาศเข้าออกได้เองโดยอัตโนมัติ รูหายใจนี้พบในแมลงทุกชนิด ดังนั้น ถ้าจะกล่าวว่าแมลงหายใจทางผิวหนังจากรายการเกมส์โชว์ในโทรทัศน์ (..เป็นคำตอบสุดท้าย)คงไม่ถูกต้อ ส่วนท้ายสุดของท้อง ด้านบนเป็นทวารหนัก เนื่องจากผีเสื้อกินอาหารที่เป็นน้ำเท่านั้น ดังนั้นของเสียที่ถ่ายออกมาจึงมีลักษณะเป็นของเหลวทั้งหมด
ด้านล่างของทวารหนัก เป็นอวัยวะสืบพันธุ์ การแยกเพศโดยอาศัยอวัยวะสืบพันธุ์ในผีเสื้อทำได้ค่อนข้างยากมาก ถ้าเป็นผีเสื้อขนาดเล็ก จำเป็นต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ช่วย ผีเสื้อขนาดใหญ่บางชนิดก็สังเกตุได้ยากเช่นกัน และผลเสียคือ ต้องจับมาดู หรือฆ่าเสียก่อน ดังนั้นวิธีการที่ง่ายที่สุดในการแยกเพศผีเสื้อ คือ การสังเกตรูปร่าง สีสันของปีก และจุดแต้มต่างๆของสีปีก เนื่องจากผีเสื้อบางชนิด ตัวผู้ตัวเมียมีสีสันที่แตกต่างกันมาก